Atlas Examenwiki - Gebruikersbijdragen [nl]

Applied Mineralogy

2026-02-06T10:58:23Z

Simon Herman:

''Elsen gives very short lectures. There are 5 hours planned, but he does it in half an hour. He wants to go home and smoke a sigar I think :p''

''Now it is completely thaught by Snelling, which means all 5 hours are used. During the exmam, you can use your book for an hour after which it needs to be closed. You can work further without book after that.'' {{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Ruben Snellings & Jan Elsen
| label3 = Courses | data3 = Lectures, practicals and 1 excursion
| label4 = Examen | data4 = Oral exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 6
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = ?
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G0B59AE.htm#activetab=doelstellingen_idp1648144 Link]

}}

=== Januari 2026 (reeks 2) ===
1. True or false + why

# Polymerisation of silica networks can be measured with IR spectroscopy. Less polymerised networks will show a red glow when measured.  
# The general trend of efficiency separation techniques decreases with particle size
# If Ettringite or AFm changes to hydrogarnets, the strength of the overall cement decreases.  
# The criticality of Critical Raw Materials is determined by the amount of material in the Earth’s crust.

2. A question about industrial minerals/synthetic materials/metal ores 

# What determines the price of industrial minerals? Explain what the difference is for industrial minerals and metal ores
# Give three examples where synthetic materials are used more than industrial minerals (ik weet het niet meer zo goed maar zoiets was het wel). Explain why in some fields industrial minerals are more used than synthetic materials.
# Explain why industrial minerals are less recycled than metal ores.

3. Explain why it is important to know the mineralogy of some possibly toxic / environmentally dangerous mineral. Give also one example from one of the lectures.

4. A question about the Massengis rocks and why one variety is more freeze - thaw resistant than the other. Optical mineralogy pictures are given

5. Exercise: like the examples at the end of the second lecture “Mineral processing”. 20% Zn, 60% recovery, nog iets 30%; C/F = R*f/c moet allesinds 0.1 zijn. Smelter cost: 350€/t, transport cost: 30€/t, waste recovery = 50€/t feed. At what price for Zn is this operation viable? (My answer was 2900€/t and Snellings said “that’s close to my answer” so…)

=== Januari 2026 (reeks 1) ===

# True/False + why:
## Limestones are soft, they generally have a lower compressive strength than natural siliceous building stones.
## Heavy metals are immobilized when the tailings are submerged under water in ponds
## High purity quartz can directly be used to create silicon semiconductors.
## If an ore is more finely ground, than the recovery is higher.
# Open questions:
## The ternary diagram of SiO2, Al2O3 and CaO is given:
### Place the following phases in the diagram: Portland cement, GGBFS, high purity quartz, metakaolin, basic, intermediate and acid refractories
### Indicate the implications of the high temperature production process in terms of temperature and duration (HUH???)
### If LSF is too low, what shift in phase assemblage can be seen and is this desirable?
## What is the difference between the conventional ceramic brick production and the production of bricks at Vandersanden
## Picture of concrete detoriation is given: identify and describe
# Exercise: TGA and DTG of a complete sample is given as well as the XRD of the clay fraction in the sample.
## Identify the clay mineral(s) or clay group(s) based on the TGA and the XRD
## Identify the peaks in the DTG
## In the sample is another common mineral. What is it and what is the concentration of it in the sample?

=== Januari 2025 - reeks 1 ===

# True/False + why
#* TSA can only be used to study minerals/materials that thermally decompose.
#* Asbestos minerals are extremely resistant, there are currently no available means to destroy them.
#* Energy transition from fossil fuels to renewables can have a negative effect on the CO2 footprint of cements produced today.
#* Freeze-thaw resistance is a more critical parameter for building materials in Leuven than Helsinki.
# Discuss the advantages of Rietveld analysis for quantitative mineralogical analysis over older single peak or pattern summation methods. Explain why X-Ray radiation is suited to study crystal structures at the atomic scale.
# Explain why quartz sands extracted by Sibelco are economically relevant and how geological processes have played a role in this.
# Identify and describe the concrete deterioration mechanism shown in the picture. (Gel out concrete - ASR)
# Excercise: A lab analyses a sample with XRD and adds 10 wt% ZnO as internal standard. What is the content of crystalline quarts in the sample? Extra information: scale factors: S(qz) = 3.7 * 10^(-4); S(ZnO) = 0.129; Density: quartz = 2.65 g/cm³; ZnO = 5.65 g/cm³; Unit cell volume: V(qz) = 113 A³; V(ZnO) = 47.27 A³.

=== Januari 2022 ===

* Why are the amphibole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* Why is the identification and quantification of clay minerals more difficult compared to other minerals?
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What do I create when I put a mixture of 15%SiO2 + 75%CaO + 10%Al2O3 in a cement kiln?

=== Januari 2020 ===

* Why are the amphilbole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* True/False: The anisotropic crystal symmetry of clay minerals is a disadvantage for mineral identification and quantification compared to other minerals.
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Euville and Tongeren ferrous sandstone. Give geological name, buidingstone name, application and time.

=== Januari 2019 ===

* What causes ASR in concrete? What is the pessimum concept? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What is the difference between an ore mineral and an Industrial mineral? What did Sibelco say about the difference and how do they cope with it?
* What are the most important characteristics of an XRD reference sample? Name a few frequently used standards and what is their application.
* What do I create when I put a mixture of ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 in a cement kiln?
* 3 handsamples (Gobertange that looked like Lede, Diest sandstone, random pink Fe-rich mica bearing sandstone from Elzas as replacement stone for Brussel sandstone)

=== Januari 2017 ===

* Clay minerals are harder to identify and quantify because of their asymmetrical crystal shape, true or false? (explain)
* Which components in a sandstone can be sensitive to ASR? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* Which type of bricks are producd at nv Vandersanden and why? Can you link other ceramic products to types of clay deposits?

Oral:

* Questions about XRD assignment and clay minerals
* 3 handsamples (Doornikse, Maaskalksteen, ...)

=== Januari 2016 ===

* Describe: C6AS3H32, RIR, LSF, Scherrer equation
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Why is the Rietveld method used in Topas not good for quantification of clay minerals and why is it difficult to use this method for concrete?
* Determine the clay minerals and properties (R, %) of mixed layer minerals if present.

Oral:

* 3 handsamples (Tongeriaan, Euville, Tuffeau de Lincent)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2015 ===
Reeks 1

* waar/niet waar vragen
* Hoe kan je di- van tri-octaedrische kleien van elkaar onderscheiden. Leg uit.
* hoe bepaalt men bij Sibelco de kwaliteit van hun zanden en wat is de voornaamste parameter?
* Leg uit: 'formule van Ettringiet'
* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2?
* 4 handstukken van bouwstenen
* vragen ivm XRD-report

Reeks 2

* True/False and explain
** Phorphyry rock from the Quenast area are reactive ASR
** Furnace slag particles are good distinguishable under the microscope because of their high interference colors.
* What do you get with ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 (2 verschillende)
* What is the main quality parameter they measure in Sibelco and how do they do this?
* Explain shortly C6AS32H and what is its impact on concrete?
* Determine the clays in the mixture and also R, % in the mixed-clay layer, if present. (XRD patroon gegeven)

Oral:

* 4 handsamples (Maastrichtsteen, Euville, Tongeriaan, Diestiaan)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2012 ===
Reeks 1

* Waar of niet waar vragen:
** XRD is de standaardmethode die men bij Sybelco gebruikt om de kwaliteit van hun glaszanden te bepalen.
** De Aalbeke klei is uitermate geschikt voor de productie van dakpannen omwille van zijn hoge kaoliniet inhoud
** in het van Daele college werd de Petit Granit gebruikt voor zijn goede drukweerstand
** De Viseaan kalkstenen zijn bewezen reactief in ASR.
** LSF is een soort van controle methode bij beton.
** De Massangis heeft een goede compatibiliteit met de Gobertange en is daarom een uitzonderlijk goede vervang steen.
* XRD patronen van kleien.
** een gewone mengeling van kleimineralen
** een mixed-layer clay
* Handstukken: Plaatje met 8 handstukken op waarvan 2 niet gezien in het practicum (zandsteen, basalt/tuff, etringer tuff, zandbergsesteen/balegemsesteen (?), petit granit, (?), doorniksesteen (door sterk zwart worden bij polijsting), maastrichtersteen)

Reeks 2

* juist/fout
** zelfde als hierboven
** Tournaisiaan limestone reactief in ASR?
** Euville wordt gebruikt bij de st.Michielskerk als vervangsteen
** blastfurnace slag is the herkennen aan zijn hoge interferentiekleuren
* 2 grafieken zoals hierboven
* 4 stenen: sibbesteen, tongeriaan ijzerzandsteen, gobertrange, Euville

=== Januari 2011 ===

* Rangschik volgende aggregaten volgens toenemene reactiviteit in ASR: Opaal, Chalcedoon, Chert, Rhyoliet, Basalt, Zandsteen, Basalt, Veldspaat, Zirkoon, Marmer, Crystoballiet
* Leg het verschil uit tussen verwering aan de N/W façade tov de Z/O façade, van de gobertange steen. Zowel oppervlakkig als diepere fenomenen. Vergelijk de gobertange met Lede (Balegemse) steen hierin.

Direct op mondeling

* 3 stenen (Euville, Tongeren (kan ook Brussel) ijzerzandsteen en gobertange)
* Ook nog een excursie vraag. Breuk van Rauw (Sibelco)

=== Januari 2010 ===
Reeks 1

* Rangschik volgens de aggregaten volgens reactiviteit in de alkali silica reactie: #*chalcedoon #*basalt #*marmer #*krytokristallijne kwarts #*zandsteen #*greywacke #*opaal #*chert #*rhyoliet #*crystoballiet
* Wat geeft volgende samenstelling (qua cement): 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2
* Identificeer het kleimineraal obv het XRD patroon.
* Vier handstukken: een savonnière, een tuffeau van Lincent, een Brussel ijzerzandsteen en een handstuk Bundsandstein.

Reeks 2

* wat beïnvloedt de ASR bij een zandsteen? Hoe zou je een zandsteen evalueren op gevoeligheid voor de ASR.
* bespreek kort C6AS (met een kappetje)H32 (etringiet dus) #klei diffractie patroon
* 4 handstukken: euville, tuffeau van Lincent, brusseliaan ijzerzandsteen, en kwartsiet van tienen.

=== Januari 2009 ===

* ettringiet uitleggen (chemische formule gegeven)
* 060 reflectie voor di- en trioctaedrische kleimineralen te onderscheiden uitleggen
* Twee XRD patronen identificeren (ne mixed layer en een "gewone" mix)
* 4 handstukken (tauw/maastrichersteen, euville, ne oolietische blauwe kalksteen, kwartsiet van Tienen)

=== Januari 2008 ===

* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2 , burning in een kiln..
* 2 XRD patronen identificeren van kleien. 2 mixed layers waren het.
* Ge kreeg nog een paar natuurstenen, nen oolitische Savonnieres, ne Ledesteen ( denk ik ) en ne steen uit de Gaume streek... ma diegene die da wist chapeau

Applied Mineralogy

2026-02-06T10:56:25Z

Simon Herman: /* Januarie 2026 (reeks 2) */

''Elsen gives very short lectures. There are 5 hours planned, but he does it in half an hour. He wants to go home and smoke a sigar I think :p''{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Ruben Snellings & Jan Elsen
| label3 = Courses | data3 = Lectures, practicals and 1 excursion
| label4 = Examen | data4 = Oral exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 6
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = ?
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G0B59AE.htm#activetab=doelstellingen_idp1648144 Link]

}}

=== Januari 2026 (reeks 2) ===
1. True or false + why

# Polymerisation of silica networks can be measured with IR spectroscopy. Less polymerised networks will show a red glow when measured.  
# The general trend of efficiency separation techniques decreases with particle size
# If Ettringite or AFm changes to hydrogarnets, the strength of the overall cement decreases.  
# The criticality of Critical Raw Materials is determined by the amount of material in the Earth’s crust.

2. A question about industrial minerals/synthetic materials/metal ores 

# What determines the price of industrial minerals? Explain what the difference is for industrial minerals and metal ores
# Give three examples where synthetic materials are used more than industrial minerals (ik weet het niet meer zo goed maar zoiets was het wel). Explain why in some fields industrial minerals are more used than synthetic materials.
# Explain why industrial minerals are less recycled than metal ores.

3. Explain why it is important to know the mineralogy of some possibly toxic / environmentally dangerous mineral. Give also one example from one of the lectures.

4. A question about the Massengis rocks and why one variety is more freeze - thaw resistant than the other. Optical mineralogy pictures are given

5. Exercise: like the examples at the end of the second lecture “Mineral processing”. 20% Zn, 60% recovery, nog iets 30%; C/F = R*f/c moet allesinds 0.1 zijn. Smelter cost: 350€/t, transport cost: 30€/t, waste recovery = 50€/t feed. At what price for Zn is this operation viable? (My answer was 2900€/t and Snellings said “that’s close to my answer” so…)

=== Januari 2026 (reeks 1) ===

# True/False + why:
## Limestones are soft, they generally have a lower compressive strength than natural siliceous building stones.
## Heavy metals are immobilized when the tailings are submerged under water in ponds
## High purity quartz can directly be used to create silicon semiconductors.
## If an ore is more finely ground, than the recovery is higher.
# Open questions:
## The ternary diagram of SiO2, Al2O3 and CaO is given:
### Place the following phases in the diagram: Portland cement, GGBFS, high purity quartz, metakaolin, basic, intermediate and acid refractories
### Indicate the implications of the high temperature production process in terms of temperature and duration (HUH???)
### If LSF is too low, what shift in phase assemblage can be seen and is this desirable?
## What is the difference between the conventional ceramic brick production and the production of bricks at Vandersanden
## Picture of concrete detoriation is given: identify and describe
# Exercise: TGA and DTG of a complete sample is given as well as the XRD of the clay fraction in the sample.
## Identify the clay mineral(s) or clay group(s) based on the TGA and the XRD
## Identify the peaks in the DTG
## In the sample is another common mineral. What is it and what is the concentration of it in the sample?

=== Januari 2025 - reeks 1 ===

# True/False + why
#* TSA can only be used to study minerals/materials that thermally decompose.
#* Asbestos minerals are extremely resistant, there are currently no available means to destroy them.
#* Energy transition from fossil fuels to renewables can have a negative effect on the CO2 footprint of cements produced today.
#* Freeze-thaw resistance is a more critical parameter for building materials in Leuven than Helsinki.
# Discuss the advantages of Rietveld analysis for quantitative mineralogical analysis over older single peak or pattern summation methods. Explain why X-Ray radiation is suited to study crystal structures at the atomic scale.
# Explain why quartz sands extracted by Sibelco are economically relevant and how geological processes have played a role in this.
# Identify and describe the concrete deterioration mechanism shown in the picture. (Gel out concrete - ASR)
# Excercise: A lab analyses a sample with XRD and adds 10 wt% ZnO as internal standard. What is the content of crystalline quarts in the sample? Extra information: scale factors: S(qz) = 3.7 * 10^(-4); S(ZnO) = 0.129; Density: quartz = 2.65 g/cm³; ZnO = 5.65 g/cm³; Unit cell volume: V(qz) = 113 A³; V(ZnO) = 47.27 A³.

=== Januari 2022 ===

* Why are the amphibole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* Why is the identification and quantification of clay minerals more difficult compared to other minerals?
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What do I create when I put a mixture of 15%SiO2 + 75%CaO + 10%Al2O3 in a cement kiln?

=== Januari 2020 ===

* Why are the amphilbole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* True/False: The anisotropic crystal symmetry of clay minerals is a disadvantage for mineral identification and quantification compared to other minerals.
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Euville and Tongeren ferrous sandstone. Give geological name, buidingstone name, application and time.

=== Januari 2019 ===

* What causes ASR in concrete? What is the pessimum concept? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What is the difference between an ore mineral and an Industrial mineral? What did Sibelco say about the difference and how do they cope with it?
* What are the most important characteristics of an XRD reference sample? Name a few frequently used standards and what is their application.
* What do I create when I put a mixture of ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 in a cement kiln?
* 3 handsamples (Gobertange that looked like Lede, Diest sandstone, random pink Fe-rich mica bearing sandstone from Elzas as replacement stone for Brussel sandstone)

=== Januari 2017 ===

* Clay minerals are harder to identify and quantify because of their asymmetrical crystal shape, true or false? (explain)
* Which components in a sandstone can be sensitive to ASR? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* Which type of bricks are producd at nv Vandersanden and why? Can you link other ceramic products to types of clay deposits?

Oral:

* Questions about XRD assignment and clay minerals
* 3 handsamples (Doornikse, Maaskalksteen, ...)

=== Januari 2016 ===

* Describe: C6AS3H32, RIR, LSF, Scherrer equation
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Why is the Rietveld method used in Topas not good for quantification of clay minerals and why is it difficult to use this method for concrete?
* Determine the clay minerals and properties (R, %) of mixed layer minerals if present.

Oral:

* 3 handsamples (Tongeriaan, Euville, Tuffeau de Lincent)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2015 ===
Reeks 1

* waar/niet waar vragen
* Hoe kan je di- van tri-octaedrische kleien van elkaar onderscheiden. Leg uit.
* hoe bepaalt men bij Sibelco de kwaliteit van hun zanden en wat is de voornaamste parameter?
* Leg uit: 'formule van Ettringiet'
* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2?
* 4 handstukken van bouwstenen
* vragen ivm XRD-report

Reeks 2

* True/False and explain
** Phorphyry rock from the Quenast area are reactive ASR
** Furnace slag particles are good distinguishable under the microscope because of their high interference colors.
* What do you get with ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 (2 verschillende)
* What is the main quality parameter they measure in Sibelco and how do they do this?
* Explain shortly C6AS32H and what is its impact on concrete?
* Determine the clays in the mixture and also R, % in the mixed-clay layer, if present. (XRD patroon gegeven)

Oral:

* 4 handsamples (Maastrichtsteen, Euville, Tongeriaan, Diestiaan)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2012 ===
Reeks 1

* Waar of niet waar vragen:
** XRD is de standaardmethode die men bij Sybelco gebruikt om de kwaliteit van hun glaszanden te bepalen.
** De Aalbeke klei is uitermate geschikt voor de productie van dakpannen omwille van zijn hoge kaoliniet inhoud
** in het van Daele college werd de Petit Granit gebruikt voor zijn goede drukweerstand
** De Viseaan kalkstenen zijn bewezen reactief in ASR.
** LSF is een soort van controle methode bij beton.
** De Massangis heeft een goede compatibiliteit met de Gobertange en is daarom een uitzonderlijk goede vervang steen.
* XRD patronen van kleien.
** een gewone mengeling van kleimineralen
** een mixed-layer clay
* Handstukken: Plaatje met 8 handstukken op waarvan 2 niet gezien in het practicum (zandsteen, basalt/tuff, etringer tuff, zandbergsesteen/balegemsesteen (?), petit granit, (?), doorniksesteen (door sterk zwart worden bij polijsting), maastrichtersteen)

Reeks 2

* juist/fout
** zelfde als hierboven
** Tournaisiaan limestone reactief in ASR?
** Euville wordt gebruikt bij de st.Michielskerk als vervangsteen
** blastfurnace slag is the herkennen aan zijn hoge interferentiekleuren
* 2 grafieken zoals hierboven
* 4 stenen: sibbesteen, tongeriaan ijzerzandsteen, gobertrange, Euville

=== Januari 2011 ===

* Rangschik volgende aggregaten volgens toenemene reactiviteit in ASR: Opaal, Chalcedoon, Chert, Rhyoliet, Basalt, Zandsteen, Basalt, Veldspaat, Zirkoon, Marmer, Crystoballiet
* Leg het verschil uit tussen verwering aan de N/W façade tov de Z/O façade, van de gobertange steen. Zowel oppervlakkig als diepere fenomenen. Vergelijk de gobertange met Lede (Balegemse) steen hierin.

Direct op mondeling

* 3 stenen (Euville, Tongeren (kan ook Brussel) ijzerzandsteen en gobertange)
* Ook nog een excursie vraag. Breuk van Rauw (Sibelco)

=== Januari 2010 ===
Reeks 1

* Rangschik volgens de aggregaten volgens reactiviteit in de alkali silica reactie: #*chalcedoon #*basalt #*marmer #*krytokristallijne kwarts #*zandsteen #*greywacke #*opaal #*chert #*rhyoliet #*crystoballiet
* Wat geeft volgende samenstelling (qua cement): 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2
* Identificeer het kleimineraal obv het XRD patroon.
* Vier handstukken: een savonnière, een tuffeau van Lincent, een Brussel ijzerzandsteen en een handstuk Bundsandstein.

Reeks 2

* wat beïnvloedt de ASR bij een zandsteen? Hoe zou je een zandsteen evalueren op gevoeligheid voor de ASR.
* bespreek kort C6AS (met een kappetje)H32 (etringiet dus) #klei diffractie patroon
* 4 handstukken: euville, tuffeau van Lincent, brusseliaan ijzerzandsteen, en kwartsiet van tienen.

=== Januari 2009 ===

* ettringiet uitleggen (chemische formule gegeven)
* 060 reflectie voor di- en trioctaedrische kleimineralen te onderscheiden uitleggen
* Twee XRD patronen identificeren (ne mixed layer en een "gewone" mix)
* 4 handstukken (tauw/maastrichersteen, euville, ne oolietische blauwe kalksteen, kwartsiet van Tienen)

=== Januari 2008 ===

* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2 , burning in een kiln..
* 2 XRD patronen identificeren van kleien. 2 mixed layers waren het.
* Ge kreeg nog een paar natuurstenen, nen oolitische Savonnieres, ne Ledesteen ( denk ik ) en ne steen uit de Gaume streek... ma diegene die da wist chapeau

Applied Mineralogy

2026-02-06T10:53:34Z

Simon Herman: /* Januarie 2026 (reeks 1) */

''Elsen gives very short lectures. There are 5 hours planned, but he does it in half an hour. He wants to go home and smoke a sigar I think :p''{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Ruben Snellings & Jan Elsen
| label3 = Courses | data3 = Lectures, practicals and 1 excursion
| label4 = Examen | data4 = Oral exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 6
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = ?
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G0B59AE.htm#activetab=doelstellingen_idp1648144 Link]

}}

=== Januarie 2026 (reeks 2) ===
1. True or false + why

# Polymerisation of silica networks can be measured with IR spectroscopy. Less polymerised networks will show a red glow when measured.  
# The general trend of efficiency separation techniques decreases with particle size
# If Ettringite or AFm changes to hydrogarnets, the strength of the overall cement decreases.  
# The criticality of Critical Raw Materials is determined by the amount of material in the Earth’s crust.

2. A question about industrial minerals/synthetic materials/metal ores 

# What determines the price of industrial minerals? Explain what the difference is for industrial minerals and metal ores
# Give three examples where synthetic materials are used more than industrial minerals (ik weet het niet meer zo goed maar zoiets was het wel). Explain why in some fields industrial minerals are more used than synthetic materials.
# Explain why industrial minerals are less recycled than metal ores.

3. Explain why it is important to know the mineralogy of some possibly toxic / environmentally dangerous mineral. Give also one example from one of the lectures.

4. A question about the Massengis rocks and why one variety is more freeze - thaw resistant than the other. Optical mineralogy pictures are given

5. Exercise: like the examples at the end of the second lecture “Mineral processing”. 20% Zn, 60% recovery, nog iets 30%; C/F = R*f/c moet allesinds 0.1 zijn. Smelter cost: 350€/t, transport cost: 30€/t, waste recovery = 50€/t feed. At what price for Zn is this operation viable? (My answer was 2900€/t and Snellings said “that’s close to my answer” so…)

=== Januari 2026 (reeks 1) ===

# True/False + why:
## Limestones are soft, they generally have a lower compressive strength than natural siliceous building stones.
## Heavy metals are immobilized when the tailings are submerged under water in ponds
## High purity quartz can directly be used to create silicon semiconductors.
## If an ore is more finely ground, than the recovery is higher.
# Open questions:
## The ternary diagram of SiO2, Al2O3 and CaO is given:
### Place the following phases in the diagram: Portland cement, GGBFS, high purity quartz, metakaolin, basic, intermediate and acid refractories
### Indicate the implications of the high temperature production process in terms of temperature and duration (HUH???)
### If LSF is too low, what shift in phase assemblage can be seen and is this desirable?
## What is the difference between the conventional ceramic brick production and the production of bricks at Vandersanden
## Picture of concrete detoriation is given: identify and describe
# Exercise: TGA and DTG of a complete sample is given as well as the XRD of the clay fraction in the sample.
## Identify the clay mineral(s) or clay group(s) based on the TGA and the XRD
## Identify the peaks in the DTG
## In the sample is another common mineral. What is it and what is the concentration of it in the sample?

=== Januari 2025 - reeks 1 ===

# True/False + why
#* TSA can only be used to study minerals/materials that thermally decompose.
#* Asbestos minerals are extremely resistant, there are currently no available means to destroy them.
#* Energy transition from fossil fuels to renewables can have a negative effect on the CO2 footprint of cements produced today.
#* Freeze-thaw resistance is a more critical parameter for building materials in Leuven than Helsinki.
# Discuss the advantages of Rietveld analysis for quantitative mineralogical analysis over older single peak or pattern summation methods. Explain why X-Ray radiation is suited to study crystal structures at the atomic scale.
# Explain why quartz sands extracted by Sibelco are economically relevant and how geological processes have played a role in this.
# Identify and describe the concrete deterioration mechanism shown in the picture. (Gel out concrete - ASR)
# Excercise: A lab analyses a sample with XRD and adds 10 wt% ZnO as internal standard. What is the content of crystalline quarts in the sample? Extra information: scale factors: S(qz) = 3.7 * 10^(-4); S(ZnO) = 0.129; Density: quartz = 2.65 g/cm³; ZnO = 5.65 g/cm³; Unit cell volume: V(qz) = 113 A³; V(ZnO) = 47.27 A³.

=== Januari 2022 ===

* Why are the amphibole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* Why is the identification and quantification of clay minerals more difficult compared to other minerals?
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What do I create when I put a mixture of 15%SiO2 + 75%CaO + 10%Al2O3 in a cement kiln?

=== Januari 2020 ===

* Why are the amphilbole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* True/False: The anisotropic crystal symmetry of clay minerals is a disadvantage for mineral identification and quantification compared to other minerals.
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Euville and Tongeren ferrous sandstone. Give geological name, buidingstone name, application and time.

=== Januari 2019 ===

* What causes ASR in concrete? What is the pessimum concept? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What is the difference between an ore mineral and an Industrial mineral? What did Sibelco say about the difference and how do they cope with it?
* What are the most important characteristics of an XRD reference sample? Name a few frequently used standards and what is their application.
* What do I create when I put a mixture of ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 in a cement kiln?
* 3 handsamples (Gobertange that looked like Lede, Diest sandstone, random pink Fe-rich mica bearing sandstone from Elzas as replacement stone for Brussel sandstone)

=== Januari 2017 ===

* Clay minerals are harder to identify and quantify because of their asymmetrical crystal shape, true or false? (explain)
* Which components in a sandstone can be sensitive to ASR? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* Which type of bricks are producd at nv Vandersanden and why? Can you link other ceramic products to types of clay deposits?

Oral:

* Questions about XRD assignment and clay minerals
* 3 handsamples (Doornikse, Maaskalksteen, ...)

=== Januari 2016 ===

* Describe: C6AS3H32, RIR, LSF, Scherrer equation
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Why is the Rietveld method used in Topas not good for quantification of clay minerals and why is it difficult to use this method for concrete?
* Determine the clay minerals and properties (R, %) of mixed layer minerals if present.

Oral:

* 3 handsamples (Tongeriaan, Euville, Tuffeau de Lincent)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2015 ===
Reeks 1

* waar/niet waar vragen
* Hoe kan je di- van tri-octaedrische kleien van elkaar onderscheiden. Leg uit.
* hoe bepaalt men bij Sibelco de kwaliteit van hun zanden en wat is de voornaamste parameter?
* Leg uit: 'formule van Ettringiet'
* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2?
* 4 handstukken van bouwstenen
* vragen ivm XRD-report

Reeks 2

* True/False and explain
** Phorphyry rock from the Quenast area are reactive ASR
** Furnace slag particles are good distinguishable under the microscope because of their high interference colors.
* What do you get with ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 (2 verschillende)
* What is the main quality parameter they measure in Sibelco and how do they do this?
* Explain shortly C6AS32H and what is its impact on concrete?
* Determine the clays in the mixture and also R, % in the mixed-clay layer, if present. (XRD patroon gegeven)

Oral:

* 4 handsamples (Maastrichtsteen, Euville, Tongeriaan, Diestiaan)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2012 ===
Reeks 1

* Waar of niet waar vragen:
** XRD is de standaardmethode die men bij Sybelco gebruikt om de kwaliteit van hun glaszanden te bepalen.
** De Aalbeke klei is uitermate geschikt voor de productie van dakpannen omwille van zijn hoge kaoliniet inhoud
** in het van Daele college werd de Petit Granit gebruikt voor zijn goede drukweerstand
** De Viseaan kalkstenen zijn bewezen reactief in ASR.
** LSF is een soort van controle methode bij beton.
** De Massangis heeft een goede compatibiliteit met de Gobertange en is daarom een uitzonderlijk goede vervang steen.
* XRD patronen van kleien.
** een gewone mengeling van kleimineralen
** een mixed-layer clay
* Handstukken: Plaatje met 8 handstukken op waarvan 2 niet gezien in het practicum (zandsteen, basalt/tuff, etringer tuff, zandbergsesteen/balegemsesteen (?), petit granit, (?), doorniksesteen (door sterk zwart worden bij polijsting), maastrichtersteen)

Reeks 2

* juist/fout
** zelfde als hierboven
** Tournaisiaan limestone reactief in ASR?
** Euville wordt gebruikt bij de st.Michielskerk als vervangsteen
** blastfurnace slag is the herkennen aan zijn hoge interferentiekleuren
* 2 grafieken zoals hierboven
* 4 stenen: sibbesteen, tongeriaan ijzerzandsteen, gobertrange, Euville

=== Januari 2011 ===

* Rangschik volgende aggregaten volgens toenemene reactiviteit in ASR: Opaal, Chalcedoon, Chert, Rhyoliet, Basalt, Zandsteen, Basalt, Veldspaat, Zirkoon, Marmer, Crystoballiet
* Leg het verschil uit tussen verwering aan de N/W façade tov de Z/O façade, van de gobertange steen. Zowel oppervlakkig als diepere fenomenen. Vergelijk de gobertange met Lede (Balegemse) steen hierin.

Direct op mondeling

* 3 stenen (Euville, Tongeren (kan ook Brussel) ijzerzandsteen en gobertange)
* Ook nog een excursie vraag. Breuk van Rauw (Sibelco)

=== Januari 2010 ===
Reeks 1

* Rangschik volgens de aggregaten volgens reactiviteit in de alkali silica reactie: #*chalcedoon #*basalt #*marmer #*krytokristallijne kwarts #*zandsteen #*greywacke #*opaal #*chert #*rhyoliet #*crystoballiet
* Wat geeft volgende samenstelling (qua cement): 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2
* Identificeer het kleimineraal obv het XRD patroon.
* Vier handstukken: een savonnière, een tuffeau van Lincent, een Brussel ijzerzandsteen en een handstuk Bundsandstein.

Reeks 2

* wat beïnvloedt de ASR bij een zandsteen? Hoe zou je een zandsteen evalueren op gevoeligheid voor de ASR.
* bespreek kort C6AS (met een kappetje)H32 (etringiet dus) #klei diffractie patroon
* 4 handstukken: euville, tuffeau van Lincent, brusseliaan ijzerzandsteen, en kwartsiet van tienen.

=== Januari 2009 ===

* ettringiet uitleggen (chemische formule gegeven)
* 060 reflectie voor di- en trioctaedrische kleimineralen te onderscheiden uitleggen
* Twee XRD patronen identificeren (ne mixed layer en een "gewone" mix)
* 4 handstukken (tauw/maastrichersteen, euville, ne oolietische blauwe kalksteen, kwartsiet van Tienen)

=== Januari 2008 ===

* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2 , burning in een kiln..
* 2 XRD patronen identificeren van kleien. 2 mixed layers waren het.
* Ge kreeg nog een paar natuurstenen, nen oolitische Savonnieres, ne Ledesteen ( denk ik ) en ne steen uit de Gaume streek... ma diegene die da wist chapeau

Applied Mineralogy

2026-01-08T15:19:08Z

Simon Herman:

''Elsen gives very short lectures. There are 5 hours planned, but he does it in half an hour. He wants to go home and smoke a sigar I think :p''{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Ruben Snellings & Jan Elsen
| label3 = Courses | data3 = Lectures, practicals and 1 excursion
| label4 = Examen | data4 = Oral exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 6
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = ?
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G0B59AE.htm#activetab=doelstellingen_idp1648144 Link]

}}

=== Januarie 2026 (reeks 1) ===

# True/False + why:
## Limestones are soft, they generally have a lower compressive strength than natural siliceous building stones.
## Heavy metals are immobilized when the tailings are submerged under water in ponds
## High purity quartz can directly be used to create silicon semiconductors.
## If an ore is more finely ground, than the recovery is higher.
# Open questions:
## The ternary diagram of SiO2, Al2O3 and CaO is given:
### Place the following phases in the diagram: Portland cement, GGBFS, high purity quartz, metakaolin, basic, intermediate and acid refractories
### Indicate the implications of the high temperature production process in terms of temperature and duration (HUH???)
### If LSF is too low, what shift in phase assemblage can be seen and is this desirable?
## What is the difference between the conventional ceramic brick production and the production of bricks at Vandersanden
## Picture of concrete detoriation is given: identify and describe
# Exercise: TGA and DTG of a complete sample is given as well as the XRD of the clay fraction in the sample.
## Identify the clay mineral(s) or clay group(s) based on the TGA and the XRD
## Identify the peaks in the DTG
## In the sample is another common mineral. What is it and what is the concentration of it in the sample?

=== Januari 2025 - reeks 1 ===

# True/False + why
#* TSA can only be used to study minerals/materials that thermally decompose.
#* Asbestos minerals are extremely resistant, there are currently no available means to destroy them.
#* Energy transition from fossil fuels to renewables can have a negative effect on the CO2 footprint of cements produced today.
#* Freeze-thaw resistance is a more critical parameter for building materials in Leuven than Helsinki.
# Discuss the advantages of Rietveld analysis for quantitative mineralogical analysis over older single peak or pattern summation methods. Explain why X-Ray radiation is suited to study crystal structures at the atomic scale.
# Explain why quartz sands extracted by Sibelco are economically relevant and how geological processes have played a role in this.
# Identify and describe the concrete deterioration mechanism shown in the picture. (Gel out concrete - ASR)
# Excercise: A lab analyses a sample with XRD and adds 10 wt% ZnO as internal standard. What is the content of crystalline quarts in the sample? Extra information: scale factors: S(qz) = 3.7 * 10^(-4); S(ZnO) = 0.129; Density: quartz = 2.65 g/cm³; ZnO = 5.65 g/cm³; Unit cell volume: V(qz) = 113 A³; V(ZnO) = 47.27 A³.

=== Januari 2022 ===

* Why are the amphibole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* Why is the identification and quantification of clay minerals more difficult compared to other minerals?
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What do I create when I put a mixture of 15%SiO2 + 75%CaO + 10%Al2O3 in a cement kiln?

=== Januari 2020 ===

* Why are the amphilbole asbestos minerals (blue/brown asbestos) more carcinogenic than chrysotile (white asbestos)?
* True/False: The anisotropic crystal symmetry of clay minerals is a disadvantage for mineral identification and quantification compared to other minerals.
* What determines the sensitivity for ASR in a sandstone? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Euville and Tongeren ferrous sandstone. Give geological name, buidingstone name, application and time.

=== Januari 2019 ===

* What causes ASR in concrete? What is the pessimum concept? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* What is the difference between an ore mineral and an Industrial mineral? What did Sibelco say about the difference and how do they cope with it?
* What are the most important characteristics of an XRD reference sample? Name a few frequently used standards and what is their application.
* What do I create when I put a mixture of ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 in a cement kiln?
* 3 handsamples (Gobertange that looked like Lede, Diest sandstone, random pink Fe-rich mica bearing sandstone from Elzas as replacement stone for Brussel sandstone)

=== Januari 2017 ===

* Clay minerals are harder to identify and quantify because of their asymmetrical crystal shape, true or false? (explain)
* Which components in a sandstone can be sensitive to ASR? If a company wants to exploit a new sandstone as aggregate for concrete, which tests can be done to determine the sensitivity of the sandstone to ASR?
* Which type of bricks are producd at nv Vandersanden and why? Can you link other ceramic products to types of clay deposits?

Oral:

* Questions about XRD assignment and clay minerals
* 3 handsamples (Doornikse, Maaskalksteen, ...)

=== Januari 2016 ===

* Describe: C6AS3H32, RIR, LSF, Scherrer equation
* What type of bricks are produced at nv Vandersanden and why? Give some other relationships between clay properties and characteristisc of manufactured cerasmics.
* Why is the Rietveld method used in Topas not good for quantification of clay minerals and why is it difficult to use this method for concrete?
* Determine the clay minerals and properties (R, %) of mixed layer minerals if present.

Oral:

* 3 handsamples (Tongeriaan, Euville, Tuffeau de Lincent)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2015 ===
Reeks 1

* waar/niet waar vragen
* Hoe kan je di- van tri-octaedrische kleien van elkaar onderscheiden. Leg uit.
* hoe bepaalt men bij Sibelco de kwaliteit van hun zanden en wat is de voornaamste parameter?
* Leg uit: 'formule van Ettringiet'
* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2?
* 4 handstukken van bouwstenen
* vragen ivm XRD-report

Reeks 2

* True/False and explain
** Phorphyry rock from the Quenast area are reactive ASR
** Furnace slag particles are good distinguishable under the microscope because of their high interference colors.
* What do you get with ...%SiO2 + ...%CaO + ...%Al2O3 (2 verschillende)
* What is the main quality parameter they measure in Sibelco and how do they do this?
* Explain shortly C6AS32H and what is its impact on concrete?
* Determine the clays in the mixture and also R, % in the mixed-clay layer, if present. (XRD patroon gegeven)

Oral:

* 4 handsamples (Maastrichtsteen, Euville, Tongeriaan, Diestiaan)
* Questions about the XRD assignment

=== Januari 2012 ===
Reeks 1

* Waar of niet waar vragen:
** XRD is de standaardmethode die men bij Sybelco gebruikt om de kwaliteit van hun glaszanden te bepalen.
** De Aalbeke klei is uitermate geschikt voor de productie van dakpannen omwille van zijn hoge kaoliniet inhoud
** in het van Daele college werd de Petit Granit gebruikt voor zijn goede drukweerstand
** De Viseaan kalkstenen zijn bewezen reactief in ASR.
** LSF is een soort van controle methode bij beton.
** De Massangis heeft een goede compatibiliteit met de Gobertange en is daarom een uitzonderlijk goede vervang steen.
* XRD patronen van kleien.
** een gewone mengeling van kleimineralen
** een mixed-layer clay
* Handstukken: Plaatje met 8 handstukken op waarvan 2 niet gezien in het practicum (zandsteen, basalt/tuff, etringer tuff, zandbergsesteen/balegemsesteen (?), petit granit, (?), doorniksesteen (door sterk zwart worden bij polijsting), maastrichtersteen)

Reeks 2

* juist/fout
** zelfde als hierboven
** Tournaisiaan limestone reactief in ASR?
** Euville wordt gebruikt bij de st.Michielskerk als vervangsteen
** blastfurnace slag is the herkennen aan zijn hoge interferentiekleuren
* 2 grafieken zoals hierboven
* 4 stenen: sibbesteen, tongeriaan ijzerzandsteen, gobertrange, Euville

=== Januari 2011 ===

* Rangschik volgende aggregaten volgens toenemene reactiviteit in ASR: Opaal, Chalcedoon, Chert, Rhyoliet, Basalt, Zandsteen, Basalt, Veldspaat, Zirkoon, Marmer, Crystoballiet
* Leg het verschil uit tussen verwering aan de N/W façade tov de Z/O façade, van de gobertange steen. Zowel oppervlakkig als diepere fenomenen. Vergelijk de gobertange met Lede (Balegemse) steen hierin.

Direct op mondeling

* 3 stenen (Euville, Tongeren (kan ook Brussel) ijzerzandsteen en gobertange)
* Ook nog een excursie vraag. Breuk van Rauw (Sibelco)

=== Januari 2010 ===
Reeks 1

* Rangschik volgens de aggregaten volgens reactiviteit in de alkali silica reactie: #*chalcedoon #*basalt #*marmer #*krytokristallijne kwarts #*zandsteen #*greywacke #*opaal #*chert #*rhyoliet #*crystoballiet
* Wat geeft volgende samenstelling (qua cement): 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2
* Identificeer het kleimineraal obv het XRD patroon.
* Vier handstukken: een savonnière, een tuffeau van Lincent, een Brussel ijzerzandsteen en een handstuk Bundsandstein.

Reeks 2

* wat beïnvloedt de ASR bij een zandsteen? Hoe zou je een zandsteen evalueren op gevoeligheid voor de ASR.
* bespreek kort C6AS (met een kappetje)H32 (etringiet dus) #klei diffractie patroon
* 4 handstukken: euville, tuffeau van Lincent, brusseliaan ijzerzandsteen, en kwartsiet van tienen.

=== Januari 2009 ===

* ettringiet uitleggen (chemische formule gegeven)
* 060 reflectie voor di- en trioctaedrische kleimineralen te onderscheiden uitleggen
* Twee XRD patronen identificeren (ne mixed layer en een "gewone" mix)
* 4 handstukken (tauw/maastrichersteen, euville, ne oolietische blauwe kalksteen, kwartsiet van Tienen)

=== Januari 2008 ===

* Wat verkrijg je als je een mix maakt van 75 % CaO , 10 % Al2O3 en 15% SiO2 , burning in een kiln..
* 2 XRD patronen identificeren van kleien. 2 mixed layers waren het.
* Ge kreeg nog een paar natuurstenen, nen oolitische Savonnieres, ne Ledesteen ( denk ik ) en ne steen uit de Gaume streek... ma diegene die da wist chapeau

Research Methods

2026-01-06T15:10:37Z

Simon Herman:

{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Gert-Jan Weltje
| label3 = Courses | data3 = Lectures and practicals
| label4 = Examen | data4 = Assignments and written exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 3
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = Possible, but not recommended
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G00E5AE.htm#activetab=doelstellingen_idp1602736 Link]

}}

''Weltje is the most weird man ever. Everything he does seems made up at the moment he tells it. This is a new course (2023). Feel free to add your exam questions :))''

=== January 2025 (Reeks 1) ===
# Part 1: basic knowledge (60pts)
## Q1: Explain the different scales of measurements and their properties, tractable basic operations, and an example. (10)
## Q2: What are the requirements for a empirical model to be valid? (5)
## Q3: What is metadata? What types are there? Give examples. (5)
## Q4: Explain the 3 common dimensional errors. (10)
## Q5: Explain 3 methods for multivariate statistics. (10)
## Q6: How do the properties of compositional data change when going compositions -> ratios -> logratios? (10)
## Q7: Which 2 classes of models can be used to describe and explain the patterns in compositional data. What do they each try to accomplish? (10)
# Part 2: application of the material (40 pts)
## Q8: T(°C) =T(K) - 273,15. Evaluate this formula. (15)
## Q9(25): uniaxial compressional strength is often related to pwave velocity. Like this: UCS = a(Vp)^b and UCS = C*Vp + d. UCS[Mpa= kg/(m.s^2)], Vp[m/s], a b c and d are model coefficients with no dimension specified. Discuss both of these equations separately. What are the design flaws. Can these equations be corrected so that the flaws are gone and a, b, c, and d can still be used.

Research Methods

2026-01-06T15:08:29Z

Simon Herman:

{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Gert-Jan Weltje
| label3 = Courses | data3 = Lectures and practicals
| label4 = Examen | data4 = Assignments and written exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 3
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = Possible, but not recommended
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G00E5AE.htm#activetab=doelstellingen_idp1602736 Link]

}}

''Weltje is the most weird man ever. Everything he does seems made up at the moment he tells it. This is a new course (2023). Feel free to add your exam questions :))''

=== January 2025 (Reeks 1) ===
# Part 1: basic knowledge (60pts)
## Q1: Explain the different scales of measurements and their properties, tractable basic operations, and an example. (10)
## Q2: What are the requirements for a empirical model to be valid? (5)
## Q3: What is metadata? What types are there? Give examples. (5)
## Q4: Explain the 3 common dimensional errors. (10)
## Q5: Explain 3 methods for multivariate statistics. (10)
## Q6: How do the properties of compositional data change when going compositions -> ratios -> logratios? (10)
## Q7: Which 2 classes of models can be used to describe and explain the patterns in compositional data. What do they each try to accomplish? (10)
# Part 2: application of the material (40 pts)
## Q8: T(°C) =T(K) - 273,15. Evaluate this formula. (15)
## Q9(25): uniaxial compressional strength is often related to pwave velocity. Like this:
UCS = a(Vp)^b and UCS = C*Vp + d
UCS[Mpa= kg/(m.s^2)], Vp[m/s], a b c and d are model coefficients w no dimension specified.
Discuss both of these equations separately. What are the design flaws.
Can these flaws be corrected so that a b c and d can still be used.

Sedimentary System Analysis

2026-01-05T13:43:32Z

Simon Herman: /* January 2026 (Reeks 1) */

{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Gerardus Weltje
| label3 = Courses | data3 = Lectures, practicals and 1 excursion
| label4 = Examen | data4 = Assignments and written exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 6
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = Possible
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G00F5AE.htm#activetab=doelstellingen_idp223072 Link]

}}

''Weltje is the most weird man ever. Everything he does seems made up at the moment he tells it. You will do some well-logging on a digital borehole. He is really proud of it. Excursion is really muddy, so be prepared! This is a new course (2023). Questions are from a previous course: Generation and Architecture of Sedimentary Basin Fills.''

=== January 2026 (Reeks 1) ===

# Q1: Systems tracts (10, 6, 4, 10)
## A. Draw base level cycle and show where systems tracts and bounding surfaces are.
## B. How doe SB differ drom the other bounding surfaces?
## C. How did the definition of SB change when the model went from 3 to 4 systems tracts?
## D. Which other surfaces do you think could function as the 'boundary of each sequence'? Explain your answer.
# Q2: fluvial systems (all 4 points)
## A. How can the flow direction of a meandering river be deduced from its deposits in planform?
## B. How can it be deduced from profile deposits (FMI log)?
## C. How can channel belts rise above the floodplain?
## D. Which process prohibits the channel belts from rising indefinitely?
## E. How does this process affect basin fill architecture?
# Q3: Carbonates (10, 4, 6)
## A. How does a T factory evolve throughout a whole sequence of systems tracts? How does i differ from siliciclastic systems?
## B. Which other carbonate factories can you name and how is their reaction different than T factories
## C. Which surface is only found in carbonate systems and never in siliciclastic systems?
# Q4: grain size analysis (10, 4, 6, 4, 6)
## A. Explain: Sieve Analysis, Laser diffraction, Sedigraph
## B. How do shape and density affect the measurements of these techniques?
## C. Why is knowing GSD important in reservoir geology and paleoclimatogy?
## D. How can you get mean grainsize out of a seismic horizon slice?
## E. Which wireline logs can be used to know mean grainsize?

=== January 2025 ===

# System tracks
## Draw the base level cycle and give extra attention to the sequence boundary (chapter 1, slide 62).
## What is the difference of the definition of the sequence boundary between the 'Exxon slug' with three system tracks and the enhanced model with four system tracks?
# Fluvial systems
## Picture given. Which surfaces (1-4) can you see? Which system tracks can you see between the surfaces? Which system track is missing and why? How can you distinguish the system track between 2 and 3 from the other two?
## Do the Carboniferious cyclotherms work according to the river sequence stratigraphy?
# Grain-size analysis
## Give three examples of how you can perform grain size analysis. For each example, is there a link with their density or shape?
## Explain how and why this is important for reservoir geology.
# Delta's
## Three types of deltas (river, wave-and tidal dominated) and there link with the spatial distribution of mud and sand.
## ...[[Bestand:Image.png|miniatuur|January 2025 Question 2: Stratigraphic architecture of fluvial depositional sequence]]

=== January 2024 ===

* A question about deltas: three types of deltas (river, wave-and tidal dominated) and there link with the spatial distribution of mud and sand.
* Do the Carboniferious cyclotherms work according to the river sequence stratigraphy?
* Give three examples of how you can perform grain size analysis. For each example, is there a link with their density or shape?
* Give three examples of when turbidites can occur in highstand.
* Give the four system tracks and their stacking pattern in the correct order.
* Give the five steps of how you should prepare ... (something of the last lesson).

* Briefly explain three examples of event-stratigraphy (For example tephrostratigraphy).
* Explain the physical and chemical functioning of the dipmeter and its succesor FMI and their operational conditions. Additionally, give three examples (structural geology and sedimentology) of how they can be used.

=== January 2021 ===
De curves (die van de eerste lessen) die zeespiegelschommelingen met accommodatie en sedimentatie combineert met systems tracks uitleggen was vraag 1, verder een vraag over barrier islands, een vraag over event stratigrafie, cyclotherms en het verschil tussen processed based en geostatiatical models

=== January 2018 ===
The first five questions are about the part of professor Weltje and the last question is from the part given by professor Speijer. This was an oral exam aside from that last question.

* Draw a relative base-level cycle (as a function of time) and clearly indicate the positions of the systems tracts and their bounding surfaces. Also include the corresponding shoreline movements using the appropriate terminology. For convenience you may assume a constant sediment supply.
* Describe the process of avulsion. What is its role in sequence stratigraphy? (He was looking for crevasse splay and isochron)
* Parasequence and Sequence
** Give definitions
** Can you think of a (hypothetical) situation in which a sequence passes laterally into a parasequence? Hint: Think of the dimensionless ratio
* Give the definition of Walther's Law and explain how it relates to the two different methods of correlation being used. Can it be used to predict facies changes across unconformities?
* Tropical Carbonate factories and the main sediment production and export (to the deep-sea)
** Describe and compare to the siliciclastic sediment export (in terms of HST or FSST+LST)
** Do the unconformities form in the same way? (Looking for drowning unconformity)
** Describe the main differences in depositional style between the tropical carbonate factory and the other two carbonate factories. (looking for reef gradient etc.)
* Tephrostratigraphy
** Describe the main principles of tephrostratigraphy
** Give the advantages and disadvantages (and any problems) that could occur with correlation

=== January 2016 ===
The first five questions are about the part of professor Weltje and the last question is from the part given by professor Speijer. This was an oral exam aside from that last question.

* Draw a base-level cycle as a function of time and clearly indicate the positions of the systems tracts and the bounding surfaces.
* In longitudinal sections through a depositional system(parallel to the main sediment transport direction), each systems tract is characterized by a shoreline trajectory. Each shoreline trajectory may be explained in terms of stacking patterns.
** List the systems tracts of the enhanced sequence model in their correct order.
** Describe the shoreline trajectories and stacking patterns within each systems tract.
** Does the enhanced sequence model differ from the classic sequence model with respect to the location of the sequence boundary? Explain your answer.
* This figure (see right side of the page) represents a cross section ofa fluvial valley, showing a large number of stacked channel fills encased in fine-grained floodplain deposits.
** Name the bounding surfaces (numbered 1 to 4) and the three systems tracts they enclose. Explain why one systems tract is missing (which one?).
** A geologist who has studied these deposits claims that the channel fills located between surf aces 2 and 3 are different from the other channel fills. What could he/she be referring to? NB: Feel free to be witty at this point, even though an answer such as "The colour: they are blue" is unlikely to count towards your final mark.
** Is the above sequence model applicable to Carboniferous cyclothems such as those exposed in Kentucky? Explain your answer.
* What is the relation between planform geometries ofturbidite channels as observed on the ocean floor and their equilibrium profile (base level)?Explain your answer by drawing the planforms together with expected cross sections (parallel and perpendicular to the slope) of the turbidite channels.
* Throughout a relative sea-level cycle, tropical carbonate factories display a characteristic pattern of sediment export to deep water. The same may be said of siliciclastic systems.
** What is the timing of maximum and minimum sediment export in each of the two systems?
** Suppose that a deep basin is bordered by a tropical carbonate factoryanda siliciclastic shelf, which export the same volumes of sediment when summed over an entire relative-sea-level cycle. How do you expect that the composition ofthe sediment (expressed as relative contributions of carbonate versus siliciclastic material) in the deep basin bordering these systems changes throughout the cycle?
** Do unconformities in carbonate systems always form under the same conditions as in siliciclastic systems?
* Discuss what is shown in the graph below (see right side of the page) and reconstruct the geological history on the basis of the information given.

Sedimentary System Analysis

2026-01-05T13:42:43Z

Simon Herman:

{{Infobox
| title = Course information
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Courses and exams
| label2 = Prof | data2 = Gerardus Weltje
| label3 = Courses | data3 = Lectures, practicals and 1 excursion
| label4 = Examen | data4 = Assignments and written exam

| header5 = Background
| label6 = Credits | data6 = 6
| label7 = When? | data7 = Master, 1st semester
| label8 = Skip? | data8 = Possible
| label9 = ECTS | data9 = [https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/e/G00F5AE.htm#activetab=doelstellingen_idp223072 Link]

}}

''Weltje is the most weird man ever. Everything he does seems made up at the moment he tells it. You will do some well-logging on a digital borehole. He is really proud of it. Excursion is really muddy, so be prepared! This is a new course (2023). Questions are from a previous course: Generation and Architecture of Sedimentary Basin Fills.''

=== January 2026 (Reeks 1) ===

# Q1: Systems tracts (10, 6, 4, 10)
## A. Draw base level cycle and show where systems tracts and bounding surfaces are.
## B. How doe SB differ drom the other bounding surfaces?
## C. How did the definition of SB change when the model went from 3 to 4 systems tracts?
## D. Which other surfaces do you think could function as the 'boundary of each sequence'? Explain your answer.
# Q2: fluvial systems (all 4 points)
## A. How can the flow direction of a meandering river be deduced from its deposits in planform?
## B. How can it be deduced from profile deposits (FMI log)?
## C. How can channel belts rise above the floodplain?
## D. Which process prohibits the channel belts from rising indefinitely?
## E. How does this process affect basin fill architecture?
# Q3: Carbonates (10, 4, 6)
## A. How does a T factory evolve throughout a whole sequence of systems tracts? How does i differ from siliciclastic systems?
## B. Which other carbonate factories can you name and how is their reaction different than T factories
## C. Which surface is only found in carbonate systems and never in siliciclastic systems?
# Q4: grain size analysis (10, 4, 6, 4, 6)
## A. Explain: Sieve Analysis, Laser diffraction, Sedigraph
## B. How do shape and density affect the measurements of these techniques?
## C. Why is knowing GSD important in reservoir geology and paleoclimatogy?
## D. How can you get mean grainsize out of a seismic horizon slice?
E. Which wireline logs can be used to know mean grainsize?

=== January 2025 ===

# System tracks
## Draw the base level cycle and give extra attention to the sequence boundary (chapter 1, slide 62).
## What is the difference of the definition of the sequence boundary between the 'Exxon slug' with three system tracks and the enhanced model with four system tracks?
# Fluvial systems
## Picture given. Which surfaces (1-4) can you see? Which system tracks can you see between the surfaces? Which system track is missing and why? How can you distinguish the system track between 2 and 3 from the other two?
## Do the Carboniferious cyclotherms work according to the river sequence stratigraphy?
# Grain-size analysis
## Give three examples of how you can perform grain size analysis. For each example, is there a link with their density or shape?
## Explain how and why this is important for reservoir geology.
# Delta's
## Three types of deltas (river, wave-and tidal dominated) and there link with the spatial distribution of mud and sand.
## ...[[Bestand:Image.png|miniatuur|January 2025 Question 2: Stratigraphic architecture of fluvial depositional sequence]]

=== January 2024 ===

* A question about deltas: three types of deltas (river, wave-and tidal dominated) and there link with the spatial distribution of mud and sand.
* Do the Carboniferious cyclotherms work according to the river sequence stratigraphy?
* Give three examples of how you can perform grain size analysis. For each example, is there a link with their density or shape?
* Give three examples of when turbidites can occur in highstand.
* Give the four system tracks and their stacking pattern in the correct order.
* Give the five steps of how you should prepare ... (something of the last lesson).

* Briefly explain three examples of event-stratigraphy (For example tephrostratigraphy).
* Explain the physical and chemical functioning of the dipmeter and its succesor FMI and their operational conditions. Additionally, give three examples (structural geology and sedimentology) of how they can be used.

=== January 2021 ===
De curves (die van de eerste lessen) die zeespiegelschommelingen met accommodatie en sedimentatie combineert met systems tracks uitleggen was vraag 1, verder een vraag over barrier islands, een vraag over event stratigrafie, cyclotherms en het verschil tussen processed based en geostatiatical models

=== January 2018 ===
The first five questions are about the part of professor Weltje and the last question is from the part given by professor Speijer. This was an oral exam aside from that last question.

* Draw a relative base-level cycle (as a function of time) and clearly indicate the positions of the systems tracts and their bounding surfaces. Also include the corresponding shoreline movements using the appropriate terminology. For convenience you may assume a constant sediment supply.
* Describe the process of avulsion. What is its role in sequence stratigraphy? (He was looking for crevasse splay and isochron)
* Parasequence and Sequence
** Give definitions
** Can you think of a (hypothetical) situation in which a sequence passes laterally into a parasequence? Hint: Think of the dimensionless ratio
* Give the definition of Walther's Law and explain how it relates to the two different methods of correlation being used. Can it be used to predict facies changes across unconformities?
* Tropical Carbonate factories and the main sediment production and export (to the deep-sea)
** Describe and compare to the siliciclastic sediment export (in terms of HST or FSST+LST)
** Do the unconformities form in the same way? (Looking for drowning unconformity)
** Describe the main differences in depositional style between the tropical carbonate factory and the other two carbonate factories. (looking for reef gradient etc.)
* Tephrostratigraphy
** Describe the main principles of tephrostratigraphy
** Give the advantages and disadvantages (and any problems) that could occur with correlation

=== January 2016 ===
The first five questions are about the part of professor Weltje and the last question is from the part given by professor Speijer. This was an oral exam aside from that last question.

* Draw a base-level cycle as a function of time and clearly indicate the positions of the systems tracts and the bounding surfaces.
* In longitudinal sections through a depositional system(parallel to the main sediment transport direction), each systems tract is characterized by a shoreline trajectory. Each shoreline trajectory may be explained in terms of stacking patterns.
** List the systems tracts of the enhanced sequence model in their correct order.
** Describe the shoreline trajectories and stacking patterns within each systems tract.
** Does the enhanced sequence model differ from the classic sequence model with respect to the location of the sequence boundary? Explain your answer.
* This figure (see right side of the page) represents a cross section ofa fluvial valley, showing a large number of stacked channel fills encased in fine-grained floodplain deposits.
** Name the bounding surfaces (numbered 1 to 4) and the three systems tracts they enclose. Explain why one systems tract is missing (which one?).
** A geologist who has studied these deposits claims that the channel fills located between surf aces 2 and 3 are different from the other channel fills. What could he/she be referring to? NB: Feel free to be witty at this point, even though an answer such as "The colour: they are blue" is unlikely to count towards your final mark.
** Is the above sequence model applicable to Carboniferous cyclothems such as those exposed in Kentucky? Explain your answer.
* What is the relation between planform geometries ofturbidite channels as observed on the ocean floor and their equilibrium profile (base level)?Explain your answer by drawing the planforms together with expected cross sections (parallel and perpendicular to the slope) of the turbidite channels.
* Throughout a relative sea-level cycle, tropical carbonate factories display a characteristic pattern of sediment export to deep water. The same may be said of siliciclastic systems.
** What is the timing of maximum and minimum sediment export in each of the two systems?
** Suppose that a deep basin is bordered by a tropical carbonate factoryanda siliciclastic shelf, which export the same volumes of sediment when summed over an entire relative-sea-level cycle. How do you expect that the composition ofthe sediment (expressed as relative contributions of carbonate versus siliciclastic material) in the deep basin bordering these systems changes throughout the cycle?
** Do unconformities in carbonate systems always form under the same conditions as in siliciclastic systems?
* Discuss what is shown in the graph below (see right side of the page) and reconstruct the geological history on the basis of the information given.

Ondiepe geofysische verkenning

2025-06-21T10:20:27Z

Simon Herman: Examen 2025 toegevoegd

== 2025 ==
'''Juni'''

Deel 1: golfmethoden
Gegeven: radarprofiel met afstand vs tijd van een kalksteengroeve waar massieve banken worden ontgonnen. De snelheid in de kalksteen is 0,1nm/s en de centrale frequentie van het signaal is 100MHz.
# Zet een diepteschaal op het profiel
# Bepaal de golflengte en de verticale resolutie
# Welke eigenschap bepaald de demping van het signaal
# Interpreteer het profiel zo volledig mogelijk (duid met A,B,C,... aan op het profiel waar je naar verwijst)
# Waarom spreken we over een centrale frequentie en niet gewoon over frequentie (schets)
# Wat moet de sampling frequency zijn
# Welke reflectoren zorgen voor diffractiehyperbolen, duid er een aan op het profiel
# Leg uit met schets waarom hyperbolen ontstaan op het profiel
# Geef 2 andere methoden die gebruikt worden voor verwering/fracturatie van de rots te bepalen. Geef de parameter die gemeten wordt en hoe die beïnvloed wordt door verwering.

Deel 2: potentiaalmethoden
# Gegeven: 2 kaarten met een ijzerertslichaam: 1 gravimetrische en 1 magnetometrische + anomalie van ijzerertslichaam voor gravimetrie en magnetometrie
## Waarom worden gravimetrie en magnetometrie hier gebruikt?
## Waarom allebei en niet gewoon één van de twee?
## Welke methode is het gevoeligst voor ondiepe anomalien?
## Geef de verschillen tussen gravimetrie en magnetometrie (bron, veld, ...)
## Op de kaarten zijn telken twee vakken aangeduid. Geef een interpretatie van (de verschillen tussen) de vakken.
# Gegeven: een meting over een dubbele plooistructuur (beschouw als cilinders) van de gravitatie en magnetisme. De anomaliën zijn weergegeven in een grafiek en de magnetische is gereduceerd naar de pool. Volgende formules zijn ook gegeven: voor cilinder: z = x1/2 en Δgmax= 2.π.G.δρ/z en Bz,cyl = 2πM/z² (ofzoiets) en Bext = 50000nT
## Bepaal de diepte van de plooistructuur mbv de half width methode
## Wat betekent naar de pool reduceren
## Bereken de diameter van de cilinders
## Bereken de magnetische susceptibiliteit van de cilinders
## Wat betekent deze eigenschap
# Inversie
## Waarom wordt inversie gebruikt, geef het proces van inversie.
## Verzin een methode om gravimetrische en magnetische data teglijk te inverteren

Weer- en klimaatkunde

2025-06-18T17:27:45Z

Simon Herman: examen 2025 juni toegevoegd

{{Infobox|data2=Nicole Van Lipzig|data3=Hoorcollege, oefenzitting|data4=Schriftelijk|data6=5|header1=Lessen en examens|header5=Achtergrond|headerstyle=background:lightgrey|label2=Docent|label3=Lesvorm|label4=Examenvorm|label6=Studiepunten|label7=Wanneer?|data7=1e bach, 2e sem|label8=ECTS|data8=[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0P01BN.htm Link]|title=Vakinfo}}
Het examen bestaat uit een heel aantal kleine vraagjes en af en toe een grotere inclusief oefeningen. Zorg zeker dat je alle oefeningen begrijpt. De oefeningen op het examen zijn analoog aan deze gemaakt tijdens de oefenzitting en staan op een groot deel van de punten.

Het examen is opgedeeld in 2 verschillende delen: een gesloten boek-gedeelte over de theorie en een open boek gedeelte over de oefeningen + IPCC. Je krijgt 1.5 uur voor beide delen; pas op, want dit kan kort zijn (zeker voor de afleiding of als je je weg niet vindt in het IPCC).

Mispak je zeker niet: het examen is een heel stuk moeilijker dan de tussentijdse toets. Bereid je dus zeker goed voor, ook op de latere hoofdstukken.

== 2024-2025 ==

=== Juni ===
Theorie:

# Ozon:
## Wat schoot er tekort aan de theorie van Chapman?
## Welke aanvullende theorie werd hiervoor als oplossing voorzien?
## Vul de algemene reactievergelijking van deze aanvullende theorie aan.
# Actualiteit:
## Welke analogie werd gebruikt voor uit te leggen dat de CO2 concentratie in de atmosfeer meer stijgt dan ooit, ookal zijn de emissies aan het stabiliseren?
## Wat werd gegeven als oorzaak hiervan?
# Afleiding: de doorsnede van een cilinder neemt toe met een factor f over een periode van 1 uur. Geef een formule voor de divergentie in functie van f. Geef daarna ook een formule voor de verticale snelheid van de top van de cilinder. Is deze snelheid naar onder of boven gericht? Leg uit.
# Wolken en stabiliteit:
## Waarom vormen wolken en welke stijgingsmechanismen zijn er?
## Leg uit mbv een schets hoe het kan dat een luchtlaag die droog adiabatisch stijgt onstabiel kan worden.
## Hoe kan je convectieve en stratiforme wolken herkennen op een radarbeeld?
## Waarom zijn wolken wit en is de hemel blauw?
#Paleoklimaat:
##Wanneer eindigde de laatste ijstijd (Weichseliaan) en welke periode kwam hierna?
##Leg uit hoe de kalkskeletjes van benthische foraminiferen gebruikt kunnen worden om de zeespiegel van vroeger in te schatten.
##Welke andere methoden zijn er om de zeespiegel tijdens de laatste ijstijd in te schatten?
Oefeningen

# Stuve diagram met omgevingstemperatuur gegeven: een pakje lucht van 1 liter stijgt van 1000hPa naar 900hPa en heeft op 1000hPa een relatieve vochtigheid van 100%.
## Bepaal de temperatuur en dauwpunttemperatuur op 1000hPa en op 900hPa
## Bereken de massafractie en de volumefractie van water in de atmosfeer op 900hPa
## Zal het pakketje lucht op 900hPa nog stijgen of niet? Leg uit.
## Bereken de massa water dat gecondenseerd is op 900hPa
# Kaart met geopotentiaalhoogte op 300hPa gegeven met daarop punten A en B.
## Arceer het gebied waar convergentie voorkomt en leg uit waarom daar. Leg ook uit wat er gebeurt aan het oppervlak onder de maximale convergentie
## Teken alle krachten die inspelen op punt A en B. Bereken alle krachten in punt A
## Bereken de divergentie in punt B.

== 2022-2023 ==

=== Augustus ===
Theorie:

# Iets met snelheid van koude en warmtefront + tekening maken
# Verschil en gelijkenis geven tussen gradiënt en geostrofe wind. drukgradiëntkracht aanduiden op een kaart + mogelijke ligging van een hoog en laag drukgebied
# Actualiteit (voorbeelden geven van een atmosferische rivier en definiëren)
# Afleiding: dauwpuntstemperatuur in functie van RH en T schrijven
# Formule geven van de hoogte van de dauwpuntstemperatuur in functie van T en RH en verzadigd en niet-verzadigd verval

Oefeningen:

# mengeling van vanalles, maar geen stuve-diagram
# IPCC

=== Juni ===
Theorie:

# Vraag 1
## Hoe heet de wet van stralingsdistributie?
## Neemt voor een temperatuur van 6000K de stralingsflux toe of af?
## Hoe komt het dat de lucht blauw is?
## Hoe komt het dat wolken wit zijn?
## Welke invloed heeft een cirruswolk op de stralingsbalans aan de top van de atmosfeer? Zorgt dit voor een positieve of negatieve stralingsforcering?
# Actualiteit
# Vraag 3
## Wat is de rol van de corioliskracht bij het ontstaan van tropische cyclonen?
## Waarom komen stormdepressies met fronten voor op gematigde breedten?
## Als je in een warm gebied staat, wat zou er via de polaire fronttheorie aankomen? Schets een grafiek van de neerslag met de tijd op de x-as en de hoeveelheid neerslag op de y-as
# Afbeelding gegeven van neerslagklimatogram van 2 plaatsen in Zuid-Amerika
## Verklaar de amplitude in de jaarlijkse temperatuurgang links en rechts van het Andesgebergte
## Waarom valt er meer neerslag links dan rechts van het Andesgebergte in de winter?

Oefeningen:

# Iets met een stuvediagram
# Corioliskracht, gradientwindkracht, geostrofe windkracht, ... berekenen adhv een kaart met punt x
# IPCC stellingen

== 2021-2022 ==

=== Juni ===
Theorie:

# (nieuws van de week)
## welk extreem weerevenenment was er in maart in Indië en werd in april gerapporteerd in The Indian Times?
## wat heeft de moesson daarmee te maken?
## wat is de moesson, hoe en waar ontstaat die en hoe speelt de grootschalige atmosferische circulatie hierin een rol?
# (Straling)
## Noem de verschillende soorten uitwisselingen van energie tussen atmosfeer en de aarde
## Wat is het effect van aerosolen op de straling doorheen de dag ?
## Wat is het effect van aerosolen op de netto stralingsbalans aan de top van de atmosfeer? Neemt deze toe of af?
## Leg het begrip evenwichtstemperatuur uit, maar zonder formules.
## wat is een stralingsforcering?
# Gegeven: een kaart met isobaren op zeeniveau, L/H-gebieden en fronten
## In punt A: welk front gaat het snelst? Dat ten oosten of ten westen?
## Duid aan waar je verwacht dat er neerslag valt.
## Hoe ontstaat een lagedrukgebied? Leg uit adhv een figuur met isobaren op zeeniveau en lijnen van gelijke geopotentiale hoogte (isohypsen) op het 300hPa-niveau.
## Afleiding: een cilinder lucht zijn diameter wordt een factor f groter per uur. Leid een formule af voor de divergentie is deze cilinder lucht. Leid ook een formule af voor de snelheid van de beweging van de bovenkant van de cilinder (als de onderkant aan het oppervlakte blijft). De dichtheid mag je als constant beschouwen.

Oefeningen:

# Gegeven: kaartje met isohypsen van 300hPa-drukvlak, punten A en B
## Welke krachten werken op de lucht op punt A en B? Geef die krachten in A.
## Waar verwacht je het meeste convergentie op deze kaart? Arceer en licht kort toe.
## Bereken de divergentie in B (tussen trog en rug)
# Stuve: gegeven luchtprofiel van punt B
## waar ligt LCL, LNB, LFC? Wat bedraagt de LI en wat betekent dat, is er kans op onweer?
## Hoeveel gram water is gecondenseerd voor de lucht het LCL bereikt?
## Wat is de dampspanning aan het LCL?
# IPCC: zijn de stellingen juist of fout? Licht toe en geef paginanummer.
## De mens heeft zeer waarschijnlijk bijgedragen aan de vermindering van zee-ijs in zowel Arctische als Antarctische gebieden. (fout)
## Stormen zijn goed modelleerbaar en die modellen worden dus vlot gebruikt om intensiteit en frequentie van stormen te voorspellen (fout)

== 2019-2020 ==

=== Juni ===
Theorie:

# Antartica
## Geef 3 redenen waarom Antarctica zo koud is.
## hoe weten we aan sedimenten hoeveel ijs er was
# kaartje met geopotentiaalhoogte
## wat is geopotentiaal hoogte? definitie
## Duidt de straalstroom aan op dit kaartje en een trog en een rug
## ligt België in gebied convergentie of divergentie (afleiden van kaart)
## deze situatie in hele maand mei, hoe kwam het dat er zo weinig neerslag was en zoveel zon dan?
## welke krachten nodig voor gradiëntwind? Geef afleiding ervoor
## wat is het verschil tussen geostrofe wind en gradiënt wind? leg uit aan de hand van tekening en/of formule.
## noordpool temperatuur stijgt, dus Tgradiënt tussen polen en evenaar neemt af. Invloed op straalstroom toenemen? afnemen?
# juist of fout + uitleg erbij
## in België moeten we meer schrik hebben voor stormdepressies dan voor tropische cyclonen
## ...

Oefeningen:

# stuve diagram gegeven, 28 graden T en Td 12 graden op 1000 hPa
## wat is RH? wat is q?
## blijft de laag spontaan stijgen? Zo ja, tot waar dan??
## kans op onweer?
## hoeveel procent is er gecondenseerd aan de LNB?
# wat gebeurt er als er factoren gewijzigd worden? (zo die figuur met stralingsfluxen gegeven denk ik + sws op te zoeken want oefeningendeel is open boek)
## bij albedo van aarde + 0,33 wat is de inkomende kortgolvige straling dan aan de TOA?
## koude lucht is droger, absorptie neemt af. Positieve of negatieve feedback? Met hoeveel moet alfa afnemen als de temperatuur met 10 graden zakt?
# IPCC oefeningen juist of fout + uitleg
## meer inkomende dan uitgaande straling aan de top van de atmosfeer?
## temperatuur aan de oppervlakte metingen zijn onzeker want van plaats die niet representatief is

== 2015-2016 ==

=== Juni ===
Theorie:

# Je hebt een kaartje (met isobaren) gegeven met daarop 2 steden aangeduid in VS. Eén in Arizona en een andere in Florida. Bij elke stad hoort een stralingsbalans (Q, LE, H en G)
## Wat is LE, H en G?
## Waar valt de meeste neerslag? Verklaar ahv stralingsbalansen
## Wat is het onderliggende mechanisme voor dit fenomeen?
## Beredeneer waarom in Florida de netto stralingsbalans het grootst is ahv ALLE componenten (LWsurf (in en uit), SWsurf (in en uit)).
## Stel je bevind je op de oceaan (een 100 km van de kust van Florida). Waar is de amplitude van G het grootst? Verklaar.
# Iets over de toename van een parameter ivm bewolking
## Geef een voorbeeld van negatieve terugkoppeling toegepast op wolken.
## Wordt deze parameter onder of overschat?
## Waarom kleurt de lucht blauw? Welk type verstrooiing is hiervoor verantwoordelijk?
# Een kaartje met fronten gegeven met daarop punten A, B en C aangeduid.
## Welke temperatuur verwacht je in A?
## Kan je ahv de kaart verklaren waarom het in België zo koud was die dag?
## Teken de krachten die inwerken in punt A. Als de wrijvingskracht zou wegvallen, verwacht je dan een rotatie in wijzerzin of tegenwijzerzin?
# Gegeven is de formule voor de verzadigde adiebaat (Gamma_s).
## Waarom staat de term dq_s in de formule?
## Leid zelf een formule af voor de verzadigde adiebaat ifv meteorologische constanten, de druk en de temperatuur. Je mag hierbij aannemen dat de verandering van de druk met de temperatuur verwaarloosbaar is.

Oefeningen:

# Gegeven is een cilinder met oppervlakte 1 m² die op het aardoppervlak ligt. De druk op het aardoppervlak is 1000 hPa. Onderin is de temperatuur 10°C en de RH 100%. Bovenin bedraagt de RH 55%. De temperatuur in de cilinder neemt af met 5.10^-3 K/km.
## Bereken het drukverschil tussen de top en de bodem van de cilinder
## Bereken de totale massa lucht in de cilinder, evenals de totale massa waterdamp
## Gegeven is een Stüve diagram. Stel dat de cilinder stijgt tot een hoogte van 3 km, teken dan het verloop van de temperatuur en de dauwpuntstemperatuur indien de lucht van de bodem vertrekt.
## Wat is het temperatuursverval in de cilinder op 3 km hoogte? Is de lucht daar i) stabiel ii) voorwaardelijk stabiel of iii) onstabiel?
## Bereken de massa- en volumefractie waterdamp in de cilinder.
# Gegeven is een kaartje met een duidelijk golfpatroon op geopotentiaalhoogte 300 hPa (hoge troposfeer dus). Er zijn twee punten gegeven A en B op het noordelijk halfrond.
## Teken alle horizontale krachten die inwerken op punt A en bereken ze.
## Is er sprake van divergentie of convergentie? Benader D.
## Kun je zeggen of het mooi weer of eerder stormachtig zal zijn op het aardoppervlak?
# IPCC AR5 + Chapter 2: juist of fout + verklaar.
## Multi-decadale observaties tonen aan dat de uitgaande kortgolvige straling is toegenomen door een hogere emissiviteit van de aarde (of zoiets...).
## Sociaal-ontwikkelde landen kennen een grotere toename van de oppervlaktetemperatuur.

== 2013-2014 ==

=== Juni ===
Theorie:

# Gegeven een kaartje van zuid amerika met 2 grafieken van de temperatuur en de neerslag van Santiago en Mendoza
## Hoe komt het dat het in de winter (juni-juli-aug)warmer is in Santiago en in de zomer warmer in Mendoza
## Hoe komt het dat er meer neerslag valt in de winter in Santiago en meer in Mendoza in de zomer
## Waar heb je de grootste 1-voelbare warmtestraling 2- uitgaande kortgolvige straling 3- inkomende langgolvige straling. Leg uit waarom
# Straling
## Gemiddelde Rtoa, SW toa en LW toa tekenen op een grafiekje (links) met latitude op de x-as en op de y-as iets anders
## Toa, SWtoa, LWtoa tekenen als de atmosfeer statisch was, geen transport van warmte
# Twee kaartjes met koufronten, warmtefronten en occlusiefronten
## teken nauwkeurig waar er zich neerslag vormt en in welke richting de fronten gaan
## maak een schets voor het lijnstuk AB en duid aan waar de fronten zijn , waar er wolken worden gevormd en waar warme, koude en zeer koude lucht is
# Een pakketje lucht gaat over water en er vind verzadiging plaats. T verandert met delta T. Leid een formule af voor q ifv T, delta T en p. Je mag aannemen dat de helft van de energie om het water te verdampen komt door de verandering in delta T van de lucht

Oefeningen:

# Een schip (?) op 50°S 70°E met T= 10°C en RH= 0.7; 2 figuren: 1 met druk op zeeniveau, 1 met de geopotentiaalhoogte(?) bij 200hPa
## Bereken de massa – en volumefractie
## Wat is het LCL?
## Wat is de netto stralingsflux van de TOA (tip : je mag de kortgolvige neerwaarste straling van de TOA schatten door fig 5-9(?)
## Fd berekenen voor beide figuren
## Belangrijkste krachten aanduiden & de wind & de isobaren (ga er niet vanuit dat dit geostrofe wind is)
## Divergentie of convergentie? Bereken. En wat gebeurt er met de druk?
# Drie stellingen over IPCC

== 2012-2013 ==

=== Juni ===

==== 12 juni ====
Theorie:

# Vraag 1
## Typische levensduur van een convectieve cel uitleggen. Figuur 3-22 uit cursus gegeven met letters a, b, c en d. Deze benoemen en uitleggen. (a, b, c en d waren LCL, LFC, LI en LNB)
## Zal er zich met dit profiel altijd een convectieve cel vormen?
# Vraag 2
## Heeft de specifieke ligging van de continenten het grootste invloed op het klimaat bij een kleine of grote hellingshoek van de aarde om haar omloopas?
## Wat is het Maunder minimum en wat was de invloed op ons klimaat?
# Weerkaart van 1 Juni 2013 gegeven.
## Welk systeem is verantwoordelijk voor de overstromingen in Centraal-Europa.
## Waarom was het bij ons zo koud op 1 juni?
## Krachtenbalans van een bepaald punt a aangeduid op de kaart tekenen.
## Indien er geen wrijving is, zou de wind dan in wijzerzin of in tegenwijzerzin waaien in dat punt?
## Zal men op punt c een temperatuursstijging of daling verwachten de komende uren? (punt c lag voor een front)
## Hoe ontstonden de tornado's in Amerika midden mei?
## Welke krachtenbalans heerst in tornado's ?
## Waarom is het steeds warm in het centrum van tropische cyclonen?
# Figuur Corioloskracht met Galileaanse waarnemer:
## Duid punten a, b en c aan op de figuur (uitleg erover gegeven)
## formules afleiden van de afstand BC in functie van 1) afstand AB, 2) de hoeksnelheid 3) de snelheid van waaruit het balletje in punt A vertrekt.
# Leid een formule af voor q in functie van T, dT en p.

Oefeningen:

# Gegeven: informatie en tabel met metingen in een stad in Zuid-Siberië: SWsurf, LW⇊surf, LW↑surf, oppervlaktedruk, relatieve vochtigheid, albedo en abdsorptiviteit atmosfeer.
# Daarna een hele reeks vragen. o.a. schatten transmissiviteit atmosfeer, gemiddelde temp oppervlak en atmosfeer, hoeveel LW bereikt de top van de atmosfeer, hoeveel procent vocht is er verdampt als een luchtbel vanaf de oppervlakte tot 2 km stijgt, hoeveel moet de lucht afkoelen vooraleer er mist ontstaat, bereken de krachten van de windbalans en divergentie op bepaald punt, …
# 3 vragen over IPCC rapport.

== 2005-2006 ==

=== Juni ===
Theorie:

# Vraag 1
## Hoe heet de wet waarvan de spectrale stralingsflux per golflengte kan bepaald worden?
## Leg de wet van Wien uit.
## Leg uit waarom de hemel blauw eruit ziet. Wat is daar de reden voor?
## Hoe komt het dat het noordelijke halfrond tijdens zijn zomer, minder straling zal ontvangen dan het zuidelijk halfrond?
## Leg het Bergemon-effect uit.
## Leidt de droog-adiabatisch temperatuursgradiënt af als je vertrekt van de hoofdwet van de thermodynamica
# Gegeven: een kaartje met de neerslagverdeling van de wereld in juni.
## Wat wil PW (precipitational water) zeggen?
## Waarom is de PW-waarde voor India zo hoog?
## Waarom is de PW-waarde ten noorden van India zo laag? Hoe is de PW-waarde voor dit gebied in januari.
## Hoe heet het gebied dat overeenkomt met de hoge neerslagband die duidelijk te zien is? Leg dit systeem volledig uit.
# Voeg de componenten van de hydrologische balans toe aan de gegeven figuur.

Oefeningen:

# Gegeven is een temperatuurcurve op een stuve diagram. De druk aan het oppervlak is 100 000Pa. De tempatuur is 27°C en de dauwpunttempratuur is 9°C.
## Bepaal de relatieve vochtigheid en de specifieke vochtigheid.
## Bepaal de hoogte van de LNB.
## Bepaal de hoogte waarop wolkenvorming optreedt.
## Bepaal de procentuele verandering in specifieke vochtigheid tussen de hoogte van de LNB en het oppervlak.
# Gegeven zijn de componenten van de stralingbalangs.
## Stel dat de tempratuur met 1 graad zou afnemen, hoe zal de reflectiecoëfficiënt dan moeten toenemen?
## Stel de invloed van 1 graad temperatuursafname op de stralingsforcering.
## Stel nu dat die toename van de reflectiecëfficiënt een afname van absorptiviteit nodig heeft om dezelfde temperatuur te behouden, hoe groot is dan de absorptiviteit? of zoiets
# Vier stellingen van de IPCC oplossen met juist of fout en argumenteren.

Regionale Geologie I

2025-01-21T16:02:12Z

Simon Herman:

{{Infobox|data2=Robert Speijer|data3=Hoorcollege|data4=Schriftelijk (met mondelinge toelichting)|data6=3 (voor geografen) 5 (voor geologen)|header1=Lessen en examens|header5=Achtergrond|headerstyle=background:lightgrey|label2=Docent|label3=Lesvorm|label4=Examenvorm|label6=Studiepunten|label7=Wanneer?|data7=3e bach, 1e sem|label8=ECTS|data8=[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0S19AN.htm Link (geografen)] 
[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0Z15AN.htm Link (geologen)]|title=Vakinfo}}

== 2025 ==
=== Januari ===

==== 20 januari ====
Voormiddag

* Een paar begrippen: rhenohercynisch bekken, rotliegendes, variscisch front, en zo die coticula of zoiets.
* Waaruit bestaat het Kempisch plateau en hoe is het gevormd? Hoe komt het dat het Kempisch Plateau 60m hoger ligt dan de gebieden in het oosten en het westen?
* Zo die ene doorsnede van het kempens bekken dat zo een goofy 180 graden draai maakt. Heel de cenozoische stratigrafie, en leg alles belangrijk van sedimentatie en tektoniek uit. Ge kreeg wel zo een geologische tijdsschaal met alle periodes en hele strathigrafie met namen van groepen en zo van cenozoicum.
* Leg de 3 caledonische megasequenties uit + waar en wanneer. Ge kreeg dan ook zo 3 figuren waar zo waar brabant massief werd vervormd door tektoniek en zo en dat moest ge ook uitleggen. Dat allemaal kaderen in de grotere tektoniek van avalonia
[[Bestand:Examenvraag.jpg|miniatuur|362x362px|Figgur gegeven bij examenvraag over dikte van sedimentpaketten in Roerdalvallei en Kempens Bekken]]

Namiddag

* 4 begrippen uitleggen: silensiaan, Burnot conglomeraat, megasequenties, Tornquist Sutuur
* Figuur gegeven (p63 hb): bespreek het onder- en midden frasniaan voor het zuidelijke (links) deel tot aan het noordelijke deel (rechts).
* Figuur gegeven met de dikte van sedimentpakketten voor het Kempens Bekken vergeleken met de Roerdalslenk vanaf Cambrium tot Quartair. Op de tijdslijn was met een zwart balkje een fase aangeduid die invloed had op deze regio's (Vroeg en Laat Kimmerische fase was gegeven). Naam fasen geven en verklaren waarom er verschillen zijn in sedimentafzettingen. Deze vraag werd mondeling (kort) overlopen.
* Wat was de Eridanos rivier? Wanneer, hoe had deze invloed en waarom wordt er sediment in het Noordzeebekken gevonden? Hoe weet men dat het sediment afkomstig is van deze rivier? b) Wanneer en hoe kwam er een einde aan deze rivier?

== 2024 ==
=== Januari ===

==== 22 januari ====
Voormiddag

# De geologische kaart van België toont de Midi-Eifeloverschuiving. Bespreek de relevantie van deze overschuiving voor de opbouw va nde ondergrond van België, de verbeiding ervan, de vormingsprocessen, timing en wat je verder van belang acht.
# Bovenstaande figuur toont een reconstructie van de sedimentarire opeenvolging tijdens het Midden- tot Laat-Devoon doorheen het Dinantbekken. Beschrijf de algmene ontwikkeling en de achterliggende processen in dit bekken tijdens het Givetiaan.
# Gegeven: figuur met riviervorming tijdens Eind-Carboon (die ene van cursus en powerpoint, met een rivierstelsel van aan de zee tot in de bergen met de verschillende facies, in relatie met de Sudetische fase) en een figuur met de Belgische lithostratigrafie van het Carboon a) Waarom worden de etages Namuriaan en Westfaliaan in onze regio nog constant gebruikt? b) Leg uit op welke manier de 2 bovenstaande figuren met elkaar samenhangen en bespreek hoe de linkerfiguur samenhangt met de ontwikkeling van de Variscische orogenese.
# Bespreek drie verschillende typen van waaardevolle grondstoffen die in Vlaanderen dicht aan het oppervlak komen. Vermeld regio, formatie en toepassingen.

Namiddag

1. Gegeven: tertiairgeologische kaart Vlaanderen.

a) Waarom liggen de oudste lagen in het Zuiden en Westen de de jongste in het Noorden?

b) Waarom wijkt de fm van Diest af van deze trend?

2. Gegeven: prentje met vergelijking Krijtstratigrafie Monsbekken en land van Herve uit cursus en ppt.

a) Bespreek de Krijtsedimentatie in deze gebieden met nadruk op de gelijkenissen en verschillen

b) Wat kan je op basis hiervan zeggen over het al dan niet verbonden zijn van e twee bekkens in het Krijt?

3. Bespreek het algemeen verloop van de tweede Varische megasequentie, die vooral gereconstrueerd is aan de hand van Ardense ontsluitingen. Vermeld zeker ook tektonische gebeurtenissen enal

4) Wat voor economisch waardevolle grondstoffen zijn er terug te vinden in Wallonië? Geef er vier, met telkens erbij van welke leeftijd het is een, waar het ontgonnen wordt en waarvoor het gebruikt wordt.

==== 12 januari ====

# Verschil tussen felsische magma van o.a. Quenast en mafische magma's van in de Ardeense Massieven. Leg uit adhv platentektonische context van Laat-Ordovicium en Siluur.
# Figuur van HB p60. Let uit hoe de dingen die er te zien zijn gevormd zijn. (Het antwoord vervolgt op dat van vraag 1)
# Doorsnede van Mons bekken met ondergrond en Meso- en Cenozoïsche lagen die in het bekken zijn afgezet. Leg uit wat er te zien en hoe dat alles gevormd is.
# Tijdens Cenozoïcum heel veel trans- en regressies in Noordzeebekken. Leg uit welke factoren die beïnvloeden en hoe dat gerelateerd is aan het sediment dat er afzet (met voorbeelden)

==== 22 januari ====
Voormiddag
# Midi-Eifel overschuivingsbreuk in België. Welke betekenis heeft dit in de ondergrond van België, hoe is het gevormd, wanneer en andere zaken die je belangrijk vindt.
# Figuur gegeven van Devoons rif. Leg aan de hand van de figuur rifvorming tijdens het Givetiaan uit.
# a) Namuriaan en Westfaliaan zijn geen correcte termen in de tijdschaal. Waarom worden deze termen toch veel gebruikt. b) 2 figuren gegeven. 1 met rivieren en moeras(doorheen het carboon), andere met klassificatie steenkool België. Hoe zijn deze figuren aan elkaar verbonden en leg aan de hand van de eerste figuur de Caledonische gebergtevorming hier uit.
# Vlaanderen heeft in zijn ondiepe ondergrond heel wat grondstoffen zitten. Geef er drie en geef de formatie naam, regio waar het voorkomt en in welke toepassingen het gebruikt wordt.
Namiddag

# In Vlaanderen vormen de Tertiaire lagen een speciaal dagzoompatroon: oudere lagen in het zuiden en westen, jongere lagen in het noorden (in bijlage een kaart).
## Wat is de oorzaak hiervoor ?
## De Formatie van Diest lijkt dit patroon niet te volgen, hoe komt dit ?
# Figuur gegeven van het Krijt in Mons Bekken en Land van Herve.
## Leg de sedimentatiesequentie van het Krijt uit met een focus op de verschillen en gelijkenissen tussen die in het Mons Bekken en het Land van Herve. (4a op de belgische geologische kaart)
## Wat kun je zeggen over de afwezigheid/aanwezigheid van een mariene verbinding tussen deze twee regio's ?
# Beschrijf de volledige sedimentatiegeschiedenis van de 2de variscische megasequentie. Vermeld ook wanneer deze plaatsvond en de regionale tektoniek.
# Wallonië heeft een groots industieel verleden op basis van hun waardevolle grondstoffen in de ondergrond. Geef 4 zo'n grondstoffen die nu nog steeds gebruikt worden en vermeld het tijdsperk, de regio waar ze voorkomen en in welke toepassingen/industriesectoren ze gebruikt worden.

== 2023 ==

=== Augustus ===
Exact hetzelfde examen als in januari.

=== Januari ===
#Kaart p 233 gegeven en hierop is de linker riviervallei van het BM in een kader gezet.
#*Teken een profiel van Z naar N.
#*Verklaar wat er in het midden en in het zuiden van het kader gebeurd.
#Vergelijk de afzettingen van het Midden-Devoon tem Midden-Carboon in de Ardennen met de afzettingen van het Cenozoïcum in Vlaanderen.
#Leg de Caledonische deformatie uit en vergelijk de Ardeense en Brabanse Fase. Wat is (volgens Leuvense studies) het effect van de Asturische Fase van de Variscische orogenese op de gesteenten van het Cambrium?
#De basis-Perm discordantie (=Saalische discordantie): waar, wanneer, kenmerken, ... Welke gesteenten liggen hierbovenop en wat zijn de kenmerken hiervan?

== 2022 ==

=== Januari ===
''Dit is een reconstructie 1 jaar na het examen dus het is een beetje vaag. Als je dus denkt dat er fouten in de vragen staan, kan dat zeker. De onderwerpen van de vragen gingen ongeveer zo:''

# Leg de geschiedenis van het Brabant Massief uit
# Tekening met Kempisch bekken ook met een vraag over waarom sommige zanden wit zijn en anderen rood
# Iets van verschillende fasen bespreken
# Vraag over het plioceen

== 2021 ==

=== Januari ===

==== 14 januari ====

# 4 stenen: Grand Breche, septaria S20, Mergels van gelinden en coticula. Wat is de naam, wat is de ouderdom? Geef argumenten waarom je dit denkt.

Grote vragen:

# Doorsnede gegeven en profiellijn tekenen op kaart van Belgie. Teken de profiellijn op de kaart van België. Geef minstens 4 argumenten waarom je deze profiellijn daar zou plaatsen. (Profiel ging van op het massief van Brabant tot in de RVG)
# Doorsnede van het Mons-bekken gegeven. Bespreek de subsidentiegeschiedenis van het gebied tijdens het Mesozoïcum en Cenozoïcum. Was de subsidentie constant in de tijd? Welke zijn de oudste lagen? Welk mechanisme zorgt voor deze subsidentie?

Kleine vragen:

# Geef 4 voorbeelden van Milankovitch cycli en bespreek.
# Wat betekent L1, L2, Ya, Yb, Yc, Yd? Wat weerspiegelt het, wordt dit vandaag nog gebruikt?
# De Paleozoische geschiedenis is gekenmerkt door meerdere tektonische fasen, waaronder de Ardeense, Asturische, Brabantse, Bretoense, Saalische, Sudetische fasen (alfabetische volgorde!). A) Rangschik deze fasen volgens de geologische tijdsschaal en B) geef voor iedere tektonische fase een indicatieve tijdsperiode aan. C) Vermeld duidelijk of deze fasen een reflectie zijn van compressie of extensie en tot welke periode van grootschalige gebergtevorming deze toebehoren.
# Devilium, revinium en salmiaan waren termen die vroegen veel gebruikt werden, leg uit. (ook hoe ze nu heten enzo)

== 2020 ==

=== Januari ===

==== 15 januari ====
Mondeling
# 2 stenen: Grand-Brêche breccie (Viseaan) en wit schrijfkrijt (Campaniaan) (2 punten)
# Doorsnede. Duid op de kaart aan waar de doorsnede zich bevindt (let op schaal) en geef minstens 4 hoofdargumenten voor je keuze. (4 punten)
# Andere doorsnede, deze keer van Turnhout tot Dinant (maar dat is niet gegeven). Geef van alle breuken op de doorsnede de ouderdom en tektonische fase waarin ze ontstaan zijn. Gaat het om extensie of compressie? (3 punten)
Schriftelijk
# De Milankovitch cycli hebben in meerdere Belgische geologische eenheden een rol gespeeld. Geef 4 van die geologische eenheden en situeer ze in de tijd, beschrijf hoe je de cycli kan herkennen in de lithologie. (4? punten)
# In de Ardennen Hoge Leisteengordel zijn er fylladen terug te vinden aan het oppervlak. Die zijn gevormd uit klei-rijke sedimenten. Waar en wanneer zijn deze klei-rijke sedimenten afgezet? In welke tektonische omstandigheden zijn de fylladen gevormd? Waarom komen ze juist daar voor? (2 punten)
# In welke tektonische eenheid bevinden de intrusieven van Quenast zich en wanneer zijn ze gevormd? Wat kan je afleiden in verband met het paleomagmatisch kader? (1,5 punt) *# Devillium, Revinium, Salmiaan (gegeven in alfabetische volgorde). Situeer deze groepen in de tijd, geef per groep de belangrijkste lithologieën en verklaar aan de hand daarvan het plaattektonisch kader waarbinnen deze afzettingen zich vormden. (1,5 punt)
# L1, L2, Ya, Yb, Yc, ... Wat betekent dit type codering? Wat kan men hieruit afleiden (m.a.w., wat betekenen de nummers en de letters)? Kan deze codering gebruikt worden om te situeren in plaats en tijd? Hoe wordt deze codering in de huidige stratigrafie nog gebruikt? (2 punten)

== 2019 ==

=== Januari ===

==== 16 januari ====
''Mondeling''

# Twee handstukken, een krijt uit het Paleoceen met planten fossielen in en een Laat-Carboon Breccie gesteente
# Geologisch profiel: teken het profiel op een kaart van België, geef 4 argumenten.
# Profiel gegeven met breukstructuren op van het Kempense bekken tot de Condroz. Welke tektonische fases hebben voor welke breuken gezorgd? Welke breuken kwamen tot stand door compressie en welke door rekking.

''Schriftelijk''

# Leg het Eoceen uit. Lithografie en tektonische en paleogeografische events.
# Quenast en Coticula. Hoe zijn die gevormd en hebben ze een gelijke paleomagnetische betekenis. Teken de platentecktoniek ook.
# Old red en New red continent uitleggen
# Conglomeraten van Burnot. Uitleggen en situeren. Wat is de link met de Varisidische megasequenties?

== 2018 ==

=== Januari ===
Reeks 2

Mondeling
# 2 stenen: conglomeraat uit het perm van Malmedy, wit zand van Mol uit Plioceen
# kaart met anomalieën: welke technieken zijn gebruikt en wat wordt hiermee onderzocht. De verschillende anomalieën uitleggen, Midi en Bordière aanduiden en Bordière uitleggen.
# Kimmerische fase in Europa en België uitleggen
Schriftelijk
# Boven Devoon uitleggen
# Waarom Iguanodons (Krijt dinos) teruggevonden in steenkoollagen
# Vanaf wanneer worden er continentale gesteenten teruggevonden na de krijtlagen van het Krijt
# nog eentje maar ben het vergeten :(
Reeks 1

Mondeling
# Twee handstukken, een van een coticula en een van de Dietse zanden. Hij vraagt over de ouderdom
# Duid het profiel, dat gegeven is, aan op de kaart van België. Het was een NZ profiel van Boom naar Antwerpen
#* Geef minstens 4 argumenten waarom je deze hebt gekozen.
#Variscische Orogenese
#*Hoe kan men de invloed van de Sudetische, Asturische en Saalische fasen vaststellen in de Kempen.
#*Beschrijf kort welke tektonische fenomenen plaatsvonden en geef ook duiding over de tijdsperiode.
#*Welke verband houden deze met de lithologische en paleogeografische veranderingen.
Schriftelijk
#Sedimentatiesnelheid
#*Is de sedimentatiesnelheid in het Onder-Paleozoïcum constant? Schets de curve van sedimentatiesnelheid tegenover tijd.
#*Leg uit aan de hand van megasequenties hoe de sedimentsnelheid in verband staat met de paleo-oceanografische evolutie.
#*Welke tektonische fenomenen vonden toen plaats.
#Invloed van Milankovitch cycli
#*Geef drie voorbeelden en de lithologische expressie
#*Geef hun ouderdommen
#*Wat is de wijze van herkenning en hun vormingsmechanisme
#Codering van L1, L2, Ya, Yb, Yc, Yd
#*Waar komt deze codering vandaan
#*Wat is de betekenis van deze reeks van symbolen
#*Voldoet een dergelijke codering voor de beschrijving van de lagen en wordt het nog gebruikt?
#Old en New Red Continents
#*Wat is de paleogeografische betekenis van de Old en New Red Continents en geef hun tijd.
#*Op welke wijze komen ze tot expressie in Belgie en naburige landen.

== 2017 ==

=== Januari ===
'''Reeks 4:'''

''mondeling''
#2 stenen beschrijven:
#* Een rode en groene zandsteen uit het hageland van de formatie van Diest. Ijzerrijke zandsteen en glauconiet zandsteen.
#* Leisteen
#Beschrijf de Mesozoïsche en Cenozoïsche subsidentiegeschiedenis van het bekken va Mons aan de hand van een gegeven profiel. Beschrijf dit zo gedetailleerd mogelijk met duidelijke vermelding van A) Ouderdom van de aanwezige sedimenten en welke algemene lithologieën. B) Geologische reden en mechanismen waarom in deze regio subsidentie optreedt. C) Wanneer begon deze subsidentie en eventuele veranderingen van subsidentiesnelheden doorheen de tijd en plaats.
# Een kaart gegeven van geofysische structuren van België (densiteit en magnetisme):
#*A) gebruikte geofysische technieken toelichten
#*B) Bespreek de verschillende anomalieën.
#*C) Midi breuk aanduiden
#*D) Betekenis Faille de Bordière
''schriftelijk''
#Geef de geologische betekenis van de Vlaamse Vallei en waar deze zich situeert. Kan je deze gebeurtenissen in een tijdskader plaatsen en bijhorende paleografische context?
#Waar komen Pliocene lagen voor en beschrijf bondig de lithologieën. Kan je deze gebeurtenissen in een tijdskader en bijhorende paleogeografische context plaatsen?
#Perm afzettingen komen voor in het zuidelijk deel van de Noord-Zee. Wat kan je hierover vertellen en wat vertelt hun lithologische samenstelling over het paleo-afzettingsmilieu. Waar komt het Perm voor in België.
'''Reeks 3:'''

''mondeling''
#2 stenen beschrijven: 1 was een rode kalksteen van de derde riffase van het Boven Devoon , 2de was schrijfkrijt van Campagniaan met een fossiel erop.
#Geef de 2 zanden die zijn ingesneden in de onderliggende lagen door geulen, beschrijven deze zanden, waarom het profiel zo is en uit welk tijdperk deze zanden komen.
#Beschrijf Kimmerische fase, Begin, Midden en Laat, regionaal en in West Europa.
''schriftelijk''
#Beschrijf Burnot conglomeraten
#Wordt de volgende codering: Ya, Yb en L1 en L2 nu nog gebruikt? Voor wat staan deze coderingen
#Beschrijven de lithostratigrafie van het Boven Devoon.
'''Reeks 2:'''

''mondeling''
#2 handstukken: Silex uit het Krijt en steenkool
#Schets en beargumenteer de tektonische evolutie van Meso en Cenozoïsche lagen verklaart in een doorsnede parallel aan de Belgische kust.
##Is dit vergelijkbaar met de kempen? (hierbij is de doorsnede gegeven)
# Verduidelijk Comble Nord, Bordière breuk, GMS en Midi Condroz overschuivingsbreuk, beschrijf hierbij de tektonische betekenis. B) Geef of de lagen autochtoon, parautochtoon of allochtoon zijn C)Waar liggen deze in België? Duid aan op een kaart
''schriftelijk''
#Verklaar de sedimentatie snelheid van het onder paleozoïcum (cambrium tot Siluur) aan de hand van de Mega sequenties en geef het verband met de tektoniek.
#Old en New Red continent (wat, waar, hoe, wanneer)?
#Geef het Mioceen in België
'''Reeks1:'''

''mondeling''
#2 handstukken: septaria en coticula
#Vraag 2
##Zijn de Krijt-lagen van het Mons bekken en van het Kempisch bekken vergelijkbaar met elkaar?
##Bespreek de algemene lithologische gelijkenissen en verschillen tussen beide gebieden
##welke paleogeografische betekenissen kan je eraan koppelen?
#Een profiel van Vlaanderen is gegeven (met bij elke laag de tijdsperiode, niet de naam van de laag)
##waar situeer je deze profiel op de kaart? Het was een oost-west profiel met links de formaties van Kortrijk en Ieper en rechts Quartair. De formaties van de haven van Antwerpen lagen ergens in het midden.
##geef drie argumenten waarom je dit profiel hier zou leggen
''schriftelijk''
#figuurtje van de 'paleografische reconstructie van de paleosoïsche supercontinentcyclus' was gegeven zonder de tijd eronder, die moest je invullen. Ook sommige de oceanen en continenten benoemen
#Het verschil uitleggen tussen de Sudetische en de Asterische fase
#Milankovich cycli: herkenbaar in vele formaties, vaak gezien in de les.
##Geef drie formaties waarbij dit van toepassing is
##situeer deze formaties in de tijd en op welke plaats ze voorkomen.
##Hoe uiten de Milankovich cycli zich telkens in deze lagen en wat kan men daaruit afleiden ivbm het paleoklimaat?

== 2016 ==

=== Januari ===
''Stassen''
#2 handstukken plaatsen in de cursus. Er was één schrijfkrijt en één septaria (1p)
#Zanden van Diest en Brussel aanduiden op een gegeven profiel. Vervolgens lithologie, voorkomen in België, sedimentaire structuren geven. (3p)
#Welke invloeden hadden de Kimmerische fasen in België? (3p)
#Dit was een van de voorbeeldvragen: Zijn de Krijt-lagen van het Mons bekken en van het Kempisch bekken vergelijkbaar met elkaar? B) Bespreek de algemene lithologische gelijkenissen en verschillen tussen beide gebieden en C) welke paleogeografische betekenissen kan je eraan koppelen? (3p)
''Swennen''
#Waarom is het Carboon zo belangrijk voor energie in België (vroeger, nu en in de toekomst)? Geef ook de exploitatievorm en mogelijke problemen die kunnen optreden. Waar zou je het beste boren om deze lagen te verkennen? (5p)
#Da figuurtje van de 'paleografische reconstructie van de paleosoïsche supercontinentcyclus' was gegeven zonder de tijd eronder, die moest je invullen. Je moest ook de figuur uitleggen, de oceanen en continenten benoemen, kortom de cyclus uitleggen. (5p)

== 2013 ==

=== Januari ===
Reeks 1

''Swennen''
#Bespreek de beweging van de continenten in het Paleozoïcum a.d.h.v. een gegeven figuur. Geef er de juiste tijd bij en benoem een aantal continentblokjes en paleo-oceanen.
#Figuur van zeespiegelfluctuaties in het Devoon gegeven. Bespreek en verklaar de vorm van de kustlijnen.
#Waarom is het Carboon zo belangrijk voor energie in België (vroeger, nu en in de toekomst)? Geef ook de exploitatievorm en mogelijke problemen die kunnen optreden.
''Stassen''

# Bespreek het ontstaan en de evolutie van het Bekken van Mons in het Meso- en Cenozoïcum a.d.h.v. gegeven figuur. Vermeld de tijdsperiode, lithologieën en mogelijke verschillen in subsidentiesnelheid.
# Welke 2 geologische eenheden in België worden onderzocht voor berging van radioactief afval? Geef hun tijdsperiode en spreiding in België.
# Juist of fout en beargumenteer. Subsidentie van de Rijnslenk versnelt vanaf het Oligoceen.
#Juist of fout en beargumenteer. Het cuestalandschap in Lotharingen is gevormd in de lagen van het Krijt.

== 2012 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Stel je voor dat je gevraagd wordt door een buitenlands bedrijf dat ertsen opspoort om uit te leggen hoe de geologie van het 'brabant massief' in elkaar steekt; kan je een bondige en schematische 'geologische geschiedenis' van deze geologische eenheid neerschrijven voor de exploratiemanager van dat bedrijf (die dus dat massief alleen zeer oppervlakkig kent)? illustreer in je rapport met de nodige schetsen (princiepsschetsen zijn belangrijker in deze fase dan nauwkeurige profielen of kaarten ...). zorg ervoor dat je aandacht besteedt aan alle componenten van de geologie, , namelijk sedimentatie, diagenese & metamorfisme, tektoniek (horizontaal en verticaal), magmatisme, erosie, ...
#wanneer en hoe ontstond de nederrijn slenk? Zijn er sporen van deze tektonische eenheid te vinden in het paleozoïcum?
#hoe vergelijkbaar zijn de krijtlagen van het mons bekken, van de kust en van de kempen met elkaar?
#was er enige economische motivatie om diepe verkenningsboringen uit te voeren in de condroz (Havelange) en noord frankrijk (Epinoy) ? leg je antwoord uit met enkele schetsen van de geologische opbouw van het gebied. kan je uitleggen welke nieuwe informatie de boring van havelange opleverde?
Reeks 2
#Hoe kan men de invloed van de Sudetische en Saalische fasen van de Variscische orogenese vaststellen in de Kempen?
#Wat zijn de belangrijkste geologische fenomenen voor ons land geweest in de Jura-tijd?
#Zou je een paleogeografische schets van het zuidelijk Noordzeegebied kunnen geven bij de overganstijd van het Ypresiaan naar het Lutetiaan? Uiteraard moet je alles op je schets kunnen argumenteren.
#Kan je aangeven, liefst ook met enkele schetsen, wat de paleotektonische betekenis is van de magmatische gesteenten die voorkomen in de overgangstijd van Orovicium naar Siluur?

== 2010 ==

=== Januari ===
#Schets de evolutie van de paleogeografie van ons gebied tussen de Pyreneese en de Savische tektonische pulsen.
#Kan je de verschillende fasen van tektonische activiteit aangeven die het gebied van de huidige Neder Rijn (o.a. Roer Valley Graben...) heeft gekend in het Phanerozoïcum?
#Leg eens uit aan de hand van goed gekozen schetsen waarom de 'Syncline van Namen' geen goede term is en hoe we doe structuur dan wel moeten begrijpen.
#Is de sedimentatiesnelheid tijdens het Onder Paleozoïcum (Cambrium, Ordovicium, Siluur) constant geweest? Leg uit hoe het verloop van die sedimentatiesnelheid in verband staat met de tektonische evolutie van die tijd.

== 2009 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Stel je voor dat je gevraagd wordt door buitenlands bedrijf geologie van Brabant Massief uit te leggen. Bondige en schematische samenvatting van de geschiedenis met nodige principeschetsen geven (maar wel geen enkele stap vergeten!). En aandacht besteden aan alle componenten van de geologie zoals sedimentatie, diagenese & metamorfisme, tektoniek, magmatisme, erosie, ...
#Wanneer en hoe ontstond de Nederrijn slenk ? Zijn er sporen van deze tektonische eenheid te vinden in het Paleozoïcum (ge moet 3 voorlopers geven...)
#Hoe vergelijkbaar zijn de Krijtlagen van het Mons bekken, van de kust en van de Kempen met elkaar?
#Was er enige economische motivatie om diepe verkenningsboringen uit te voeren in de Condroz(Havelange) en noord-frankrijk(epinoy)? Leg uit aan de hand van schetsen van de geologische opbouw van het gebied... Leg ook uit welke nieuwe informatie de boring van Havelange opleverde. (men veronderstelde vooraf twee hypothese en ge moet dan zeggen welke als oplossing naar voren kwam uit interpretatie van boring..)
Reeks 2
#Schets evolutie van de Schelde en leg verder uit...
#Beschrijf afzettingsmilieu van Diestiaan zanden. Wrm geven ze aanleiding tot specifieke landschap?
#Wat is de rol van de doorlatendheid van de gesteentes bij de excursies naar de prebarrages/stuwdam bij Samber/Maas. Toon opbouw van dam aan...
Reeks 3
#Hoe zou je op een schematische manier de tektoniek van Henegouwen en Noord-Frankrijk voorstellen?
#Welke zijn de grote lijnen van de Onder Carboon paleogeografische ontwikkeling in onze gebieden?
#Leg de belangrijkste geologische fenomenen it die zich in de Perm tijd in onze gebieden voordeden en plaats ze in de contect van de Europese Perm geschiedenis.
#Welke zijn de belangrijkste kenmerken van de Zanden van Brussel en welke paleogeografische betekenis kan je eraan koppelen?

== 2008 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Hoe verklaar je de grote porositeit in de Dinantiaan gesteenten van de Kempen?
#Maak een EIGEN vereenvoudigde (=enkel hoofdlijnen) geologische kaart van het steenkoolbekken van Luik, het land van Herve, het synclinorium van Verviers, het venster van Theux en het oostelijk gelegen Onder Devoon van de Ardennen (oa St Vith) en maak een eigen profiel erdoor, waarmee je kan uitleggen wat de geologische structuur is van dat gebied.
#Waar komt de codering als Ya, Yb, Yc, Yd, .. vandaan? Voldoet een dergelijke codering voor de beschrijving van de lagen? Hoe heeft men de kartering van deze lagen aangepakt op de nieuwe 1:50.000 kaarten?
#Was de tektonische rol van het Brabant Massief beperkt tijdens het Krijt? Argumenteer je antwoord
Reeks 2
#Hoe verklaar je de verschillen in a) de Dinantiaan fauna van de Kempen en de Condroz? b) de Dinantiaan en Namuriaan lithologie in Kempen en Condroz Is er een relatie tussen beide fenomenen?
#Maak een EIGEN vereenvoudigde (=enkel hoofdlijnen) geologische kaart, met de nodige schematische profielen, van het steenkoolbekken van Noord-Frankrijk, Henegouwen en Namen waarmee je kan uitleggen wat de structurele ontwikkeling is van dat gebied.
#Op de oude 1:40000 geologische kaarten wordt een cyclus Landenien met codes L1 en L2 gebruikt. Deze lagen hebben een andere benaming gekregen op de recente 1:50000 kaarten. Weet je welke? Zou je een paleogeografische-sedimentologische historiek kunnen schetsen van ons gebied in deze tijd?
#Welke was de tektonische rol van het BM tijdens de Jura tijd? Argumenteer telkens wat je antwoordt.

== 2007 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#De zanden van Brussel hebben een beperkte geografische verspreiding. Bespreek eens hoe dat komt en zijn er dan lateraal tijdsequivalente afzettingen van deze zanden.
#Op de citadel te Namen konden we de Boven Carboon gesteenten observere, dicht tegen de rand van het BM. Welke elementen kunnen ons informeren over de vroegere maximale begravingsdiepte van deze gesteenten? welke was dat bedrag ongeveer? Wanneer werd het bereikt? Wanneer zijn deze gesteente terug aan de oppervlakte gekomen? Argumenteer telkens Uw antwoorden
#Bespreek de randvoorwaarden (de beschikbare gegevens, argumenten) om de plooiing van, en de metamorfisme in, het BM in de tijd te situeren.
#Welke zijn de belangrijke fasen in de geschiedenis van het breuksysteem van de westrand van de Roermond slenk die het noordoosten van ons land doortrekken?
Reeks 2
#evolutie van het Brabant Massief geven
#Nederrijnslenk en zijn voorlopers geven
#vergelijk het krijt in mons, aan de kust, en in de kempen
#tektoniek in het tertiair
Reeks 3
#Kan je een schets maken van de paleogeografie van ons gebied tijdens het Siluur. Voor ieder paleogeografisch element dat je tekent verwijs je met een pijl naar een bondige argumentatie om dat element weer te geven. Suggestie: denk eerst na wat je weet van het Siluur, maak een lijst, en maak dan een compositieschets waarop al die paleogeografische elementen opstaan.
#Wat maakt dat de ondergrond van de Kempen blijkbaar geschikt is voor het aanleggen van een ondergrondse gasopslag en voor doubletgeothermische systemen ? En waarom in de Kempen geen grote gasvelden zoals in Nederland ?
#Zou je een geologische historiek van de Jura tijd kunnen schrijven voor ons land (dat is niet gans West-Europa) ? (dwz een chronologische volgorde van alle belangrijke 'geologische events, processen' tijdens de Jura.)
#Zou je de verschillende stappen in de ontwikkeling van het Schelde riviersysteem kunnen opgeven, startend vanaf de eerste ontwikkeling van het rivierstelsel ?
Reeks 4
#Stel je voor dat je gevraagd wordt voor een mineralen-exploratiebedrijf om een historiek van de geologische evolutie van het Brabant Massief te stellen: beschrijf eens de belangrijke fasen in de vorming, evolutie,... ervan.
#Hoe ver in het verleden kan je teruggaan om sporen, voorlopers, indicaties ... te vinden van de later Nederrijn slenk? Geef eens de grote evolutiestappen van deze slenk tot in het Quartair.
#Zijn de Krijtlagen van het Mons bekken, van de kust en de Kempen met elkaar te vergelijken?
#Zijn er in de Tertaire geschiedenis van ons land sporen van tektonische activiteit te vinden? Leg uit.
Reeks 5
#Kan je aantonen aan de hand van stratigrafische begrippen zoals 'Paniseliaan' en 'Yc' dat de stratigrafische methodologie verandert in de tijd, met een beter inzicht als gevolg.
#Kan je de geologische evolutie van ons land schetsen tijdens de Jura tijd? Liefst met enkele goede kaartschetsen met paleogeografische en structurele informatie op.
#Kan je de ontstaanswijze schetsen ( maak enkele goede figuren) van het venster van Theux, als structurele eenheid, in relatie met het Massief van Stavelot, het Massief van de Vesder, het synclinorium van Dinant en het massief van Jalhay.
#Welke argumenten, gegevens ... uit de Caledonische geschiedenis van ons land kunnen gebruikt worden om te suggereren dat Oost-Avalonië wellicht nog uit kleinere onafhankelijke terranes bestond?

== 2006 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Maak een paleogeografische schets van hoe ons land er ongeveer moet uitgezien hebben bij het begin van het Siluur. Geef voor de verschillende elementen die je op je figuur aanbrengt ook de argumentatie (algemeen + specifiek uit de geologie van ons land).
#Kan je de historiek van het breuksysteem van de westrand van de Roermandslenk in het noordoosten van ons land eens opschrijven van zover je kan terug in de tijd tot nu? Met telkens de argumentatie zoals je die uit de geologische opbouw van ons land kunt afleiden.
#Wanneer ontstonden de breuken in het steenkoolterrein van de Kempen? Argumenten geven.
#Leg met enkele schematische profielen en kaarten (eigen tekeningen) uit wat het ‘Venster van Theux’ is.
Reeks 2
#hoe vergelijk je de geologie van Nederland met deze van ons land om uit te leggen dat Nederland grote gasvelden heeft in zijn ondergrond en België niet
#kan je iets gelijkaardigs doen om uit te leggen dat zowel de zuidelijke Noordzee als de meer Centrale Noordzee olievelden heeft en ons land niet?
#hoe verklaar je de vorming van het Brabant Massief in een plaattektonisch kader? Gebruik enkele schema's en geef er telkens de argumenten bij uit de geologie van ons eigen gebied. #Wat gebeurde er in de stratigrafie van het Cenozoïcum met het Paniseliaan, een eenheid die nu niet meer in de stratigrafische tabellen staat? leg dat eens uit.
#wanneer zijn de grote lijnen van ons rivierenstelsel zoals we dat nu kennen kunnen ontstaan?
Reeks 3
#hebben tertiaire lagen een subhorizontaal vlak als afzetting bovenaan en onderaan?
#kan je een opeenvolgende paleogeografische evolutie schetsen die de geometrie van de mesozoische lagen verklaart in een doorsnede ongeveer parallel aan de belgische kust?(ergens in hfdst 9, een fig+uitleg op slides en cursustekst)
#hoe verklaar je de grote porositeit in de dinatiaangesteenten van de Kempen?(das met die karstlagen, Hfst4 Onder Carboon)
#Maak een vereenvoudigde (=enkel hoofdlijnen) geologische kaart van het steenkoolbekken van luik, het land van herve, synclinorium van verviers, het venster van theux, en het oostelijk gelegen onder devoon van de ardennen(oa St Vith) en een eigen profiel erdoor, waarmee je kan uitleggen wat de geologische structuur is van dat gebied (das het derde profiel van variscische+ da van stavelot(met die synclibnes zo) + da van het onderdevoon)
==Juni==
===Juni 2013===
Reeks 1

# Hoe kan je de ouderdom van de verkarsting in de Fondry des Chiens bepalen. Hier moet ge dus wel uw verhaal over die zanden doen (Opheffing Ardennen in Oligoceen blablabla onverzadigde watertafel leidt tot grondwaterstromingen in Oligocene zanden die recent zijn afgezet -> zure grondwaterstromingen -> karst), maar het belangrijkst is de bepaling van de ouderdom, hoe doen ze dat (blijkbaar door die zanden te vergelijken met andere) en hoe kunt ge weten dat die verkarsting is gestopt in midden-Mioceen (Miocene venen bovenop oligocene zanden in karstholtes-> karst moet dus al gestopt zijn)
# Bespreek de soorten riffen die we op de verschillende excursies gezien hebben. 3. Wat is het belang van de discontinuïteitsvlakken in het gesteente bij de plaatsing van een stuwdam.

Reeks 2 
#Aan de hand van de ontsluitingen die we gezien hebben aantonen dat de syncline/synclinorium van Namen geen goede naam is.
#Het afzettingsmilieu van de kleien in de groeve van Hautrage bespreken.
#Wat is de oorsprong van de rode lagen die we gezien hebben in Huy en Tailfer? Wat is er speciaal aan?
#Een profiel maken van de verschillende stops in Fond de Quareux
=== Juni 2011 ===
#Toon aan de hand van profielen de verschillen in de geologie ten noorden van de Midi-overschuiving voor Namen en Huy.
#*Het komt er hier dus op neer da ge een profiel moet tekenen voor Huy, Namen en Dave. Heel belangrijk is dus da ge hier op de 2 flanken van het Namen synclinorium zit. Zegt best ook da het geen echt syncliorium is maar da ge hier me het GMS zit.
#Verklaar adv een profiel waarom er ten noorden van Visé Mesozoische lagen aan het opp. komen en ten zuiden Paleozoische lagen.
#*Hier moet ge dus sedimentatie aan de rand van het BM vermelden, de verkarste Frasniaanlagen waar dan Viséaan is tussen gesedimenteerd, Variscische deformatie en het krijt da eerst overal lag maar daarna geërodeerd bij de opheffing van de ardennen. Het is bewaard gebleven ten noorden van Visé door de zakking van de RVG.
#Geef enkele relevante kenmerken van het Quarreux coglomeraat en leid hier de geologie van dit conglomeraat af.
#*Het Quareux conglomeraat zijn we tegengekomen bij de excursie naar het massief van Stavelot. Da was dieje conglomeraatmuur waar ge iets verder aan den overkant van een rivierke de zwarte fylladen van RV 5 had. Me geologie wordt hier dus eigenlijk het faciës bedoeld. over tektoniek moet ge hier (gelukkig) niets zeggen. Het co,nglomeraat is grof, ongesorteerd en dus niet ver getransporteerd. Aangezien het niet overal even dik is, was er een klifkust, een paleoreliëf. Aangezien de keien dooraderd zijn was de rotskust een klifkust bestaande uit harde en reeds getektoniseerde Caledonische gesteenten.
#Omda we tijdens de excursies profieltjes moesten maken, is er ook hier een vraag over gekomen. Deze stond echter niet op de papieren. Wat is het verschil of de gelijkenis tussen de noordrand van het Stavelotmassief en de noordrand van het Rocroimassief?
#*Het was een gelijkenis, namelijk, bij beiden hebt ge stoelplooien. De massieven zijn naar voor gedrukt door de Varisciden en ook omhoog geheven. In het profiel van Eupen is dit te zien door een rechtopstaande conglomeraatbank. Later komen we deze al liggend tegen. Ook de jongere lagen zullen afwisselend rechtopstaand en plat voorkomen.
=== Juni 2010 ===
#Beschrijf de elementen waaruit je het afzettingsmilieu kon afleiden bij volgende stops : Hautrange en Bierbeek
#geef belangrijke geologische elementen voor het plaatsen van de dam in ( ben de naam kwijt). Zie voorlaatste excursie laatste stop (met kalkstenen en schiefers)
#Samson vallei ... Plaats in de geologische context van ons land (vooral waarom gebroken en niet geplooid)
=== Juni 2008 ===
Reeks 1
#Hoe wijzigen rivieren hun werking onder invloed van klimaatsvariaties tijdens het Quartair? Kan je hier voorbeelden van geven?
#Bespreek het afzettingsmilieu in het Weald facies in Hautrage (excursie 6 dus) in het kader van de lokale geologie en de regionale geologie. Met andere woorden: waarom rijden we naar daar en kunnen we niet dichter bij op excursie gaan?
#Groeve van de Zanden van Egem. Bespreek de paleogeografie van het onder Eoceen tot het midden Eoceen in functie van deze excursie.
#Als het werkje goed is, overloopt hij gewoon kleine stuff die ge geschreven hebt in uw werkje en geeft hij kleine tips enzo. Als uw werkje een flater bevat, vraagt hij hoe ge daar aan komt etc en moet ge da uitleggen.
#Er was ook een quotering op 2 dingen die je op excursie zelf moest doen, maar daar vroeg hij niets over, hij overliep het gewoon met je. Een uitgebreide litholog maken (des te uitgebreider en des te ordelijker (hmm Joris ) des te beter) en een breukstructuur interpreteren.
Reeks 2
#Schets de West-Europese paleogeografische context van de kleiafzettingen die in de groeve te Hautrage werden gezien.
#Kan je de geologie van de omgeving van Hoei (Huy) verklaren met de concepten van de geologische opbouw van Henegouwen sensu Delmer?
#Kan je uitleggen wat de Vlaamse Vallei is?
#Wat is het verschil tussen basisveen en Hollands veen?
=== Juni 2005 ===
#Hoe vergelijk je de geologie van Nederland met die van ons land om uit te leggen dat Nederland grote gasvelden heeft en België niet?
#Kan je iets gelijkaardigs doen om uit te leggen dat zowel de zuidelijke Noordzee als de meer Centrale Noordzee olievelden heeft en ons land niet?
#Hoe verklaar je de vorming van het Brabant Massief in een plaattektonisch kader?
#Wat gebeurde er in de stratigrafie van het Cenozoïcum met een eenheid zoals het 'Paniseliaan' (die nu niet meer in de stratigrafische tabellen staat)?
#Wanneer ontstonden de grote lijnen van ons rivierenstelsel zoals we dat nu kennen? ( en da gaat blijkbaar over meer dan't quartair)
===Juni 2004===
#Op de citadel te Namen konden we de Boven Carboon gesteenten observeren, dicht tegen de rand van het Brabant Massief. Er zijn ook meerdere profielen besproken doorheen de lagen van de citadel te Namen. Welke elementen kunnen ons informeren over de vroegere maximale begravingsdiepte van deze gesteenten? Welke was dat bedrag ongeveer? Wanneer werd het bereikt? Wanneer zijn deze gesteenten dan aan de oppervlakte gekomen zoals we ze nu zien? Argumenteer telkens Uw antwoorden.
#Maak een paleogeografische schets van hoe ons land er ongeveer moet uitgezien hebben bij het begin van het Siluur. Geef voor de verschillende elementen die je op de schets aanbrengt de argumentatie. Hoe kadert die schets in het grotere plaattektonische beeld van die tijd? Suggestie: maak 2 schetsen, een detail voor ons land, een globaler voor de plaattektonische situatie
#Welke zijn de belangrijke fasen in de geschiedenis van het breuksysteem van de westrand van de Roermand slenk dat het noordoosten van ons land doortrekt? Schets dus de historiek vanaf het ontstaan tot nu van de slenk
#Indien je de lagenopbouw uit het kustprofiel (Cenozoïcum, Mesozoïcum tot op de Caledonische sokkel)analyseert dan moet daaruit noodzakelijkerwijze tot herhaalde en differentiële vertikale bewegingen besloten worden. Kan je die vertikale tektonische historiek voor het Mesozoïcum en het Cenozoïcum reconstrueren (en argumenteren)?
=== Juni 2002 ===
#Paleogeografische en paleotektonische situatie van Cambrium (alles wat ge maar kunt verzinnen)
#Paleotektonische betekenis van het porfier van Quenast
#Bespreek Carboon (min5/max10 N-S profielen), wederom alles wat ge daarover kunt verzinnen
#Geef de elkaar in de tijd opeenvolgende stappen (Sedimentatie/Begin Deformatie/Eind Deformatie/...) van het Stavelot Massief- Venster van Theux - Synclinorium van Verviers (is blijkbaar figuur overtekenen uit boek; deze met de doorgeschoven anticline?)
== Augustus ==
=== Augustus 2005 ===
#Roerdalslenk: schets de belangrijke evolutiestappen met als tip dat ge de voorlopers ni moogt vergeten (gaat ver terug)
#Paleogeografische context van Onder en Boven Carboon met elkaar vergelijken (met spreiding en faciessen). Hij houdt zeer veel van zelf getekende kaartjes! (al tekent ge ze stiekem over uit de cursus)
=== Augustus 2004 ===
#Paleogeografischebetekenis van de conglomeraten van Burnot.
#Welke argumenten zijn er om op het einde van het Ordovicium een plooing van de Ardeense massieven te veronderstellen?
#Met de kennis van de Perm afzettingen in ons land en deze van onze buurlanden schets de paleogeografische situatie van ons land en onze buurlanden.
#Zijn in de geologische opbouw van ons land sporen terug te vinden van de cimmerische opheffingen.
#Kan je de belangrijkste Pliocene en Pleistocene geologische fenomenen of lagen in ons land opsommen en ze in een tijdskader en in hun paleogeografische context plaatsen?

Regionale Geologie I

2025-01-21T14:11:35Z

Simon Herman: /* 2025 */

{{Infobox|data2=Robert Speijer|data3=Hoorcollege|data4=Schriftelijk (met mondelinge toelichting)|data6=3 (voor geografen) 5 (voor geologen)|header1=Lessen en examens|header5=Achtergrond|headerstyle=background:lightgrey|label2=Docent|label3=Lesvorm|label4=Examenvorm|label6=Studiepunten|label7=Wanneer?|data7=3e bach, 1e sem|label8=ECTS|data8=[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0S19AN.htm Link (geografen)] 
[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0Z15AN.htm Link (geologen)]|title=Vakinfo}}

== 2025 ==
=== Januari ===

==== 20 januari ====
Voormiddag

* Een paar begrippen: rhenohercynisch bekken, rotliegendes, variscisch front, en zo die coticula of zoiets.
* Waaruit bestaat het Kempisch plateau en hoe is het gevormd? Hoe komt het dat het Kempisch Plateau 60m hoger ligt dan de gebieden in het oosten en het westen?
* Zo die ene doorsnede van het kempens bekken dat zo een goofy 180 graden draai maakt. Heel de cenozoische stratigrafie, en leg alles belangrijk van sedimentatie en tektoniek uit. Ge kreeg wel zo een geologische tijdsschaal met alle periodes en hele strathigrafie met namen van groepen en zo van cenozoicum.
* Leg de 3 caledonische megasequenties uit + waar en wanneer. Ge kreeg dan ook zo 3 figuren waar zo waar brabant massief werd vervormd door tektoniek en zo en dat moest ge ook uitleggen. Dat allemaal kaderen in de grotere tektoniek van avalonia

Namiddag

* 4 begrippen uitleggen: silensiaan, Burnot conglomeraat, megasequenties, Tornquist Sutuur
* Figuur gegeven (p63 hb): bespreek het onder- en midden frasniaan voor het zuidelijke (links) deel tot aan het noordelijke deel (rechts).
* Figuur gegeven met de dikte van sedimentpakketten voor het Kempens Bekken vergeleken met de Roerdalslenk vanaf Cambrium tot Quartair. Op de tijdslijn was met een zwart balkje een fase aangeduid die invloed had op deze regio's (Vroeg en Laat Kimmerische fase was gegeven). Naam fasen geven en verklaren waarom er verschillen zijn in sedimentafzettingen. Deze vraag werd mondeling (kort) overlopen.[[Bestand:Examenvraag.jpg|miniatuur|362x362px|Figgur gegeven bij examenvraag over dikte van sedimentpaketten in Roerdalvallei en Kempens Bekken]]
* Wat was de Eridanos rivier? Wanneer, hoe had deze invloed en waarom wordt er sediment in het Noordzeebekken gevonden? Hoe weet men dat het sediment afkomstig is van deze rivier? b) Wanneer en hoe kwam er een einde aan deze rivier?

== 2024 ==
=== Januari ===

==== 22 januari ====
Voormiddag

# De geologische kaart van België toont de Midi-Eifeloverschuiving. Bespreek de relevantie van deze overschuiving voor de opbouw va nde ondergrond van België, de verbeiding ervan, de vormingsprocessen, timing en wat je verder van belang acht.
# Bovenstaande figuur toont een reconstructie van de sedimentarire opeenvolging tijdens het Midden- tot Laat-Devoon doorheen het Dinantbekken. Beschrijf de algmene ontwikkeling en de achterliggende processen in dit bekken tijdens het Givetiaan.
# Gegeven: figuur met riviervorming tijdens Eind-Carboon (die ene van cursus en powerpoint, met een rivierstelsel van aan de zee tot in de bergen met de verschillende facies, in relatie met de Sudetische fase) en een figuur met de Belgische lithostratigrafie van het Carboon a) Waarom worden de etages Namuriaan en Westfaliaan in onze regio nog constant gebruikt? b) Leg uit op welke manier de 2 bovenstaande figuren met elkaar samenhangen en bespreek hoe de linkerfiguur samenhangt met de ontwikkeling van de Variscische orogenese.
# Bespreek drie verschillende typen van waaardevolle grondstoffen die in Vlaanderen dicht aan het oppervlak komen. Vermeld regio, formatie en toepassingen.

Namiddag

1. Gegeven: tertiairgeologische kaart Vlaanderen.

a) Waarom liggen de oudste lagen in het Zuiden en Westen de de jongste in het Noorden?

b) Waarom wijkt de fm van Diest af van deze trend?

2. Gegeven: prentje met vergelijking Krijtstratigrafie Monsbekken en land van Herve uit cursus en ppt.

a) Bespreek de Krijtsedimentatie in deze gebieden met nadruk op de gelijkenissen en verschillen

b) Wat kan je op basis hiervan zeggen over het al dan niet verbonden zijn van e twee bekkens in het Krijt?

3. Bespreek het algemeen verloop van de tweede Varische megasequentie, die vooral gereconstrueerd is aan de hand van Ardense ontsluitingen. Vermeld zeker ook tektonische gebeurtenissen enal

4) Wat voor economisch waardevolle grondstoffen zijn er terug te vinden in Wallonië? Geef er vier, met telkens erbij van welke leeftijd het is een, waar het ontgonnen wordt en waarvoor het gebruikt wordt.

==== 12 januari ====

# Verschil tussen felsische magma van o.a. Quenast en mafische magma's van in de Ardeense Massieven. Leg uit adhv platentektonische context van Laat-Ordovicium en Siluur.
# Figuur van HB p60. Let uit hoe de dingen die er te zien zijn gevormd zijn. (Het antwoord vervolgt op dat van vraag 1)
# Doorsnede van Mons bekken met ondergrond en Meso- en Cenozoïsche lagen die in het bekken zijn afgezet. Leg uit wat er te zien en hoe dat alles gevormd is.
# Tijdens Cenozoïcum heel veel trans- en regressies in Noordzeebekken. Leg uit welke factoren die beïnvloeden en hoe dat gerelateerd is aan het sediment dat er afzet (met voorbeelden)

==== 22 januari ====
Voormiddag
# Midi-Eifel overschuivingsbreuk in België. Welke betekenis heeft dit in de ondergrond van België, hoe is het gevormd, wanneer en andere zaken die je belangrijk vindt.
# Figuur gegeven van Devoons rif. Leg aan de hand van de figuur rifvorming tijdens het Givetiaan uit.
# a) Namuriaan en Westfaliaan zijn geen correcte termen in de tijdschaal. Waarom worden deze termen toch veel gebruikt. b) 2 figuren gegeven. 1 met rivieren en moeras(doorheen het carboon), andere met klassificatie steenkool België. Hoe zijn deze figuren aan elkaar verbonden en leg aan de hand van de eerste figuur de Caledonische gebergtevorming hier uit.
# Vlaanderen heeft in zijn ondiepe ondergrond heel wat grondstoffen zitten. Geef er drie en geef de formatie naam, regio waar het voorkomt en in welke toepassingen het gebruikt wordt.
Namiddag

# In Vlaanderen vormen de Tertiaire lagen een speciaal dagzoompatroon: oudere lagen in het zuiden en westen, jongere lagen in het noorden (in bijlage een kaart).
## Wat is de oorzaak hiervoor ?
## De Formatie van Diest lijkt dit patroon niet te volgen, hoe komt dit ?
# Figuur gegeven van het Krijt in Mons Bekken en Land van Herve.
## Leg de sedimentatiesequentie van het Krijt uit met een focus op de verschillen en gelijkenissen tussen die in het Mons Bekken en het Land van Herve. (4a op de belgische geologische kaart)
## Wat kun je zeggen over de afwezigheid/aanwezigheid van een mariene verbinding tussen deze twee regio's ?
# Beschrijf de volledige sedimentatiegeschiedenis van de 2de variscische megasequentie. Vermeld ook wanneer deze plaatsvond en de regionale tektoniek.
# Wallonië heeft een groots industieel verleden op basis van hun waardevolle grondstoffen in de ondergrond. Geef 4 zo'n grondstoffen die nu nog steeds gebruikt worden en vermeld het tijdsperk, de regio waar ze voorkomen en in welke toepassingen/industriesectoren ze gebruikt worden.

== 2023 ==

=== Augustus ===
Exact hetzelfde examen als in januari.

=== Januari ===
#Kaart p 233 gegeven en hierop is de linker riviervallei van het BM in een kader gezet.
#*Teken een profiel van Z naar N.
#*Verklaar wat er in het midden en in het zuiden van het kader gebeurd.
#Vergelijk de afzettingen van het Midden-Devoon tem Midden-Carboon in de Ardennen met de afzettingen van het Cenozoïcum in Vlaanderen.
#Leg de Caledonische deformatie uit en vergelijk de Ardeense en Brabanse Fase. Wat is (volgens Leuvense studies) het effect van de Asturische Fase van de Variscische orogenese op de gesteenten van het Cambrium?
#De basis-Perm discordantie (=Saalische discordantie): waar, wanneer, kenmerken, ... Welke gesteenten liggen hierbovenop en wat zijn de kenmerken hiervan?

== 2022 ==

=== Januari ===
''Dit is een reconstructie 1 jaar na het examen dus het is een beetje vaag. Als je dus denkt dat er fouten in de vragen staan, kan dat zeker. De onderwerpen van de vragen gingen ongeveer zo:''

# Leg de geschiedenis van het Brabant Massief uit
# Tekening met Kempisch bekken ook met een vraag over waarom sommige zanden wit zijn en anderen rood
# Iets van verschillende fasen bespreken
# Vraag over het plioceen

== 2021 ==

=== Januari ===

==== 14 januari ====

# 4 stenen: Grand Breche, septaria S20, Mergels van gelinden en coticula. Wat is de naam, wat is de ouderdom? Geef argumenten waarom je dit denkt.

Grote vragen:

# Doorsnede gegeven en profiellijn tekenen op kaart van Belgie. Teken de profiellijn op de kaart van België. Geef minstens 4 argumenten waarom je deze profiellijn daar zou plaatsen. (Profiel ging van op het massief van Brabant tot in de RVG)
# Doorsnede van het Mons-bekken gegeven. Bespreek de subsidentiegeschiedenis van het gebied tijdens het Mesozoïcum en Cenozoïcum. Was de subsidentie constant in de tijd? Welke zijn de oudste lagen? Welk mechanisme zorgt voor deze subsidentie?

Kleine vragen:

# Geef 4 voorbeelden van Milankovitch cycli en bespreek.
# Wat betekent L1, L2, Ya, Yb, Yc, Yd? Wat weerspiegelt het, wordt dit vandaag nog gebruikt?
# De Paleozoische geschiedenis is gekenmerkt door meerdere tektonische fasen, waaronder de Ardeense, Asturische, Brabantse, Bretoense, Saalische, Sudetische fasen (alfabetische volgorde!). A) Rangschik deze fasen volgens de geologische tijdsschaal en B) geef voor iedere tektonische fase een indicatieve tijdsperiode aan. C) Vermeld duidelijk of deze fasen een reflectie zijn van compressie of extensie en tot welke periode van grootschalige gebergtevorming deze toebehoren.
# Devilium, revinium en salmiaan waren termen die vroegen veel gebruikt werden, leg uit. (ook hoe ze nu heten enzo)

== 2020 ==

=== Januari ===

==== 15 januari ====
Mondeling
# 2 stenen: Grand-Brêche breccie (Viseaan) en wit schrijfkrijt (Campaniaan) (2 punten)
# Doorsnede. Duid op de kaart aan waar de doorsnede zich bevindt (let op schaal) en geef minstens 4 hoofdargumenten voor je keuze. (4 punten)
# Andere doorsnede, deze keer van Turnhout tot Dinant (maar dat is niet gegeven). Geef van alle breuken op de doorsnede de ouderdom en tektonische fase waarin ze ontstaan zijn. Gaat het om extensie of compressie? (3 punten)
Schriftelijk
# De Milankovitch cycli hebben in meerdere Belgische geologische eenheden een rol gespeeld. Geef 4 van die geologische eenheden en situeer ze in de tijd, beschrijf hoe je de cycli kan herkennen in de lithologie. (4? punten)
# In de Ardennen Hoge Leisteengordel zijn er fylladen terug te vinden aan het oppervlak. Die zijn gevormd uit klei-rijke sedimenten. Waar en wanneer zijn deze klei-rijke sedimenten afgezet? In welke tektonische omstandigheden zijn de fylladen gevormd? Waarom komen ze juist daar voor? (2 punten)
# In welke tektonische eenheid bevinden de intrusieven van Quenast zich en wanneer zijn ze gevormd? Wat kan je afleiden in verband met het paleomagmatisch kader? (1,5 punt) *# Devillium, Revinium, Salmiaan (gegeven in alfabetische volgorde). Situeer deze groepen in de tijd, geef per groep de belangrijkste lithologieën en verklaar aan de hand daarvan het plaattektonisch kader waarbinnen deze afzettingen zich vormden. (1,5 punt)
# L1, L2, Ya, Yb, Yc, ... Wat betekent dit type codering? Wat kan men hieruit afleiden (m.a.w., wat betekenen de nummers en de letters)? Kan deze codering gebruikt worden om te situeren in plaats en tijd? Hoe wordt deze codering in de huidige stratigrafie nog gebruikt? (2 punten)

== 2019 ==

=== Januari ===

==== 16 januari ====
''Mondeling''

# Twee handstukken, een krijt uit het Paleoceen met planten fossielen in en een Laat-Carboon Breccie gesteente
# Geologisch profiel: teken het profiel op een kaart van België, geef 4 argumenten.
# Profiel gegeven met breukstructuren op van het Kempense bekken tot de Condroz. Welke tektonische fases hebben voor welke breuken gezorgd? Welke breuken kwamen tot stand door compressie en welke door rekking.

''Schriftelijk''

# Leg het Eoceen uit. Lithografie en tektonische en paleogeografische events.
# Quenast en Coticula. Hoe zijn die gevormd en hebben ze een gelijke paleomagnetische betekenis. Teken de platentecktoniek ook.
# Old red en New red continent uitleggen
# Conglomeraten van Burnot. Uitleggen en situeren. Wat is de link met de Varisidische megasequenties?

== 2018 ==

=== Januari ===
Reeks 2

Mondeling
# 2 stenen: conglomeraat uit het perm van Malmedy, wit zand van Mol uit Plioceen
# kaart met anomalieën: welke technieken zijn gebruikt en wat wordt hiermee onderzocht. De verschillende anomalieën uitleggen, Midi en Bordière aanduiden en Bordière uitleggen.
# Kimmerische fase in Europa en België uitleggen
Schriftelijk
# Boven Devoon uitleggen
# Waarom Iguanodons (Krijt dinos) teruggevonden in steenkoollagen
# Vanaf wanneer worden er continentale gesteenten teruggevonden na de krijtlagen van het Krijt
# nog eentje maar ben het vergeten :(
Reeks 1

Mondeling
# Twee handstukken, een van een coticula en een van de Dietse zanden. Hij vraagt over de ouderdom
# Duid het profiel, dat gegeven is, aan op de kaart van België. Het was een NZ profiel van Boom naar Antwerpen
#* Geef minstens 4 argumenten waarom je deze hebt gekozen.
#Variscische Orogenese
#*Hoe kan men de invloed van de Sudetische, Asturische en Saalische fasen vaststellen in de Kempen.
#*Beschrijf kort welke tektonische fenomenen plaatsvonden en geef ook duiding over de tijdsperiode.
#*Welke verband houden deze met de lithologische en paleogeografische veranderingen.
Schriftelijk
#Sedimentatiesnelheid
#*Is de sedimentatiesnelheid in het Onder-Paleozoïcum constant? Schets de curve van sedimentatiesnelheid tegenover tijd.
#*Leg uit aan de hand van megasequenties hoe de sedimentsnelheid in verband staat met de paleo-oceanografische evolutie.
#*Welke tektonische fenomenen vonden toen plaats.
#Invloed van Milankovitch cycli
#*Geef drie voorbeelden en de lithologische expressie
#*Geef hun ouderdommen
#*Wat is de wijze van herkenning en hun vormingsmechanisme
#Codering van L1, L2, Ya, Yb, Yc, Yd
#*Waar komt deze codering vandaan
#*Wat is de betekenis van deze reeks van symbolen
#*Voldoet een dergelijke codering voor de beschrijving van de lagen en wordt het nog gebruikt?
#Old en New Red Continents
#*Wat is de paleogeografische betekenis van de Old en New Red Continents en geef hun tijd.
#*Op welke wijze komen ze tot expressie in Belgie en naburige landen.

== 2017 ==

=== Januari ===
'''Reeks 4:'''

''mondeling''
#2 stenen beschrijven:
#* Een rode en groene zandsteen uit het hageland van de formatie van Diest. Ijzerrijke zandsteen en glauconiet zandsteen.
#* Leisteen
#Beschrijf de Mesozoïsche en Cenozoïsche subsidentiegeschiedenis van het bekken va Mons aan de hand van een gegeven profiel. Beschrijf dit zo gedetailleerd mogelijk met duidelijke vermelding van A) Ouderdom van de aanwezige sedimenten en welke algemene lithologieën. B) Geologische reden en mechanismen waarom in deze regio subsidentie optreedt. C) Wanneer begon deze subsidentie en eventuele veranderingen van subsidentiesnelheden doorheen de tijd en plaats.
# Een kaart gegeven van geofysische structuren van België (densiteit en magnetisme):
#*A) gebruikte geofysische technieken toelichten
#*B) Bespreek de verschillende anomalieën.
#*C) Midi breuk aanduiden
#*D) Betekenis Faille de Bordière
''schriftelijk''
#Geef de geologische betekenis van de Vlaamse Vallei en waar deze zich situeert. Kan je deze gebeurtenissen in een tijdskader plaatsen en bijhorende paleografische context?
#Waar komen Pliocene lagen voor en beschrijf bondig de lithologieën. Kan je deze gebeurtenissen in een tijdskader en bijhorende paleogeografische context plaatsen?
#Perm afzettingen komen voor in het zuidelijk deel van de Noord-Zee. Wat kan je hierover vertellen en wat vertelt hun lithologische samenstelling over het paleo-afzettingsmilieu. Waar komt het Perm voor in België.
'''Reeks 3:'''

''mondeling''
#2 stenen beschrijven: 1 was een rode kalksteen van de derde riffase van het Boven Devoon , 2de was schrijfkrijt van Campagniaan met een fossiel erop.
#Geef de 2 zanden die zijn ingesneden in de onderliggende lagen door geulen, beschrijven deze zanden, waarom het profiel zo is en uit welk tijdperk deze zanden komen.
#Beschrijf Kimmerische fase, Begin, Midden en Laat, regionaal en in West Europa.
''schriftelijk''
#Beschrijf Burnot conglomeraten
#Wordt de volgende codering: Ya, Yb en L1 en L2 nu nog gebruikt? Voor wat staan deze coderingen
#Beschrijven de lithostratigrafie van het Boven Devoon.
'''Reeks 2:'''

''mondeling''
#2 handstukken: Silex uit het Krijt en steenkool
#Schets en beargumenteer de tektonische evolutie van Meso en Cenozoïsche lagen verklaart in een doorsnede parallel aan de Belgische kust.
##Is dit vergelijkbaar met de kempen? (hierbij is de doorsnede gegeven)
# Verduidelijk Comble Nord, Bordière breuk, GMS en Midi Condroz overschuivingsbreuk, beschrijf hierbij de tektonische betekenis. B) Geef of de lagen autochtoon, parautochtoon of allochtoon zijn C)Waar liggen deze in België? Duid aan op een kaart
''schriftelijk''
#Verklaar de sedimentatie snelheid van het onder paleozoïcum (cambrium tot Siluur) aan de hand van de Mega sequenties en geef het verband met de tektoniek.
#Old en New Red continent (wat, waar, hoe, wanneer)?
#Geef het Mioceen in België
'''Reeks1:'''

''mondeling''
#2 handstukken: septaria en coticula
#Vraag 2
##Zijn de Krijt-lagen van het Mons bekken en van het Kempisch bekken vergelijkbaar met elkaar?
##Bespreek de algemene lithologische gelijkenissen en verschillen tussen beide gebieden
##welke paleogeografische betekenissen kan je eraan koppelen?
#Een profiel van Vlaanderen is gegeven (met bij elke laag de tijdsperiode, niet de naam van de laag)
##waar situeer je deze profiel op de kaart? Het was een oost-west profiel met links de formaties van Kortrijk en Ieper en rechts Quartair. De formaties van de haven van Antwerpen lagen ergens in het midden.
##geef drie argumenten waarom je dit profiel hier zou leggen
''schriftelijk''
#figuurtje van de 'paleografische reconstructie van de paleosoïsche supercontinentcyclus' was gegeven zonder de tijd eronder, die moest je invullen. Ook sommige de oceanen en continenten benoemen
#Het verschil uitleggen tussen de Sudetische en de Asterische fase
#Milankovich cycli: herkenbaar in vele formaties, vaak gezien in de les.
##Geef drie formaties waarbij dit van toepassing is
##situeer deze formaties in de tijd en op welke plaats ze voorkomen.
##Hoe uiten de Milankovich cycli zich telkens in deze lagen en wat kan men daaruit afleiden ivbm het paleoklimaat?

== 2016 ==

=== Januari ===
''Stassen''
#2 handstukken plaatsen in de cursus. Er was één schrijfkrijt en één septaria (1p)
#Zanden van Diest en Brussel aanduiden op een gegeven profiel. Vervolgens lithologie, voorkomen in België, sedimentaire structuren geven. (3p)
#Welke invloeden hadden de Kimmerische fasen in België? (3p)
#Dit was een van de voorbeeldvragen: Zijn de Krijt-lagen van het Mons bekken en van het Kempisch bekken vergelijkbaar met elkaar? B) Bespreek de algemene lithologische gelijkenissen en verschillen tussen beide gebieden en C) welke paleogeografische betekenissen kan je eraan koppelen? (3p)
''Swennen''
#Waarom is het Carboon zo belangrijk voor energie in België (vroeger, nu en in de toekomst)? Geef ook de exploitatievorm en mogelijke problemen die kunnen optreden. Waar zou je het beste boren om deze lagen te verkennen? (5p)
#Da figuurtje van de 'paleografische reconstructie van de paleosoïsche supercontinentcyclus' was gegeven zonder de tijd eronder, die moest je invullen. Je moest ook de figuur uitleggen, de oceanen en continenten benoemen, kortom de cyclus uitleggen. (5p)

== 2013 ==

=== Januari ===
Reeks 1

''Swennen''
#Bespreek de beweging van de continenten in het Paleozoïcum a.d.h.v. een gegeven figuur. Geef er de juiste tijd bij en benoem een aantal continentblokjes en paleo-oceanen.
#Figuur van zeespiegelfluctuaties in het Devoon gegeven. Bespreek en verklaar de vorm van de kustlijnen.
#Waarom is het Carboon zo belangrijk voor energie in België (vroeger, nu en in de toekomst)? Geef ook de exploitatievorm en mogelijke problemen die kunnen optreden.
''Stassen''

# Bespreek het ontstaan en de evolutie van het Bekken van Mons in het Meso- en Cenozoïcum a.d.h.v. gegeven figuur. Vermeld de tijdsperiode, lithologieën en mogelijke verschillen in subsidentiesnelheid.
# Welke 2 geologische eenheden in België worden onderzocht voor berging van radioactief afval? Geef hun tijdsperiode en spreiding in België.
# Juist of fout en beargumenteer. Subsidentie van de Rijnslenk versnelt vanaf het Oligoceen.
#Juist of fout en beargumenteer. Het cuestalandschap in Lotharingen is gevormd in de lagen van het Krijt.

== 2012 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Stel je voor dat je gevraagd wordt door een buitenlands bedrijf dat ertsen opspoort om uit te leggen hoe de geologie van het 'brabant massief' in elkaar steekt; kan je een bondige en schematische 'geologische geschiedenis' van deze geologische eenheid neerschrijven voor de exploratiemanager van dat bedrijf (die dus dat massief alleen zeer oppervlakkig kent)? illustreer in je rapport met de nodige schetsen (princiepsschetsen zijn belangrijker in deze fase dan nauwkeurige profielen of kaarten ...). zorg ervoor dat je aandacht besteedt aan alle componenten van de geologie, , namelijk sedimentatie, diagenese & metamorfisme, tektoniek (horizontaal en verticaal), magmatisme, erosie, ...
#wanneer en hoe ontstond de nederrijn slenk? Zijn er sporen van deze tektonische eenheid te vinden in het paleozoïcum?
#hoe vergelijkbaar zijn de krijtlagen van het mons bekken, van de kust en van de kempen met elkaar?
#was er enige economische motivatie om diepe verkenningsboringen uit te voeren in de condroz (Havelange) en noord frankrijk (Epinoy) ? leg je antwoord uit met enkele schetsen van de geologische opbouw van het gebied. kan je uitleggen welke nieuwe informatie de boring van havelange opleverde?
Reeks 2
#Hoe kan men de invloed van de Sudetische en Saalische fasen van de Variscische orogenese vaststellen in de Kempen?
#Wat zijn de belangrijkste geologische fenomenen voor ons land geweest in de Jura-tijd?
#Zou je een paleogeografische schets van het zuidelijk Noordzeegebied kunnen geven bij de overganstijd van het Ypresiaan naar het Lutetiaan? Uiteraard moet je alles op je schets kunnen argumenteren.
#Kan je aangeven, liefst ook met enkele schetsen, wat de paleotektonische betekenis is van de magmatische gesteenten die voorkomen in de overgangstijd van Orovicium naar Siluur?

== 2010 ==

=== Januari ===
#Schets de evolutie van de paleogeografie van ons gebied tussen de Pyreneese en de Savische tektonische pulsen.
#Kan je de verschillende fasen van tektonische activiteit aangeven die het gebied van de huidige Neder Rijn (o.a. Roer Valley Graben...) heeft gekend in het Phanerozoïcum?
#Leg eens uit aan de hand van goed gekozen schetsen waarom de 'Syncline van Namen' geen goede term is en hoe we doe structuur dan wel moeten begrijpen.
#Is de sedimentatiesnelheid tijdens het Onder Paleozoïcum (Cambrium, Ordovicium, Siluur) constant geweest? Leg uit hoe het verloop van die sedimentatiesnelheid in verband staat met de tektonische evolutie van die tijd.

== 2009 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Stel je voor dat je gevraagd wordt door buitenlands bedrijf geologie van Brabant Massief uit te leggen. Bondige en schematische samenvatting van de geschiedenis met nodige principeschetsen geven (maar wel geen enkele stap vergeten!). En aandacht besteden aan alle componenten van de geologie zoals sedimentatie, diagenese & metamorfisme, tektoniek, magmatisme, erosie, ...
#Wanneer en hoe ontstond de Nederrijn slenk ? Zijn er sporen van deze tektonische eenheid te vinden in het Paleozoïcum (ge moet 3 voorlopers geven...)
#Hoe vergelijkbaar zijn de Krijtlagen van het Mons bekken, van de kust en van de Kempen met elkaar?
#Was er enige economische motivatie om diepe verkenningsboringen uit te voeren in de Condroz(Havelange) en noord-frankrijk(epinoy)? Leg uit aan de hand van schetsen van de geologische opbouw van het gebied... Leg ook uit welke nieuwe informatie de boring van Havelange opleverde. (men veronderstelde vooraf twee hypothese en ge moet dan zeggen welke als oplossing naar voren kwam uit interpretatie van boring..)
Reeks 2
#Schets evolutie van de Schelde en leg verder uit...
#Beschrijf afzettingsmilieu van Diestiaan zanden. Wrm geven ze aanleiding tot specifieke landschap?
#Wat is de rol van de doorlatendheid van de gesteentes bij de excursies naar de prebarrages/stuwdam bij Samber/Maas. Toon opbouw van dam aan...
Reeks 3
#Hoe zou je op een schematische manier de tektoniek van Henegouwen en Noord-Frankrijk voorstellen?
#Welke zijn de grote lijnen van de Onder Carboon paleogeografische ontwikkeling in onze gebieden?
#Leg de belangrijkste geologische fenomenen it die zich in de Perm tijd in onze gebieden voordeden en plaats ze in de contect van de Europese Perm geschiedenis.
#Welke zijn de belangrijkste kenmerken van de Zanden van Brussel en welke paleogeografische betekenis kan je eraan koppelen?

== 2008 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Hoe verklaar je de grote porositeit in de Dinantiaan gesteenten van de Kempen?
#Maak een EIGEN vereenvoudigde (=enkel hoofdlijnen) geologische kaart van het steenkoolbekken van Luik, het land van Herve, het synclinorium van Verviers, het venster van Theux en het oostelijk gelegen Onder Devoon van de Ardennen (oa St Vith) en maak een eigen profiel erdoor, waarmee je kan uitleggen wat de geologische structuur is van dat gebied.
#Waar komt de codering als Ya, Yb, Yc, Yd, .. vandaan? Voldoet een dergelijke codering voor de beschrijving van de lagen? Hoe heeft men de kartering van deze lagen aangepakt op de nieuwe 1:50.000 kaarten?
#Was de tektonische rol van het Brabant Massief beperkt tijdens het Krijt? Argumenteer je antwoord
Reeks 2
#Hoe verklaar je de verschillen in a) de Dinantiaan fauna van de Kempen en de Condroz? b) de Dinantiaan en Namuriaan lithologie in Kempen en Condroz Is er een relatie tussen beide fenomenen?
#Maak een EIGEN vereenvoudigde (=enkel hoofdlijnen) geologische kaart, met de nodige schematische profielen, van het steenkoolbekken van Noord-Frankrijk, Henegouwen en Namen waarmee je kan uitleggen wat de structurele ontwikkeling is van dat gebied.
#Op de oude 1:40000 geologische kaarten wordt een cyclus Landenien met codes L1 en L2 gebruikt. Deze lagen hebben een andere benaming gekregen op de recente 1:50000 kaarten. Weet je welke? Zou je een paleogeografische-sedimentologische historiek kunnen schetsen van ons gebied in deze tijd?
#Welke was de tektonische rol van het BM tijdens de Jura tijd? Argumenteer telkens wat je antwoordt.

== 2007 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#De zanden van Brussel hebben een beperkte geografische verspreiding. Bespreek eens hoe dat komt en zijn er dan lateraal tijdsequivalente afzettingen van deze zanden.
#Op de citadel te Namen konden we de Boven Carboon gesteenten observere, dicht tegen de rand van het BM. Welke elementen kunnen ons informeren over de vroegere maximale begravingsdiepte van deze gesteenten? welke was dat bedrag ongeveer? Wanneer werd het bereikt? Wanneer zijn deze gesteente terug aan de oppervlakte gekomen? Argumenteer telkens Uw antwoorden
#Bespreek de randvoorwaarden (de beschikbare gegevens, argumenten) om de plooiing van, en de metamorfisme in, het BM in de tijd te situeren.
#Welke zijn de belangrijke fasen in de geschiedenis van het breuksysteem van de westrand van de Roermond slenk die het noordoosten van ons land doortrekken?
Reeks 2
#evolutie van het Brabant Massief geven
#Nederrijnslenk en zijn voorlopers geven
#vergelijk het krijt in mons, aan de kust, en in de kempen
#tektoniek in het tertiair
Reeks 3
#Kan je een schets maken van de paleogeografie van ons gebied tijdens het Siluur. Voor ieder paleogeografisch element dat je tekent verwijs je met een pijl naar een bondige argumentatie om dat element weer te geven. Suggestie: denk eerst na wat je weet van het Siluur, maak een lijst, en maak dan een compositieschets waarop al die paleogeografische elementen opstaan.
#Wat maakt dat de ondergrond van de Kempen blijkbaar geschikt is voor het aanleggen van een ondergrondse gasopslag en voor doubletgeothermische systemen ? En waarom in de Kempen geen grote gasvelden zoals in Nederland ?
#Zou je een geologische historiek van de Jura tijd kunnen schrijven voor ons land (dat is niet gans West-Europa) ? (dwz een chronologische volgorde van alle belangrijke 'geologische events, processen' tijdens de Jura.)
#Zou je de verschillende stappen in de ontwikkeling van het Schelde riviersysteem kunnen opgeven, startend vanaf de eerste ontwikkeling van het rivierstelsel ?
Reeks 4
#Stel je voor dat je gevraagd wordt voor een mineralen-exploratiebedrijf om een historiek van de geologische evolutie van het Brabant Massief te stellen: beschrijf eens de belangrijke fasen in de vorming, evolutie,... ervan.
#Hoe ver in het verleden kan je teruggaan om sporen, voorlopers, indicaties ... te vinden van de later Nederrijn slenk? Geef eens de grote evolutiestappen van deze slenk tot in het Quartair.
#Zijn de Krijtlagen van het Mons bekken, van de kust en de Kempen met elkaar te vergelijken?
#Zijn er in de Tertaire geschiedenis van ons land sporen van tektonische activiteit te vinden? Leg uit.
Reeks 5
#Kan je aantonen aan de hand van stratigrafische begrippen zoals 'Paniseliaan' en 'Yc' dat de stratigrafische methodologie verandert in de tijd, met een beter inzicht als gevolg.
#Kan je de geologische evolutie van ons land schetsen tijdens de Jura tijd? Liefst met enkele goede kaartschetsen met paleogeografische en structurele informatie op.
#Kan je de ontstaanswijze schetsen ( maak enkele goede figuren) van het venster van Theux, als structurele eenheid, in relatie met het Massief van Stavelot, het Massief van de Vesder, het synclinorium van Dinant en het massief van Jalhay.
#Welke argumenten, gegevens ... uit de Caledonische geschiedenis van ons land kunnen gebruikt worden om te suggereren dat Oost-Avalonië wellicht nog uit kleinere onafhankelijke terranes bestond?

== 2006 ==

=== Januari ===
Reeks 1
#Maak een paleogeografische schets van hoe ons land er ongeveer moet uitgezien hebben bij het begin van het Siluur. Geef voor de verschillende elementen die je op je figuur aanbrengt ook de argumentatie (algemeen + specifiek uit de geologie van ons land).
#Kan je de historiek van het breuksysteem van de westrand van de Roermandslenk in het noordoosten van ons land eens opschrijven van zover je kan terug in de tijd tot nu? Met telkens de argumentatie zoals je die uit de geologische opbouw van ons land kunt afleiden.
#Wanneer ontstonden de breuken in het steenkoolterrein van de Kempen? Argumenten geven.
#Leg met enkele schematische profielen en kaarten (eigen tekeningen) uit wat het ‘Venster van Theux’ is.
Reeks 2
#hoe vergelijk je de geologie van Nederland met deze van ons land om uit te leggen dat Nederland grote gasvelden heeft in zijn ondergrond en België niet
#kan je iets gelijkaardigs doen om uit te leggen dat zowel de zuidelijke Noordzee als de meer Centrale Noordzee olievelden heeft en ons land niet?
#hoe verklaar je de vorming van het Brabant Massief in een plaattektonisch kader? Gebruik enkele schema's en geef er telkens de argumenten bij uit de geologie van ons eigen gebied. #Wat gebeurde er in de stratigrafie van het Cenozoïcum met het Paniseliaan, een eenheid die nu niet meer in de stratigrafische tabellen staat? leg dat eens uit.
#wanneer zijn de grote lijnen van ons rivierenstelsel zoals we dat nu kennen kunnen ontstaan?
Reeks 3
#hebben tertiaire lagen een subhorizontaal vlak als afzetting bovenaan en onderaan?
#kan je een opeenvolgende paleogeografische evolutie schetsen die de geometrie van de mesozoische lagen verklaart in een doorsnede ongeveer parallel aan de belgische kust?(ergens in hfdst 9, een fig+uitleg op slides en cursustekst)
#hoe verklaar je de grote porositeit in de dinatiaangesteenten van de Kempen?(das met die karstlagen, Hfst4 Onder Carboon)
#Maak een vereenvoudigde (=enkel hoofdlijnen) geologische kaart van het steenkoolbekken van luik, het land van herve, synclinorium van verviers, het venster van theux, en het oostelijk gelegen onder devoon van de ardennen(oa St Vith) en een eigen profiel erdoor, waarmee je kan uitleggen wat de geologische structuur is van dat gebied (das het derde profiel van variscische+ da van stavelot(met die synclibnes zo) + da van het onderdevoon)
==Juni==
===Juni 2013===
Reeks 1

# Hoe kan je de ouderdom van de verkarsting in de Fondry des Chiens bepalen. Hier moet ge dus wel uw verhaal over die zanden doen (Opheffing Ardennen in Oligoceen blablabla onverzadigde watertafel leidt tot grondwaterstromingen in Oligocene zanden die recent zijn afgezet -> zure grondwaterstromingen -> karst), maar het belangrijkst is de bepaling van de ouderdom, hoe doen ze dat (blijkbaar door die zanden te vergelijken met andere) en hoe kunt ge weten dat die verkarsting is gestopt in midden-Mioceen (Miocene venen bovenop oligocene zanden in karstholtes-> karst moet dus al gestopt zijn)
# Bespreek de soorten riffen die we op de verschillende excursies gezien hebben. 3. Wat is het belang van de discontinuïteitsvlakken in het gesteente bij de plaatsing van een stuwdam.

Reeks 2 
#Aan de hand van de ontsluitingen die we gezien hebben aantonen dat de syncline/synclinorium van Namen geen goede naam is.
#Het afzettingsmilieu van de kleien in de groeve van Hautrage bespreken.
#Wat is de oorsprong van de rode lagen die we gezien hebben in Huy en Tailfer? Wat is er speciaal aan?
#Een profiel maken van de verschillende stops in Fond de Quareux
=== Juni 2011 ===
#Toon aan de hand van profielen de verschillen in de geologie ten noorden van de Midi-overschuiving voor Namen en Huy.
#*Het komt er hier dus op neer da ge een profiel moet tekenen voor Huy, Namen en Dave. Heel belangrijk is dus da ge hier op de 2 flanken van het Namen synclinorium zit. Zegt best ook da het geen echt syncliorium is maar da ge hier me het GMS zit.
#Verklaar adv een profiel waarom er ten noorden van Visé Mesozoische lagen aan het opp. komen en ten zuiden Paleozoische lagen.
#*Hier moet ge dus sedimentatie aan de rand van het BM vermelden, de verkarste Frasniaanlagen waar dan Viséaan is tussen gesedimenteerd, Variscische deformatie en het krijt da eerst overal lag maar daarna geërodeerd bij de opheffing van de ardennen. Het is bewaard gebleven ten noorden van Visé door de zakking van de RVG.
#Geef enkele relevante kenmerken van het Quarreux coglomeraat en leid hier de geologie van dit conglomeraat af.
#*Het Quareux conglomeraat zijn we tegengekomen bij de excursie naar het massief van Stavelot. Da was dieje conglomeraatmuur waar ge iets verder aan den overkant van een rivierke de zwarte fylladen van RV 5 had. Me geologie wordt hier dus eigenlijk het faciës bedoeld. over tektoniek moet ge hier (gelukkig) niets zeggen. Het co,nglomeraat is grof, ongesorteerd en dus niet ver getransporteerd. Aangezien het niet overal even dik is, was er een klifkust, een paleoreliëf. Aangezien de keien dooraderd zijn was de rotskust een klifkust bestaande uit harde en reeds getektoniseerde Caledonische gesteenten.
#Omda we tijdens de excursies profieltjes moesten maken, is er ook hier een vraag over gekomen. Deze stond echter niet op de papieren. Wat is het verschil of de gelijkenis tussen de noordrand van het Stavelotmassief en de noordrand van het Rocroimassief?
#*Het was een gelijkenis, namelijk, bij beiden hebt ge stoelplooien. De massieven zijn naar voor gedrukt door de Varisciden en ook omhoog geheven. In het profiel van Eupen is dit te zien door een rechtopstaande conglomeraatbank. Later komen we deze al liggend tegen. Ook de jongere lagen zullen afwisselend rechtopstaand en plat voorkomen.
=== Juni 2010 ===
#Beschrijf de elementen waaruit je het afzettingsmilieu kon afleiden bij volgende stops : Hautrange en Bierbeek
#geef belangrijke geologische elementen voor het plaatsen van de dam in ( ben de naam kwijt). Zie voorlaatste excursie laatste stop (met kalkstenen en schiefers)
#Samson vallei ... Plaats in de geologische context van ons land (vooral waarom gebroken en niet geplooid)
=== Juni 2008 ===
Reeks 1
#Hoe wijzigen rivieren hun werking onder invloed van klimaatsvariaties tijdens het Quartair? Kan je hier voorbeelden van geven?
#Bespreek het afzettingsmilieu in het Weald facies in Hautrage (excursie 6 dus) in het kader van de lokale geologie en de regionale geologie. Met andere woorden: waarom rijden we naar daar en kunnen we niet dichter bij op excursie gaan?
#Groeve van de Zanden van Egem. Bespreek de paleogeografie van het onder Eoceen tot het midden Eoceen in functie van deze excursie.
#Als het werkje goed is, overloopt hij gewoon kleine stuff die ge geschreven hebt in uw werkje en geeft hij kleine tips enzo. Als uw werkje een flater bevat, vraagt hij hoe ge daar aan komt etc en moet ge da uitleggen.
#Er was ook een quotering op 2 dingen die je op excursie zelf moest doen, maar daar vroeg hij niets over, hij overliep het gewoon met je. Een uitgebreide litholog maken (des te uitgebreider en des te ordelijker (hmm Joris ) des te beter) en een breukstructuur interpreteren.
Reeks 2
#Schets de West-Europese paleogeografische context van de kleiafzettingen die in de groeve te Hautrage werden gezien.
#Kan je de geologie van de omgeving van Hoei (Huy) verklaren met de concepten van de geologische opbouw van Henegouwen sensu Delmer?
#Kan je uitleggen wat de Vlaamse Vallei is?
#Wat is het verschil tussen basisveen en Hollands veen?
=== Juni 2005 ===
#Hoe vergelijk je de geologie van Nederland met die van ons land om uit te leggen dat Nederland grote gasvelden heeft en België niet?
#Kan je iets gelijkaardigs doen om uit te leggen dat zowel de zuidelijke Noordzee als de meer Centrale Noordzee olievelden heeft en ons land niet?
#Hoe verklaar je de vorming van het Brabant Massief in een plaattektonisch kader?
#Wat gebeurde er in de stratigrafie van het Cenozoïcum met een eenheid zoals het 'Paniseliaan' (die nu niet meer in de stratigrafische tabellen staat)?
#Wanneer ontstonden de grote lijnen van ons rivierenstelsel zoals we dat nu kennen? ( en da gaat blijkbaar over meer dan't quartair)
===Juni 2004===
#Op de citadel te Namen konden we de Boven Carboon gesteenten observeren, dicht tegen de rand van het Brabant Massief. Er zijn ook meerdere profielen besproken doorheen de lagen van de citadel te Namen. Welke elementen kunnen ons informeren over de vroegere maximale begravingsdiepte van deze gesteenten? Welke was dat bedrag ongeveer? Wanneer werd het bereikt? Wanneer zijn deze gesteenten dan aan de oppervlakte gekomen zoals we ze nu zien? Argumenteer telkens Uw antwoorden.
#Maak een paleogeografische schets van hoe ons land er ongeveer moet uitgezien hebben bij het begin van het Siluur. Geef voor de verschillende elementen die je op de schets aanbrengt de argumentatie. Hoe kadert die schets in het grotere plaattektonische beeld van die tijd? Suggestie: maak 2 schetsen, een detail voor ons land, een globaler voor de plaattektonische situatie
#Welke zijn de belangrijke fasen in de geschiedenis van het breuksysteem van de westrand van de Roermand slenk dat het noordoosten van ons land doortrekt? Schets dus de historiek vanaf het ontstaan tot nu van de slenk
#Indien je de lagenopbouw uit het kustprofiel (Cenozoïcum, Mesozoïcum tot op de Caledonische sokkel)analyseert dan moet daaruit noodzakelijkerwijze tot herhaalde en differentiële vertikale bewegingen besloten worden. Kan je die vertikale tektonische historiek voor het Mesozoïcum en het Cenozoïcum reconstrueren (en argumenteren)?
=== Juni 2002 ===
#Paleogeografische en paleotektonische situatie van Cambrium (alles wat ge maar kunt verzinnen)
#Paleotektonische betekenis van het porfier van Quenast
#Bespreek Carboon (min5/max10 N-S profielen), wederom alles wat ge daarover kunt verzinnen
#Geef de elkaar in de tijd opeenvolgende stappen (Sedimentatie/Begin Deformatie/Eind Deformatie/...) van het Stavelot Massief- Venster van Theux - Synclinorium van Verviers (is blijkbaar figuur overtekenen uit boek; deze met de doorgeschoven anticline?)
== Augustus ==
=== Augustus 2005 ===
#Roerdalslenk: schets de belangrijke evolutiestappen met als tip dat ge de voorlopers ni moogt vergeten (gaat ver terug)
#Paleogeografische context van Onder en Boven Carboon met elkaar vergelijken (met spreiding en faciessen). Hij houdt zeer veel van zelf getekende kaartjes! (al tekent ge ze stiekem over uit de cursus)
=== Augustus 2004 ===
#Paleogeografischebetekenis van de conglomeraten van Burnot.
#Welke argumenten zijn er om op het einde van het Ordovicium een plooing van de Ardeense massieven te veronderstellen?
#Met de kennis van de Perm afzettingen in ons land en deze van onze buurlanden schets de paleogeografische situatie van ons land en onze buurlanden.
#Zijn in de geologische opbouw van ons land sporen terug te vinden van de cimmerische opheffingen.
#Kan je de belangrijkste Pliocene en Pleistocene geologische fenomenen of lagen in ons land opsommen en ze in een tijdskader en in hun paleogeografische context plaatsen?

Bestand:Examenvraag.jpg

2025-01-21T14:09:54Z

Simon Herman:

Figuur gegeven bij vraag over fasen en dikte van sediment paketten

Analytische geochemie

2025-01-17T18:32:01Z

Simon Herman: Examen toegevoegd

Professor: Patrick Degryse Wat? Hoorcollege, practicum Studiepunten: 3 Examenvorm: mondeling met schriftelijke voorbereiding. Examenperiode: januari

== 2025 ==

=== Januari ===

* '''Deel 1: Radiogene isotopen (Degryse)'''
** Grafiek van 87Sr/86Sr in zeewater en grafiek van 187Os/186Os in zeewater gegeven:
*** Leg uit hoe volgende termen/processen de isotpenratios hebben beïnvloedt doorheen de tijd:
**** Differentiatie van de mantel en de korst
**** MOR
**** Verwering
**** Platentektoniek
**** Bolide inslag (meteorietinslag)
* '''Deel 2: Analytische geochemie (Van Ham-Meert)'''
** Leg AAS uit: obv welk principe werkt het, wat zijn de nadelen, hoe worden de metingen gekwantificeerd
** Oefening: een kwartsader bevat volgende ertsen: AgPbSbS3, Ag2S, PbS en Sb2S3. Massapercentages zijn gegeven voor Ag(7,34%), Pb(10,17%) en Sb(7,2%)
*** Hoeveel gram zwavel zit er in 100g erts
*** Bereken de massapercentages van de mineralen
* '''Deel 3: stabiele isotopen (Bouillon + Moens)'''
** Figuur gegeven van d18O en d2H metingen in ijskernen van Antarctica. Verklaar deze figuur. Hoe kunnen de metingen helpen bij de reconstructie van paleotemperaturen? Duid op de figuur een warme periode aan.
** Leg de fractionatie binnen een C3 plant uit. Waarom is de waarde waterafhankelijk?

== 2023 ==
===Januari===
*Deel 1 Bouillon 
**afbeelding schommelingen delta 13c in de zomer en in de winter, en globaal afnemende dalende trend verklaren
**d18o en d2h bij stromboli en sicilië verschil naargelang hoogte verklaren

*Deel 2 Degryse 
**afbeelding met Osmium isotopen in de zee verklaren, en Sr in de zee Hoezo constant cenozoïcum en dan plots krijt-tertiair niet?
**Juist of fout en uitleg geven: Rb-Sr systeem:
***a) even oud?
***b) verschillende initiële 87Sr/86Sr?
***c) gelijkende 87Rb/86Sr?

*Deel 3 Van Ham-Meert
**a) AAS verklaren: principe, hoe werkt, nadelen, wat meet etc.
**oefening moeilijk! Kwartsader heeft verschillende mineralen: Freieslebeniet (AgPbSbS3) Acantiet (Ag2S) Stibniet (Sb2S3) en galena (PbS) en de massa% van Ag, Pb en Sb zijn gegeven. Hoeveel mol/100g zwavel en hoeveel massapercent zijn alle mineralen?

== 2022 ==

===Januari(schriftelijk door corona)===

*Deel 1&2 (technieken en radioactieve)
**bespreek het principe en de werking van MC-ICP-MS.
***Welke species kan je analyseren en hoe voorbereiden?
***Nadelen van deze techniek?
**Een kwartsader met Arsenopyriet, pyriet en chalcopyriet wordt beschouwd. Gegeven zijn de massapercentages voor Fe (4.5%), As (3.2%) en Cu (0.25%). Ook gegeven is de molaire massa van Fe, As, Cu en S.
***Hoeveel gram zwavel zit er in 100g van de ader?
**Wat is het massapercentage van elk aanwezig mineraal?
*Gegeven: 87Rb/86Sr en 87Sr/86Sr voor drie mineralen. Lambda=1.42*10-11. Stel een isochronencurve op op milimeterpapier en bepaal de ouderdom. Geef ook de initiele 87Sr/86Sr.

*Deel 3 (Stabiele isotopen)

**Veronderstel d13C onderzoek in de jaarringen van een 150 jaar oude boom op de campus.
***Wat voor waarden verwacht je?
***Zijn er lange termijn trends die je verwacht?
***Welke factoren zouden een rol kunnen spelen bij jaarlijkse variaties?
**Gegeven: Afbeelding van d18O curves naargelang de groeilijnen van een bivalveschelp (aragoniet) en een afbeelding met relatie d18O en temperatuur voor aragoniet en calciet. Wat kan je afleiden?

==2018==

===Januari===
*Bespreek het principe van ICP-OES. Ga dieper in op de fysische principes, en op de gebruikte bron/detector, essentiële onderdelen en welke vorm van staal nodig is.
***Welke atomen/moleculen/speciës kunnen gemeten worden?
***In welke gehaltes?
***Met welke precisie/accuraatheid?
***Welke beperkingen zijn er aan deze technieken?
*Als je een zandsteen voor neven- en spoorelementen analyseert, welke staal voorbereiding en analytische techniek zou je dan aanraden? Waarom? #Vraag over laboverslag

==2016==
===Januari===

====Reeks 1====

*Ik heb een blok graniet van 5 kg waarin ik Sr wil meten in de verschillende veldspaten, en Rb in de bulk. Stel een techniek voor, leg de staalpreparatie uit en geef een korte uitleg over de werking van de techniek.

====Reeks 2====

*In een graniet wil ik het gehalte aan het element Ca in de verschillende types veldspaten, en het gehalte aan het element Sr in het bulk gesteente meten. Je hebt een blok van 5kg graniet ter beschikking. Leg uit hoe je dit aanpakt van staalpreparatie over de voorbereiding in het (chemisch) laboratorium tot de meting van de gehaltes. Bespreek kort het principe van de methodes die je mij aanraadt. (Leg alles kort en bondig uit).

==2015==

===Januari===

====Reeks 1====

*Welke procedure volg je om de hoeveelheid Mg en Rb in een basalt te meten? Je beschikt over een handstuk van 5 kg. Beschrijf de procedure zo volledig mogelijk.
*Welke procedure volg je als je wilt weten welke mineralen in die basalt Rb en Mg bevatten?

====Reeks 2====

*Bij een mijnontginning wil men volgende zaken zo nauwkeurig mogelijk meten: Al in een lateriet, Nb in columbiet-tantaliet, Ti in een zwart zand (dat voornamelijk kwarts, magnetiet en rutiel bevat). Beschrijf de volledige procedure van staalvoorbereiding, over onsluiting tot meting.

==2013==
===Januari===
====Reeks 1 - Professor Degryse====

*Sediment van een rivier uit Congo bevat klei en silt. In dit sediment kan er Ta en Nb die economische belangrijk zijn gevonden worden dat in een bepaald mineraal zit ( ben de naam kwijt, cassiriet )?. Men gaat opzoek naar de concentraties van dit mineraal. Beschrijf me de hele procedure van het nemen van een staal tot de Chemische analyse
*10 meetresultaten, Kan hier een resultaat weggelaten worden ? blad met formules gegeven

====Reeks 2====

*Placer zand bevat naast kwarts en plagioklaas, ook de mineralen cassiteriet en goud. Een groot ontginningsbedrijf wilt de relatieve hoeveelheid Tin en Goud aanwezig in de placer weten. Geef de gehele onderzoeksprocedure hiervoor.
*= vraag 2 reeks 1

==2012==

===Januari===

====Reeks 2====

Gesloten boek

*Geef de procedure voor de bereiding van een stockoplossing van 0.02M kalium-dichromaat (K2Cr2O7) in 500mL 0.1 M zwavelzuur. Bereid uit deze stockoplossing drie standaardoplossingen van Cr, die respectievelijk ongeveer 10µg/mL, 100µg/mL en 250µg/mL bevatten in 0.1M zwavelzuur. U beschikt over analytisch zuiver kalium-dichromaat zout, een analytische balans, een fles 2M zwavelzuur, gedemineraliseerd water, maatkolven van 500mL en van 100mL, en een stel volumetrische pipetten van 5, 10, 20 en 25mL. De atoomgewichten zijn: K=39,10; Cr=52,0; O=16,0.
*Bereken de chemische samenstelling (in wt.%) van een silicaatmineraal met als formule: (Mg10Al2)(Si6Al2)O20(OH)16. De atoomgewichten zijn: Mg=24,31; Al=26,98; Si=28,09; O= 16,00; H=1,01.
*Welke theoretische en praktische betekenis heeft de 'diffractie orde' in de spectrofotometrie?

Open boek

*Met een quadrupool-ICP-MS kunnen ionen afzonderlijk gemeten worden die 1 eenheid verschillen in m/z verhouding. Een element M vormt in een plasma niet alleen M+ ionen maar ook een kleine (0,5 à 2%) fractie MO+ ionen die de meting kunnen verstoren van ionen van elementen met een hoger ranggetal. Een gekend probleem van de zgn. 'oxide interferentie' is de meting van het ion 45Sc+, het enige ion van het mono-isotopische element scandium. Welke hoofdelementen creëren potentiële problemen voor de meting van 45Sc+ ? De isotopische samenstelling van zuurstof is: 16O=99,76%; 17O=0,038%; 18O= 0,20%. #Er wordt gevraagd in een smeltparel van een opgemalen silicaatgesteente een analyse uit te voeren van de elementen Mg, Al, Si, P, S Ca en Ti met een vlak-kristal X-stralenfluorescentie apparaat. Welke instelling van de 2-theta hoek is nodig voor de volgende analysen: #*Mg, Al, Si met TAP(001) #*Si, P, S met Ge(111)
**Ca, Ti met PET(002)
**De Ka X-stralen van de elementen worden gemeten. De energie hiervan is (in Kev):
***Mg: 1,2536
***Al: 1,4867
***Si: 1,7400
***P: 2,0137
***S: 2,3078
***Ca: 3,6917
***Ti: 4,5108
*Welke effectieve bandbreedte moet een monohromator hebben om de twee atoon spectraallijnen van 589,0nm en 589,6nm afzonderlijk te kunnen meten?

==2011==

===Januari===

Gesloten boek

*Je kreeg een gesteen waarin een maximaal en minale hoeveelheid La zou kunnen zitten, om dit gesteente te bepalen met icp-oes zijn 3 ijkoplossingen nodig. Hoe zou jij deze bereiden, je krijgt standaard materiaal(zoals in het labo eigenlijk)
*Wat is het verschil tussen PM en dissolved solids in natuurlijke waters met als bijvraag waar trekt men de grens tussen bijden
*Leg uit waarvoor de kjelhdal methode dient, een zinneke was genoeg zei hem

Open boek

*Een aquifer is vervuild door een pekel, ge krijgt een tabel me een aantal ionen/kationen metingen in mg/mL en een leeg piper diagram ==> plot het piper diagram
*Een reeks metingen gedaan met AAS 1 meting verschild veel van de andere, bepaal of we deze mogen laten vallen -> n test etc
*Je krijgt een de lengte van een gas chromatografie.vervolgens de retentie en dode tijd van een meting en ook de standaard deviatie in sec bepaal het aantal theoretische platen.
*Leg uit wat de Kjelhdal methode is

==2010==
===Januari===
Gesloten boek

*zo'n uitgebreide oefening waarvan een uitgewerkt voorbeeld in u cursus staat. Andere getallen dan in cursus natuurlijk en de formule krijg je ...
*Voor de meeste Chemische Analyse technieken is 'resolutie' of 'oplossend vermogen' een belangrijke parameter. Wat bedoelt men hier mee? Geef enkele voorbeelden.

Open boek 

*Bereken de afstand ( in millimeter) tussen de centra van de gefocusseerde lichtlijnen van golflengten 564 en 572 nm voor een spectrofotometer met een rooster van 1600 blades/ mm, een invalshoek van i = 45°, en een sferische spiegel met focale lengte van 45 cm
*Welk is de optimale molariteit van het HNO3 eluens voor de scheiding van Sr2+ en Rb + met 'kroonether chromatografie' ?
*Waarom is ICP een efficiënte excitatie methode voor chemische analyse via meting van emissie-licht ?

==== ===Juni 2008=== ====
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Gegeven: fles zwavelzuur 2M, kaliumdichromaat, gedemineraliseerd water stockoplossing van 0.01M kalium dichromaat (K2Cr2O7) in 500ml zwavelzuur 0.1M bereiden en dan 3 standardoplossingen met van 10µg/ml, 100µg/ml en 250µg/ml Cr in 0,1M zwavelzuur met zoals in het labo een beperkt aantal pipetten die je mag gebruiken, etc. #Hier moesten we voor verschillende elementen en verschillende van die kristallen (bv TAP 001) de hoek berekenen. De EKev was gegeven (dus gewoon via wet van Duane Hunt de golflengte berekenen, en dan via wet van Bragg u hoek, niet zo moeilijk). #Zo'n kolomvraag: Gegeven: L=18m; tm=3.2min; tr=16.3min; σt = 2,4s. Gevraagd: aantal theoretische platen. #Een resonantielijn van 645nm, welke correctietechniek is niet geschikt?

Reeks 2 http://geos.scientica.be/files/public/onderwijs/geochemie.jpg

==== ===Juni 2007=== ====
Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>Wat is de effectieve bandbreedte om 2 Na-atoom spectraallijnen van 589nm en 589,6nm afzonderlijk te kunnen meten? (Antwoord moest 0,3nm zijn) #Er waren 14 metingen van een blanco-oplossing gegeven alsook de ijklijn : A = 0,035 x concentratie (µg/ml). Wat is de kritieke signaalwaarde,detectielimiet en kwantificeerbaarheidslimiet uitgedrukt in absorbantiewaarden en in concentratiewaarden (µg/ml).De meetoplossing van 25ml werd bereid door 100mg gesteentepoeder op te lossen. #Er werd 200mg monster in 100ml zuur opgelost en 10 keer verdund. De ijklijn voor Si is Concentratie (µg/ml) = 12x10^-5 x Signaal (tellen/sec) Het gemeten signaal was 85721 tellen per seconde. Wat is de wt% oxide van SiO2? #We hebben een gaschromatograaf van 12m lengte en tm = 2 min, tr = 14min en breedte van de elutiepiek =sigma(t) = 2s. Wat is het aantal theoretische platen?

==== ===Januari 2006=== ====
<nowiki>#</nowiki>Je hebt een atoom met een resonantielijn λ=640 nm. Welke methode voor de correctie van moleculaire absorptie is niet geschikt en waarom? #Het atoom Ge (Kα=???) Leg uit waarom TAP (001) geen geschikt kristal voor WDXRF. #Bereken de retentietijd van een species i: transportsnelheid van het eluens: 2cm/min, lengte van de kolom is 28cm, capaciteitsfactor = 20 #Bereken de reflectiehoek en de reciproke lineaire dispersie: #*1200 blazes/mm #*golflengte: 640, 420 en 360 nanometer #*F is 48 cm #*invalshoek is 35° #uranium in gesteente: concentratiebereik: 6-8 µg/g #*150 g gesteente wordt opgelost in 250 ml in 0,45 M HNO3 #*Bereken standaard ijkoplossingen, gebruikmakend van een stockoplossing van 0,05 mg/ml #Tabel: drinkwater en zeewater. Bereken de invloed van 5% en 10% contaminatie van het drinkwater met zeewater. Zet de resultaten in een Piperdiagram.

==== ===Januari 2003=== ====
<nowiki>#</nowiki>de aciditeitsconstante van een zuur base reactie HB +H2O <--> H3O + B #*K= [H3O][B]/[HB] of K*=[H30](B)/(HB) #*K is de echte thermodynamische evenwichtsconstante, en K* de schijnbare constante. Rechte haken wijzen op activiteiten, ronde op concentraties. Voor het hydronium ion behoudt met activiteit in de uitdrukking van K* omdat deze door pH electrodes gemeten wordt. Bereken met behulp van de extended debye huckel betrekking de schijnbare pK* waarden bij 20°C van een verdunde oplossing van het driebasisch zuur H3PO4 in een oplossing van 0,005M Na2SO4/0,02M KCl . Verwaarloos de bijdrage van de fosfaat species tot de ion sterkte van de oplossing.De debye huckel a-waarde (ion grootte) voor de fosfaat species is gelijk aan 4. De pK waarden voor fosforzuur bij 20°C zijn: 2.1, 7.3, 12.7. #Bereken de oplosbaarheid (g/l) van het mineraal fluoriet (CaF2) in zuiver water bij 25°C en pH 3, 5 en 6. Er wordt aangenomen dat alle activiteitscoefficienten gelijk zijn aan 1. Thermodynamische gegevens moet ge maar opzoeken in uw oefeningen (oefening 6&7) #in de bijgevoegde figuur zijn chemische parameters van grondwatermonsters in contact met een klei-rijke bodem geplot op een stabiliteitsdiagram van K-Al silicaten in evenwicht met water bij 20°C. Wat kan je uit de ligging van de punten besluiten. #in de alpen worden in drie meetstations gelegen op respectievelijk 500, 1500 en 3000m hoogte maandelijks monsters genomen vna de gemiddelde neerslag. Schets de verwachte variatie van zuurstof 18 isotoop in de neerslag doorheen het jaar voor deze drie stations. #kan de isotopen dilutie methode toegepast worden bij ICP-AES? #In welke zin heeft het Auger effect een weerslag op de gevoeligheid waarmee elementen kunen geanalyseerd worden door middel van XRF en EPMA?

Geomorfologische processen

2025-01-15T19:41:08Z

Simon Herman: Examen 2025 toegevoegd

Professor: Matthias Vanmaercke, Dirk Goossens Wat? Hoorcollege, excursies, practica Studiepunten: 6 Examenvorm: Schriftelijk sinds corona; proffen hebben gezegd dat ze graag terug mondeling willen. Examenperiode: januari

Voor meer informatie en extra examenvragen: https://sites.google.com/site/examenwikimerkator/home/3e-bachelor/geomorfologische-processen Je gaat veel tijd steken in de practica (6 weken na elkaar 3 uur practica en ±3-5 uur verwerken) en in het seminarie op het einde van het jaar (±5 uur per persoon in het groepswerk + presentatiesessie van 4u in de laatste week).

== 2025 ==
Vanmaercke

# Juist/Fout
## Bij een toename in intensiteit zullen de interception en de throughfall afnemen en de stemflow toenemen
## Spaterosie is een advectief process. Daarom dat het bovenaan de helling plaatsvindt, terwijl ravijn en geulerosie vooral onderaan de helling plaatsvinden omdat ze meer afhankelijk zijn van de hellingssteilte.
## Bij het bepalen wanneer grondverschuivingen zullen voorkomen is de voorspelling van intensiteit van een regenbui het belangrijkste
## [[Bestand:Schermafbeelding 2025-01-15 202708.png|miniatuur|Profiel dat gegeven is bij 2025, Vanmaercke, juist/fout vraag nr 4]]Veronderstel geen regen. In dit profiel zal water onder de zero flux plane van onder naar boven bewegen en water boven de zero flux plane van boven naar onder. (zie figuur)
## Wegen zijn belangrijk bij het ontstaan en ontwikkelen van stedelijke ravijnen
## Planten bedekken de bodem en beschermen deze zodoende tegen zonneinstraling. Ze bepalen zelf hoeveel water ze verbruiken. Op die manier zorgt een goede plantenbedekking ervoor dat de evapotranspiratieverliezen in een bodem minder zijn.
## Partial contributing areas hebben een grotere temporele variabiliteit in ariede gebieden dan in de gematigde klimaatzones.
## Het terug schrijden van ravijnhoofden is een zelfversterkend proces door positieve feedbackloops. Erosiesnelheid neemt dus steeds toe.
# Oefening: een stroming in een geul op los zand van 25cm breedt, 3cm hoog en een helling van 4°. Tabel met constanten van Chezy, Manning en Darcy Weisbach gegeven.
## bepaal de hydraulische straal
## bepaal de sleepdruk
## bepaal de gemiddelde stroomsnelheid
## is deze stroom turbulent of laminair?

Goossens

# Juist/Fout vragen:
## Kortetermijnsuspensie staat voor een grote afstand afleggen in korte tijd, terwijl langetermijnsuspensie staat voor een korte afstand afleggen in lange tijd.
## Keienvloeren worden gevormd door langetermijndeflatie van kleinere korrelgroottes.
## Zand accumuleert in principe enkel als de windsnelheid daalt en de luchtstroming oververzadigd is.
## Bij lineaire winderosie ligt de deflatiedrempel, voor korrels kleiner dan 300µm, maar half zo hoog als bij circulaire winderosie. Dit verklaart waarom zand op een droog strand, waar winderosie bijna altijd lineair gebeurt, zo gemakkelijk wegwaait.
##De uiteindes van barchanen staat windafwaarts gericht, die van paraboolduinen windopwaarts. Hierdoor kunnen paraboolduinen langgerekter worden.
## Door de kleinere korrelgrootte zullen zandzeeën vooral als accumulatiezones optreden en steen- en rotsvlaktes als erosie- of transportgebieden.
## Een lengteduin groeit enkel in zijn lengte aan, nooit in de breedte.
## De responstijd is bij grove korrels groter dan bij fijne korrels. Daarom speelt turbulentie een veel grotere rol tijdens transport in suspensie dan tijdens transport in saltatie.
## De putjes die in het oppervlak van een golfbal zitten zijn gemaakt om een volledig laminaire stroming te bewerkstelligen over het oppervlak van de golfbal. Daardoor vermindert de luchtweerstand en beweegt de golfbal sneller als hij wordt weggeslagen.
## Valsnelheid en sedimentatiesnelheid zijn hetzelfde op een horizontaal oppervlak.

== 2024 ==

=== '''26 januari''' ===
Vanmaercke

# Juist/fout
## Eucalyptusplanten drogen de bodem uit en zorgen zo voor stabilisatie tegen ondiepe grondverschuivingen.
## De Rissa landslide is een voorbeeld van hoe klimaatverandering de hoeveelheid grondverschuivingen kan doen toenemen.
## Partial contributing areas hebben een grotere temporele variabiliteit in ariede gebieden dan in de gematigde klimaatzones.
## Afbeelding van zero flux plane en het verloop van de potentieel van het bodemwater. In het average zero flux plane blijft het vochtgehalte constant omdat de werking van evapotranspiratie die van de gravitationele potentieel compenseert.
## Deze vergelijking beschrijft het klaar-watereffect Dr = Drc ( 1-TC/G) (factoren werden benoemd; DIT STOND EXPRES MET TC EN G OMGEKEERD). Deze vergelijking toont dat erosie een zelfversterkend proces is.
## Ravijnerosie heeft grote gevolgen op gewasopbrengsten op de lange termijn. Dit terwijl geul- en intergeulerosie vooral gevolgen hebben op de korte termijn.
## Als je in een rivier met gekende breedte de diameter en de massa van de grootste rotsblokken kent, kun je makkelijk het piekdebiet inschatten.
## Planten bedekken de bodem en beschermen deze zodoende tegen zonneinstraling. Ze bepalen zelf hoeveel water ze verbruiken. Op die manier zorgt een goede plantenbedekking ervoor dat de evapotranspiratieverliezen in een bodem minder zijn.
# Oefening. Gegeven: tabel met ruwheidsparameters (n en f van de stromingsvergelijkingen van Chézy, Manning, etc die ook in de ppt staat). Neem een waarde uit deze tabel voor een stroming over losse zandgrond, met een helling van 2°, door een geul van 20cm breedte met waterdiepte 4cm.
## Bereken de hydraulische straal
## Bereken de stroomsnelheid
## Is de stroming turbulent?

Goossens

# Juist/fout
## Kortetermijnsuspensie staat voor een grote afstand afleggen in korte tijd, terwijl langetermijnsuspensie staat voor een korte afstand afleggen in lange tijd.
## Keienvloeren worden gevormd door langetermijndeflatie van kleinere korrelgroottes.
## Zand accumuleert in principe enkel als de windsnelheid daalt en de luchtstroming oververzadigd is.
# Gegeven: enkele hoogtes met een gemeten windsnelheid en een papier met een lege grafiek met logaritmische assen. Is deze meting afkomstig vanop zee of boven land? Leg uit waarom.
# Foto gegeven van een duin met windvanen rond struikjes in de ene richting en zandribbels in de andere. Uit welke richting kwam de laatste erosieve wind? Leg uit waarom.

Excursie

# Leg aan de hand van excursiestops uit in welke periodes in de Belgische geschiedenis er eoloische activiteit was. Leg hierbij ook uit welke windrichting domineerde, en aan de hand van welke terreinobservaties je dit kan afleiden.

=== '''22 januari''' ===
''Vanmaercke''

#De LS-Factor in het RUSLE model en de slope-area threshold bij ravijnerosie zijn allebei proxies voor de sleepdruk van water. Daarom kan RUSLE ook gebruikt worden voor het voorspellen van ravijnerosie.
# Het terug schrijden van ravijnhoofden is een zelfversterkend proces door positieve feedbackloops. Erosiesnelheid neemt dus steeds toe.
# Als de afvoer geschat wordt, is het concept van partial contributing areas vooral belangrijk in aride gebieden.
#Goede vegetatieve bedekking leidt in de meeste gevallen tot minder verliezen door evapotranspiratie. Dit doordat planten de bodem beschermen tegen direct zonlicht en planten zelf kunnen reguleren hoeveel ze verdampen.
#Siltige en kleiige leembodems hebben de grootste TAW en kunnen daarom het meeste water bevatten (figuur TAW gegeven).
#In een ruw turbulente stroming zal het al dan niet in transport komen van een korrel enkel afhangen van de massadichtheid van de korrel, de diameter van de korrel, de waterhoogte en de hellingsgraad van de rivierbedding.
#Vegetatie zorgt voor minder erosie. Het mechanisme dat daarvoor zorgt is dat de bodem hierdoor beschermd wordt tegen watererosie. (Zoiets)
#De plaats waar grondverschuivingen voorkomen is redelijk gemakkelijk om te bepalen. Het is een stuk moeilijker om te bepalen wanneer deze zullen plaatsvinden.
#Oefening op bodemwater denk ik
''Goossens''
# Juist of fout
## Bij lineaire winderosie ligt de deflatiedrempel, voor korrels kleiner dan 300µm, maar half zo hoog als bij circulaire winderosie. Dit verklaart waarom zand op een droog strand, waar winderosie bijna altijd lineair gebeurt, zo gemakkelijk wegwaait.
##De uiteindes van barchanen staat windafwaarts gericht, die van paraboolduinen windopwaarts. Hierdoor kunnen paraboolduinen langgerekter worden.
## Door de grotere korrelverdeling zullen zandzeeën vooral als accumulatiezones optreden en steen- en rotsvlaktes als erosie- of transportgebieden.
# Oefening waarbij een formule van deflatiedrempel gegeven:
## Wat is elke parameter?
## Is dit een formule voor lineaire of circulaire erosie? (Ik denk lineaire)
## Voor een korrelgrootte >63 micron, welke waarde zou je nemen voor A: 0,14 of 0,24?
## Bereken de drempelwaarden voor de volgende korrelgroottes: 80µm, 120µm, 150µm, 200µm, 300µm, 350µm, 400µm
## Zet deze waardes uit op een grafiek, denk zeker aan de benoeming van de assen (millimeterpapier was gegeven op examen).
## Hoe zal de grafiek eruitzien voor korrelgroottes kleiner dan 80 micron?
# Er is een foto gegeven van een erosieverschijnsel. Wat is er te zien op de foto en hoe wordt het gevormd?

''Excursie''

Leg aan de hand van verschillende stops van de excursies uit hoe de grootte, vorm, oriëntatie en gewaskeuze van landbouwgrond invloed hebben op watererosie, piping en grondverschuivingen.

=== 16 januari ===
''Vanmaercke''

# Er bestaat een lineair verband tussen de hoeveelheid erosie en de mindere gewasopbrengst als gevolg daarvan.
# Iets over IDF-curves. De intensiteit wordt hoger als we een groter gebied beschrijven omdat er dan een grotere kans is dat een intenser event wordt meegenomen ofzoiets
# Landslides zoals de Rissa landslide in Noorwegen zullen in de toekomst versterkt worden door klimaatverandering/
# Bij hevige regen zal infiltratie en trouhfall afnemen en Stemflow toenemen in vergelijking met mindere regen
# De LS-Factor in het RUSLE model en de slope-area threshold bij ravijnerosie zijn allebei proxies voor de sleepdruk van water. Daarom kan RUSLE ook gebruikt worden voor het voorspellen van ravijnerosie.
# Het terugschrijden van ravijnhoofden is een zelfversterkend proces door positieve feedbackloops. Erosiesnelheid neemt dus steeds toe.
# Spaterosie is diffuus. Geul en ravijnerosie zijn advectief. Een grondverschuiving is ambigu.
# Iets met partial contributing areas om de runoff te bepalen in aride gebieden.
# Oefening debiet berekenen

''Goossens''

# Juist of fout
## Een lengteduin groeit enkel in zijn lengte aan.
## De responstijd is bij grove korrels groter dan bij fijne korrels. Daarom speelt turbulentie een veel grotere rol tijdens transport in suspensie dan tijdens transport in saltatie.
## De putjes die in het oppervlak van een golfbal zitten zijn gemaakt om een volledig laminaire stroming te bewerkstelligen over het oppervlak van de golfbal. Daardoor vermindert de luchtweerstand en beweegt de golfbal sneller dan hij werd weggeslagen.
# Oefening op <math>u_{\infty}</math> en checken op welke manier materiaal wordt getransporteerd. Gegeven een hoop constanten en windsnelheid op verschillende hoogten van windmast. Geef ook alle anderen transportmechanismen.
# Je krijgt een foto van een windbreker aan het Calandkanaal (zoek maar op). Kan je deze ook gebruiken om de winderosie langs een akker tegen te houden. Geef welonderbouwde en goede argumenten.

== 2020 ==

==== Januari 2020 ====

=== 23 januari ===
''Poesen''

En nog niet in slaap gevallen?

* Vraagstuk: Een spanningslaag is 2 km lang en 7 meter dik. Het verschil in drukhoogte tussen 2 peilputten is 10m en de afstand tussen de peilputten is 900m. De hydraulische conductiviteit is K = 1,3 m/dag. Welke volume water stroomt er dagelijks uit de laag naar de beek? Welk debiet is dit (liter/seconde)?
* Rissa landslide uitleggen.
* Artikel uitleggen.
* Eigen bedachte examenvraag.

''Goossens''

En alles goed? Hoe is het al geweest?

* Welke types van transversale duinen ken je? Geef een bondige uitleg voor elk.
* Een mast staat opgesteld boven een vlak substraat (een pas ingezaaid veld bijvoorbeeld, zonder grote kluiten). Op 3m boven de grond wordt een windmeter geïnstalleerd, die een gemiddelde windsnelheid van 8 m/s aangeeft.
** Wat is een aannemelijke waarde voor de ruwheidslengte z0? 2cm, 2dm of 2m?
** Bereken de sleepsnelheid.
** Wat is de gemiddelde windsnelheid op 10 meter boven de grond?
* Excursie (open boek): Schets een kaartje van de algemene omgeving van de depressies waar we halt hielden in de vlakte van Bocholt. Maak ook een doorsnede en benoem alle delen. Hoe oud zijn de depressies ongeveer?

=== Januari 2018 ===

===== Reeks 2 =====
''Poesen''

* Rissa landslide
* Leg uit f, Re, shear stress en sediment yield zoals te zien in de grafieken (hier dus 4 grafieken uit de slides met Re tov f en shear stress tov sediment yield). Verklaar deze grafieken en bespreek dmv. afvoerhydraulica en bodemerosie. Hier wordt het effect van begrazing dus mee bedoeld.
* Artikel uitleggen
* Eigen examenvraag
* Excursie: leg de mechanismen en de processen uit die hebben gezorgd voor een reactivatie van de Hekkenbrugstraat landslide in Oudenaarde de laatste 70jaar.

''Goossens''

* Gegeven 5 juist/fout stelling waarbij je steeds je keuze moet verklaren
* Een zelfgekozen mechanisme uitleggen

==== Januari 2017 ====

===== Reeks 1 =====
''Poesen''

* A)De wet van Darcy toepassen op de verticale infiltratie. (alle potentiale shit goe snappen!) B) Bekomen resultaat vgl met de Hortoniaanse infiltratie C) verklaar het verloop
* Rissa landslide
* artikel
* examenvraag
* excursie: Verklaring geven waarom de sinkholes juist op dat bepaald moment instorten.

''Goossens''

* A)Overeenkomsten en verschillen tussen zand en stof ribbels (mechanisme, grootte, lineariteit...) B) Wat gebeurt er als een kleine ribbel een grote ribbel ontmoet? C) Inwendige structuur tussen duin en ribbel bespreken. D) Bestaat er nog een andere ribbel naast stof of zandribbel?
* Foto met een structuur op

==== Januari 2016 ====

===== Reeks 1 =====
''Poesen''

* Wat is het poriëngetal en hoe kun je die praktisch bepalen?
* Wat is de veiligheidsfactor voor massatransport? Wat is de meest effectieve manier om massatransport tegen te gaan? Verder moet je een figuur bespreken uit de slides met de verschillende invloeden op de veiligheidsfactor.
* Eigen artikel bespreken, waarom je die hebt gekozen en waarom het relevant is voor dit vak.
* Opdracht om een eigen examenvraag te bedenken en uit te werken (mag je thuis voorbereiden en meenemen)

''Goossens''

* Welke vormen van uitwendige wrijving ken je? Welk type is het meest belangrijk?
* Excursie: Beschrijf de verschillende fasen vanaf de late middeleeuwen waarin bebossing is aangeplant om verdere verstuivingen tegen te gaan. Verliepen de fasen in België en Nederland gelijktijdig?

==== Juni 2015 ====

* Excursievraag: Bespreek Vlaamse Ardennen en Leemstreek. Geologie, morfologie, geomorfologische processen,...
* Bespreek het experiment waarbij grasstengels telkens korter geknipt werden. Figuren uit slides gegeven ( Definieer f, Re, tau, sediment yield). Verklaar de hydraulische processen en de invloed op erosiesnelheid.
* Bespreek de deflatiedrempel van circulaire en lineaire winderosie (grafiek maken voor beide). Wat is het verschil tussen de stromingsdrempel en de impactdrempel? Wat doet winderosie met sortering?
* Artikel

==== Juni 2010 ====

* Een artikel gegeven van water/modderoverlast in Hoegaarden:
** beschrijf de hydrologische en geomorfologische componenten
** waarom daar en dan, leg uit adhv RUSLE
** zijn de cijfers in het artikel juist (er staat blijkbaar een rekenfout in)
* Bespreek de veiligheidsfactor van bodemmateriaal en leg figuur erbij uit (die grafiek met cohesie ed met procentuele bijdrage tot de delta FS (veiligheidsfactor))
* Bespreek uw artikel
* Excursie (open boek)
** Leg het ontstaan van ravijnen uit
** Bespreek de evolutie van ravijnen in de leemstreek

Bestand:Schermafbeelding 2025-01-15 202708.png

2025-01-15T19:30:26Z

Simon Herman:

zero flux plane juist/fout vraag

Igneous and Metamorphic Petrology

2025-01-10T17:44:36Z

Simon Herman: /* Januari 2025 */

Professor: Olivier Namur Wat? Hoorcollege, practicum Studiepunten: 6 Examenvorm: mondeling met schriftelijke voorbereiding en schriftelijk Examenperiode: januari Brossen of niet? Nee, de Olli is super schattig <3 Sinds 2017-2018 wordt dit vak gegeven door Olivier Namur, een Waalse prof die in het Engels lesgeeft. Hij is nieuw sinds 2017 en vervangt Sarah Fowler. Hij heeft dus nog geen cursus, maar wel notities die hij bij elke les heeft gemaakt. Deze zijn vaak uitgebreid en er zit vaak ook extra achtergrond informatie die dat niet per se gekend moet zijn maar wel zeer handig is voor het studeren. Hij geeft intensief maar zeer goed les, je valt er zeker niet in slaap bij. Het practicum is wel pittig maar kan in het semester gedaan worden in overleg met de assistent, dus dat geeft meer tijd voor het theoretisch deel. ''Sinds 2017-2018 wordt het door Olivier Namur gegeven. De vragen bij de voorgaande jaren zijn dus niet representatief. Zijn engels is niet perfect dus er kunnen wat spellingsfouten of grammaticale fouten inzitten.''

=== Januari 2025 ===
Vraag1:

* Explain the mechanisms that drive mantle melting and explain their significance in volume of melt produced.
* Explain the factors controlling mantle melting (T, P, water content).
* Show graphically how variable degrees of mantle melting have an influence on the melt en the residual mantle material.
* Give the tectonic environments where mantle melting occurs and explain them.

Vraag 2
* Explain nucleation and growth. How do surface and volume free energy influence this.
* Use undercooling to explain the shape and textures of minerals in igneous rocks.
* Using this theory, explain the texture of basalt which cools rapidly at the surface and granite which cool slowly at depth.

Vraag 3
* Define metamorphism, explain the key factors: T, P, fluids, time. Use well known sequences to give an example of the effect of the factors.
* What is metamorphic grade and how can this be used to know the P/T conditions at which it was formed?
* How can the texture be used to knowk the tectonic history of metamorphic rocks? For example, explain the formation of foliation.

Vraag 4
* Using following mineral mode data obtained by point counting, name the following rocks. (Geen classificatiediagrammen gegeven!!)
** 40% clinopyroxene + 5% olivine + 55% plagioclase (An60)
** 20% orthopyroxene + 10% clinopyroxene + 14% K-feldspar + 55% plagioclase (An40) + 1% quartz
** 66% Nepheline + 2% K-feldspar + 2% plagioclase (An50) + 30% fine grained matrix

=== Januari 2024 ===
Tien juist/fout vragen, exact dezelfde als 2018.

Magmatisch deel

Vraag 1:

* Define equilibrium and fractional crystallisation.
* Draw schematic diagrams to explain how melt evolves chemically during fractional crystallisation. Show the effect of changing mineral assemblage including solid solutions.
* explain the main processes leading to fractional crystallisation.

Vraag 2:

* What are the main volatiles in magma? What type of magma are they more abundant in?
* Define volatile solubility and the parameters controlling volatile solubility.
* How do volatiles enter the structure of the melt?
* Do volatiles play a role on the dynamics of magma eruptions and the physical properties of magma?

Metamorf deel

vraag 3:

* Explain the barrovian metamorphic sequence and provide the list of index minerals.
* Explain schametically how they relate to each other in a P/T diagram by illustrating the maximum metamorphic conditions.
* what is the difference with the Buchan type metamorphism?

nomenclatuur van magmatische gesteenten

vraag 4: 3 mineralen benoemen op basis van gegeven percentages. De classificatiediagrammen zijn niet gegeven, dus je moet het zonder kunnen. (Dezelfde mineralen als in 2018)

=== September 2023 ===
Zeer gelijkaardig aan het examen van 2018.

* 10 juist/fout vragen met uitleg geven.

* Hawaii: uitleggen wat er gebeurd, hoe het gevormd wordt, wat de vorm van de vulkanen zijn en de samenstelling van de magma en hoe deze veranderen in de tijd.
* De verschillende soorten basaltische vulkanen en lava flows en hun karakteristieken. De verschillende soorten erupties en hun explosiviteit.
* Oefening op percentages.

=== Januari 2023 ===

==== Beurt 1: 16/01 ====

* Explain the difference between CIPW norm and mineral mode. + Hoe werkt CIPW
* Verschil tussen equilibrium en fractional crystallization + uitleggen wat het is. Main processes van fractional crystallization.
* Wat is nucleation en wat is crystal growth. Wat is undercooling, wat is effect van undercooling op crystal growth. Wat is Gibbsfree energy surface en wat is gibbs free energy volume? Hoe verhouden deze zich tot elkaar?
* Wat is A'KF en ACF, waarvoor dient dit? Hoe komen deze tot stand?
* Classificatie van 3 shtenen (percentage van mineralen gegeven en bij plagioclase staat tussenhaakjes (An60) bvb) (kpeis 2 plutonic en 1 volcanic, ma kwist da nie zo goe)

=== Januari 2022 ===

==== 17 januari ====

* Explain the difference between CIPW norm and mineral mode
* Explain the different phases of magma. Illustrate and explain the structure of a silicate melt and the link between melt structure, polymerization and physical properties. What kind of volatiles do silicate melts have and explain the effect of these volatiles on the melt.
* Explain how magmas are produced. Differentiate on volatile content and volume. Explain the difference between primary, primitive and parental magma.
* Regional metamorfism ...

=== Januari 2020 ===

==== 21 januari ====

* Explain in detail the structure of a silicate melt. How are H2O and CO2 dissolved in the melt and how do they affect the overall properties of the melt? Use P/T diagrams in your explanation.
* Give the three factors that can cause melting in the mantle. Where do they occur on Earth? Support your answer with the correct P/T diagrams.
* Explain Barrovian metamorphism. Give the sequence in which the minerals appear. Support your answer with P/T diagrams and compare with the stability diagrams of the Al2SiO5 polymorphs.
* Rock classification (granite, anorthosite (via charnockite diagram) and latite).

=== Januari 2018 ===

==== Reeks 1 ====

* True or False, bij een fout antwoord moet een correctie gegeven worden:

''Magmatism''

** The average thickness of the oceanic crust is 20 km, this is two thirds of the average thickness of the continental crust.
** Carbonatites do not have the composition of pure calcite. (bestaan dus niet volledig uit calciet)
** Tholeiitic basalts are enriched in FeO compared to calc-alkaline magmas.
** Basaltic magma generally contains more water than granitic magmas.
** The lithosphere is this part of Earth interior that melts during mantle decompression.
** The dry peridotite solidus has a positive P/T slope, which means that lowering the pressure at a constant temperature would produce melting.
** During nucleation the surface area/volume ratio is low.
** The volcanic plume of a plinian eruption collapses on the flanks of the volcano.

''Metamorphism''

** Subduction zones have high T/P geotherms, this is why they show low pressure metamorphic rocks.
** It is possible for index minerals to be present in a zone of higher grade than its own.

Open questions, twee van de drie magmatische en een van de twee metamorphische mochten gekozen worden.

''Magmatism''

* Draw a sketch of the P-T relationship in the mantle. Define the concepts of the solidus and liquidus. Explain the main mechanisms of mantle melting.
* Define equilibrium and fractional crystallization. Draw schematic diagrams to show how the melt evolved during fractional crystallization. Show the effect of changing the mineral assemblage.
* What are oceanic spreading ridges? What sort of magma forms at these ridges? Hoe does this magma form? Is the magma erupting there primary? What is specific about Iceland?

''Metamorphism''

* Define the concept of metamorphism. Explain prograde and retrograde metamorphism. Name the different types of metamorphism.
* Explain Barrovian metamorphic sequence. Why do we see a change in mineralogy along the outcrops? What is the difference with Buchan-type metamorphism?

''Magmatic Rock nomenclature''

* Using following mineral mode data obtained by point counting, name the following rocks.
** 40% clinopyroxene + 5% olivine + 55% plagioclase (An60)
** 20% orthopyroxene + 10% clinopyroxene + 14% K-feldspar + 55% plagioclase (An40) + 1% quartz
** 66% Nepheline + 2% K-feldspar + 2% plagioclase (An50) + 30% fine grained matrix

=== Juni 2011 ===
Reeks 1 Gesloten boek: #Ge krijgt het kaderke waar biotiet in voorkomt en er zijn 4 uithoeken met oa flogopiet => geef de exchange equations (er waren ook Tschermak substitutions van boven naar onder) #een figuur van de aardkorst met een solidus lijn, horizontaal uitgezet volgens de temperatuur, verticaal volgens druk en diepte. onder de solidus komt van boven naar onder plagioclaas lehrzoliet, spinel lehrzoliet, granaat lehrzoliet. de vraag: leg deze schets van de aardkorst uit. (waarom is het zo daar) Open boek (letterlijk van het blad): #Bereken de theoretische densiteit van een pyroxeen-smelt met samenstelling Di(70%)Hed(30%) bij 1300°C, 1400°C en 1450°C #zie fig 7.30 (p7.48) van de cursusnota's (deze beslaagt een ganse pagina en zijn opeenvolgende driehoekjes van het AFM-diagram volgens stijgende temperatuur. Schrijf de stoichiometrische reactievergelijking voor de verandering die optreedt in het AFM diagram tussen 660°C en 680°C. #Tijdens de excursie in de Harz regio werd de type-ontsluiting van 'Harzburgiet' bezocht. Op welke wijze werden deze gesteenten gevormd en wat is hun petrogenetische relatie met de nabijgelegen gabbronoriet intrusie van Bad Harzburg? Reeks 2 Gesloten boek #Geef een beschrijving in maximaal 15 regels van de mantel van de aarde. Figuur van olivijn, ringwoodiet,perovskiet,... gegeven. welke verandering in de diepte is belangrijk? (compactie!) #Waarom hangt de viscositeit van silicaatsmelt af van de chemische samenstelling? Open boek #Een gesteente gegeven en er wt% uit berekenen (einde van H1) #Je krijgt gegevens van een chemisch onderzoek. Hieruit moet je ASI 1 en ASI 2 berekenen en dan ook ACF berekenen. (vergeet niet in wt% te zetten) Excursievraag: #Waarom bestaat het gesteente in LeyendeckerMaar uit Devoon gesteente materiaal? #Waarom zijn er verschillende legen met verschillende korrelgroottes te vinden? #Peridotiet is ultramafisch, wan waar afkomstig? ===Juni 2010=== Reeks 1 Gesloten boek: #Gegeven: Fasendiagram van een pseudoternair systeem met 4 punten Gevraagd: #*alkemadelijnen #*de eindsamenstelling van de 4 puntende #*weg die twee van die punten afleggen (ze lagen allebei in een andere alkemadedriehoek en het systeem had een reactiepunt) #Gegeven: TAS-classificatie systeem gevraagd: duid aan waar continentale riftzones, mid-oceanische ruggen, subductie van oceanische plaat onder oceanische plaat en subductie van oceanische plaat onder continentale plaat in dit systeem moeten liggen. (staat allemaal in hfst 4) Open boek: #Geef de verhouding van bindende op niet bindende zuurstofatomen in Si4O13 #Gegeven: de chemische samenstelling van een gesteente en de atoommassa's gevraagd: - Hoe zou je kunnen bepalen wat dit gesteente in het begin geweest zou zijn (ofzoiets..) - is het gesteente subalkalisch of alkalisch (berekenen met ASI) - zet het gesteente uit in een ACF diagram (formules die je moet gebruiken zijn gegeven, iets ander dan in de cursus) - Het gesteente ondergaat metamorfose en behoort tot de barrovian serie. kijkend naar een PT-diagram: welke metamorfe facies zullen achtereenvolgens gevormd worden bij deze serie. en wat is de samenstelling als er eclogiet en granuliet gevormd wordt. #Die weet ik niet goed meer want die kon ik niet maar deze was anders voor mij vermits ik niet op internationale excursie geweest ben. Degene die wel zijn geweest kregen gewoon een excursie vraag. Reeks 2 Gesloten boek: #Ook fasendiagram met vanalles op aanduiden. #Waarom zullen rhyolietische lava's geen lava stromen vormen. Open boek: #Gesteente samenstelling gekregen en uitzetten in streckeisen. Vergeet niet te normaliseren! #Zo verschillende diagramma's gegeven in een PT diagram (zie hfst metamorfe), uitleggen wat er gebeurt voor 2 samenstellingen, reacties uitschrijven en uitbalanceren. #Over excursie: uitleggen waarom vooral devoon teruggevonden in Leyendecker groeve, waarom in verschillende lagen, waarom zo goed gesorteerd. Plaats de Laachersee in tijd, ruimte en geologische context. Practicum #3 gesteenten met slijpplaatjes en doen zoals in practicum. Reeks 3 Gesloten boek: #Je krijgt het diagram met de mineraalverschuivingen in de mantel. Waarom is die figuur belangrijk? Aan de hand van overgangen olivijn --> waydlesiet, ringwoodiet --> perovskiet uitleggen waarom seismische snelheid versnelt op 410 en 660 km dus. #Uitleggen hoe perhieten en anti-perthieten zich vormen bij alkaliveldspaten (fasediagram tekenen met solvus en exsolutie) en uitleggen wat het verschil is met twinning overgroeiing. Open boek: #Gesteentesamenstelling van plutonische gesteente gekregen en uitzetten in streckeisen. Normaliseren! #Teveel om helemaal uit te schrijven. Draaide erom dat je grid kreeg met bodemmonsters en welke metamorfe mineralen per bodemmonster er voor kwamen. Die bodemmonsters moest je dan juist aanduiden op een ALS diagram met 2 fasegrenzen afhankelijk van de mineralogie. Dan ook nog bepalen wat de maximale P en T van het metamorfisme was + afmetingen van bodemmonstergrid schatten aan de hand van ganse drukbereik. #Excursie: uitleggen hoe de harzburgiet zich vormt en wat de relatie is met Bad Harzburg. ===Juni 2009=== #Mineralensamenstelling gegeven van plutonisch gesteente. zeggen welk gesteente het is. #wt% van vulkanisch gesteente. zeggen welk gesteente en of het peralkalisch, alumineus, per-alumineus is. #Zeg hoe je een mineraal (formule is gegeven) in het ACF diagram kunt zeten. #Excursievraag over buchiet (Blaue Kuppe) pt diagram om een grafiek met mineraal fazen zetten. en proximale T en P geven #Alkemadelijnen aanduiden, pijltjes zetten op de fasengrenzen, reactiepunt en eutecticum bepalen en 3 samenstelling op de grafiek zijn aangeduid, waarbij je dan de afkoelingsgeschiedenis moet geven. ===Juni 2008=== Reeks 1 #Modale samenstelling van een gesteente (38% qz, 7% biotiet, 4% mica, 20% sanidien, 26% orthoklaas ofzo) Wat is de naam van dit gesteente? #Een kalksteen met cherthoudende fragmenten wordt geïntrudeerd door een basaltisch magma. Er wordt een wollastonietring gevormd rond de nodules. Bij nog hogere temp wordt er Tillyniet gevormd (of zo). Ca3[Si2O7].2CaCO3 Welke reacties treden op? Welke mineraalassemblages worden gevormd bij evenwichtskristallisatie, geef deze weer in een p-T diagram het faciesdiagram is hier met SiO2, CaO en CO2 !!! Dus niet CO2 als overmaat #fig 4.16 uit de cursus, geef de alkemadelijnen weer (op mondeling: wat is een alkemadelijn). 2 uitkristalliseringstrajecten uitschrijven. 4 samenstellingen, in welke evenwichtspunt komen die uit? #een doorsnede van vulkanische afzettingen: geef de eruptiegeschiedenis. Reeks 2 #tabelleke met mineraalinhoud van enkele slijpplaatjes, moest ge op een curve aanduiden waar die lagen en hoe groot het gebied ongeveer was. #Wt % uitrekkenen van 2 mineralen (jaja anal geo returns ) #Waarom vloeit een rhyolietisch magma zo moeilijk #Excursievraag: gabbro norietgroeve in harzburg. Waarvan onderscheid een gabbro noriet zich van een gewone gabbro? Hoe verklaar je het vroege voorkomen van hoornfels en flogopiet Waarom kristalliseert OPX eerder uit dan CPX, leg uit adhv figuur in cursus. ===Juni 2007=== #Voor het spoorelement Chroom de bulkcoëfficiënt D berekenen. Partitiecoëfficiënten gegeven voor olivijn, clinopyroxeen en plagioklaas. (zie het hoofdstuk over spoorelementen, een gelijkaardige oefening) #Gegeven een tabel met wt% en CIPW die al uitgerekend is. Toon op verschillende manieren aan dat dit gesteenten tholeïtisch is. #Gegeven fasendiagram. Welke mineraalassemblages zouden voorkomen indien er clinopyroxeen, pyroop en anorthiet?? voorkwamen. Had in ieder geval te maken met die driekhoeken van de verschillende facies. Ging van granuliet naar een facies hoger... #Een gesteenten met wt% dat muscovietrijk was, waarvan gevraagd werd welke mineraalassemblage het zou hebben indien het in een granulietfacies voorkwam. (denk ik)

Algemene natuurkunde II

2024-01-23T14:52:23Z

Simon Herman: /* Reeks 1 (15/01/2024) */

Professor: Michael Wübbenhorst Wat? Hoorcollege, oefenzitting, practicum Studiepunten: 6 Examenvorm: mondeling met schriftelijke voorbereiding, oefeningen zijn schriftelijk Examenperiode: januari (sinds 2013-2014)

Deze prof heeft een uitgesproken Duits accent, zo kan hij een hele les praten over 'sinus tette'. Deze prof doet zeer veel proefjes in zijn les, dat zijn natuurlijk de leukste momenten van de les, de rest van de les is nogal saai. Het is geen ramp om deze lessen te missen, alles is duidelijk uitgelegd in de cursus. (Het is trouwens een aanrader om gewoon uit de 'oude' cursus te leren die op Toledo staat ipv Giancoli.) Op het examen is hij zeer vriendelijk, hij leest gewoon je voorbereiding en stelt hierbij bijvragen om na te kijken dat je de leerstof wel degelijk begrijpt en niet gewoon van buiten hebt geleerd. 

== 2024 ==

===Januari===
'''Reeks 1 (15/01/2024)'''

Theorie
*Biot savart en vergelijk met Coulomb
**Toon B aan voor oneindige stroomvoerende draad met behulp van Biot savart
*Spectrum van zwarte straler adhv verschuivingswet van Wien en wet van Stefan-nog iets
**Vergelijk spectrum van zwarte straler met dat van een laser
**Relatie weerkaatsingscoëfficiënt en nog een coëfficiënt wat ik even vergeten ben voor verschillende materialen

Oefeningen
*Twee geleidende bolschillen concentrisxh opgesteld met R1 en R2 de stralen. Binnenste bol lading q, buitenste lading -q
**Bereken potentiaalverschil tussen de twee bollen
**Bereken capaciteit
*C, R en V0 gegeven. Op tijdstip t=0 vermindert de afstand tussen de condensator platen met 20%
**Wat is spanningsverschil op condensator voor (V1) en na (V2) de gebeurtenis.
**We wachten een lange tijd. Wat is dan het spanningsverschil (V3) op de condensator
**Op welk tijdstip is het spanningsverschil op de weerstand gelijk aan het gemiddelde van V2 en V3

'''Reeks 2 (23/01/2024)'''

Theorie

* Bespreek de beweging van een geladen deeltje in een homogeen magneetveld.
** Leid de straal van de cirkelbaan af als functie van de magnetische inductie, de massa, snelheid en lading. Let op de omlooprichting!
** Leg het principe uit van een massaspectrometer. Vertrek vanuit een geladen deeltje (begin snelheid = 0) dat lineair wordt versneld in een homogeen elektrisch veld naar de eindsnelheid v.
** Bespreek de werking van een cyclotron
* Bespreek de RLC-serieketen.
** Leg uit met behulp van fasoren en de wetten van Kirchoff.
** Bepaal de stroom en de impedantie in functie van R, L, C en de frequentie omega.
** Leg uit wat er gebeurt met de stroom en de fasoren als de frequentie veel kleiner, groter en gelijk aan de resonantiefrequentie is.

Oefeningen

* Bereken de dikte van een micaplaatje d.m.v. de proef van Young. Gegeven: micaplaatje is tussen de 6-7 *10^-6 meter dik en staat voor één van de twee spleten. Het gebruikte licht heeft een golflengte van 539nm en n = 1,582. Op het scherm is een centraal maximum te zien. Bepaal de exacte dikte van het micaplaatje.
* Condensator in water. Gegeven: dipoolmoment water = 1,610*10^-30, massadichtheid 1 g/cm^3, diëlektrische constante water = 80, getal van Avogadro = 6,02*10^23, molaire massa van water = 18g.
** Stel dat de condensator zo opgeladen zou worden dat de dipolen in water zich oriënteren volgens het geïnduceerde elektrisch veld. Wat is de oppervlakteladingsdichtheid op de condensator?
** Stel dat de ladingsdichtheid 1/1000 is van de bekomen waarde, wat is dan de sterkte van het geïnduceerde elektrisch veld?

== 2023 ==

=== Januari ===
*Leg uit en geef de wet van Faraday en de wet van Lenz. Hoe werken transformatoren en geef ook voorbeelden. Hoe werkt een rem op basis van Foucaultstromen?
*Geef de polarisatietoestanden van EM-straling. Absorptie, breking en verstrooiing uitleggen. Waarom is de zon bij zonsondergang rood en is de hemel blauw?
*Er zijn 2 concentrische bolschillen met stralen R1 en R2 en ladingen q en -q. Wat is het potentiaalverschil tussen de bolschillen en wat is de capaciteit van de sferische condensator die gevormd werd.
*Er is een solenoïde met een zelfinductie van 53mH en een weerstand van 0,35 Ohm die wordt aangesloten op een bron met spanning 12,0V. Bereken de energie opgewekt door de solenoïde na lange tijd (ook P berekenen hier) en de tijd wanneer de energie de helft was van de uiteindelijke energie opgewekt door het magneetveld. Hoeveel procent van het maximaal vermogen wordt er hier gebruikt?

Zelfde examen dus als januari 2021.

== 2022 ==

=== Augustus ===
Het examen was exact hetzelfde als in januari.

Theorie

*Beweging van lading in magnetisch veld. Ook massaspectrometer en cyclotron uitleggen.
*Bespreek de werking en kenmerken van een intrinsieke halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider (bandenmodel, ...). Leg ook de termen meerderheids- en minderheidsladingdragers uit. Hoe zijn deze halfgeleiders temperatuurafhankelijkheid (grafiek).

Oefeningen

*Gegeven is een RC-kring met R=100 kOhm; C=9,40 µF; en V(bron)=15,0 V. Na lang wachten (de condensator eerst helemaal laten opladen) verminderen we de afstand tussen condensatorplaten met 20%, in verwaarloosbaar tijdsinterval.
**Bereken potentiaalverschil over de condensator vlak voor (V1) en vlak na die verandering (V2).
**Bereken het potentiaalverschil over de condensator op lange tijd na de verandering (V3).
**Op welk tijdstip na de verandering zal de spanning over de weerstand gelijk zijn aan het gemiddelde van V2 en V3?
*Natuurlijk licht met een golflengte van 600nm wordt loodrecht op een scherm geschenen. Beschouw twee evenwijdige lichtgolven die, in het begin, in fase zijn. Beide golven worden door een verschillend stuk glas gestuurd voor ze het scherm bereiken. De eerste straal wordt door een stuk gestuurd met l1 = 4.00µm en n1= 1.40. De tweede straal wordt door stuk gestuurd met l2 = 3.50µm en n2 = 1.60. Bereken nu het faseverschil in graden tussen beide golven als ze het scherm bereiken. Je mag aannemen dat de n van lucht exact gelijk is aan 1.

== 2021 ==

=== Januari ===
Theorie

*Bespreek de wet van Faraday en de wet van Lenz. Foucaultstromen: hoe werkt een rem op basis van wervelstromen?
*Bespreek de mogelijke polarisaties van EM-straling.

Oefeningen

*Er zijn 2 concentrische bolschillen met stralen R1 en R2 en ladingen q en -q. Wat is het potentiaalverschil tussen de bolschillen en wat is de capaciteit van de sferische condensator die gevormd werd.
*Er is een solenoïde (?) met een zelfinductie van 53mH en een weerstand van 0,35 Ohm die wordt aangesloten op een bron met spanning 12,0V. Bereken de energie opgewekt door de solenoïde (?) na lange tijd en de tijd wanneer de energie de helft was van de uiteindelijke energie opgewekt door het magneetveld.

== 2019 ==

=== Januari ===
Dit waren EXACT dezelfde vragen als een jaar geleden. Zelfs de datum had hij niet aangepast.

Theorie

*Bespreek de beweging van een lading in een magnetisch veld. Leid een formule af voor de straal van de cirkel die de lading beschrijft. Leg de werking van een massaspectrometer en een cyclotron uit.
*Leg aan de hand van een fasordiagram de RCL-kring uit. Leid een formule af voor de stroom en de impedantie. Resonantiefrequentie.

Oefeningen

*Condensator in water: gegeven: dipoolmoment water = 1,610*10^-30, massadichtheid 1 g/cm^3, diëlektrische constante water = 80. Stel dat de condensator zo opgeladen zou worden dat de dipolen in water zich oriënteren volgens het geïnduceerde elektrisch veld. Wat is de oppervlakteladingsdichtheid op de condensator? Stel dat de ladingsdichtheid 1/1000 is van de bekomen waarde, wat is dan de sterkte van het geïnduceerde elektrisch veld?
*Micaplaatje d.m.v. de proef van Young: micaplaatje is tussen de 6-7 *10^-6 meter dik en bedekt één van de twee spleten. Het gebruikte licht heeft een golflengte van 532nm en n = 1,582. Op het scherm is een centraal maximum te zien. Bepaal de exacte dikte van het micaplaatje.

== 2018 ==

=== Januari ===
Reeks 1 - 17/01 voormiddag

Theorie

*Beweging van lading in magnetisch veld. Ook massaspectrometer en cyclotron uitleggen.
*RCL-kring

Oefeningen

*Dikte van een micaplaatje d.m.v. de proef van Young
*Condensator in water

Reeks 2 - 29/01 voormiddag

Theorie

*Leg volgende begrippen uit:
**Magnetische moment (vb in solenoïde) en magnetisatie
**Ferromagnetisme
*Beschrijf het werkingsprincipe van een LASER, houd rekening met
**gestimuleerde en spontane emissie
**eigenschappen van laserlicht
**nergieniveau's en bijzonderheden bij lasermateriaal

Oefeningen

*Gegeven is een RC-kring met R=100 kOhm; C=9,40 µF; en V(bron)=15,0 V. Na lang wachten (de condensator eerst helemaal laten opladen) verminderen we de afstand tussen condensatorplaten met 20%, in verwaarloosbaar tijdsinterval.
**Bereken potentiaalverschil over de condensator vlak voor (V1) en vlak na die verandering (V2).
**Bereken het potentiaalverschil over de condensator op lange tijd na de verandering (V3).
**Op welk tijdstip na de verandering zal de spanning over de weerstand gelijk zijn aan het gemiddelde van V2 en V3?
*We weten van een micaplaatje dat het tussen de 6 en de 7 µm dik is. Om de dikte exact te bepalen gebruiken we de proef van Young, waarbij we het micaplaatje voor één van de spleten zetten (n=1,582). Er verschijnt een centraal maximum wanneer we golflengte 539 nm gebruiken. Wat is dus de precieze dikte van het micaplaatje?

== 2017 ==

=== Januari ===
Reeks 2 - 20/01 voormiddag

Theorie

*Wet van Ampere met uitbreiding.
*RLC-kring

Oefeningen

*Geleidende bol en bolschil. Lading en potentiaal op bol bepalen.
*Wit licht tussen bepaalde golflengtes, welke golflengtes gaan door een vierkant gat op het scherm?

Reeks 1 - 16/01 voormiddag

Theorie

*Beweging van lading in magnetisch veld. Ook massaspectrometer en cyclotron uitleggen.
*RCL-kring

Oefeningen

*De ruimte tussen de platen tussen een condensator wordt helemaal opgevuld met zuiver water. Het dipoolmoment van een watermolecule is 6.10x10-30Cm. Water heeft een dichtheid van 1.00g/cm³ en een molaire massa van 18g. De diëlektrische constante van water is 80. Het getal van Avogadro is 6.02x1023.
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen zou kunnen worden dat alle elektrische dipolen perfect uitgelijnd zouden kunnen zijn met het elektrisch veld. Wat zou dan de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid aan het wateroppervlak zijn?
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen wordt, dat die geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid één duizendste bedraagt van de hierboven berekende waarde. Hoe groot is dan het elektrisch veld in de condensator?
*We weten van een micaplaatje dat het tussen de 6 en de 7 µm dik is. Om de dikte exact te bepalen gebruiken we de proef van Young, waarbij we het micaplaatje voor één van de spleten zetten (n=1,582). Er verschijnt een centraal maximum wanneer we golflengte 539 nm gebruiken. Wat is dus de precieze dikte van het micaplaatje?

== 2016 ==

=== Januari ===
Reeks 1 - 12/01 voormiddag

Theorie

*RCL-kring
*beweging van lading

Oefeningen

*Mica: De ruimte tussen de platen tussen een condensator wordt helemaal opgevuld met zuiver water. Het dipoolmoment van een watermolecule is 6.10x10-30Cm. Water heeft een dichtheid van 1.00g/cm³ en een molaire massa van 18g. De diëlektrische constante van water is 80. Het getal van Avogadro is 6.02x1023.
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen zou kunnen worden dat alle elektrische dipolen perfect uitgelijnd zouden kunnen zijn met het elektrisch veld. Wat zou dan de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid aan het wateroppervlak zijn?
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen wordt, dat die geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid één duizendste bedraagt van de hierboven berekende waarde. Hoe groot is dan het elektrisch veld in de condensator?

Reeks 1 - 11/01 namiddag

Theorie

*RCL- kring
*Wet van Ampère

Oefeningen

*spleet, berekenen welke golflengtes er in het vierkant vallen (zie oudere examenvragen of bij chemica?)
*oude examenvraag

== 2015 ==

=== Januari ===
Reeks 1 - 12/01 namiddag

Theorie

*Bespreek de werking van een zuivere halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider (bandenmodel, temperatuurafhankelijkheid). Leg uit wat de pn-junctie is.
*Geef en verklaar de wet van Biot-Savart. Pas deze daarna toe op een oneindig lange, rechte stroomvoerende draad.

Oefeningen

*Gegeven: een tekening met twee bolschillen die concentrisch zijn opgesteld, de binnenste bolschil heeft straal R1 en een lading q, de buitenste bolschil heeft straal R2 en een lading -q. Gevraagd:
**Geef het potentiaalverschil tussen deze twee bolschillen
**Geef de capaciteit van deze zogenoemde 'sferische' condensator.
*Natuurlijk licht met een golflengte van 600nm wordt loodrecht op een scherm geschenen. Beschouw twee evenwijdige lichtgolven die, in het begin, in fase zijn. Beide golven worden door een verschillend stuk glas gestuurd voor ze het scherm bereiken.De eerste straal wordt door een stuk gestuurd met l1 = 4.00µm en n1= 1.40. De tweede straal wordt door stuk gestuurd met l2 = 3.50µm en n2 = 1.60. Bereken nu het faseverschil in graden tussen beide golven als ze het scherm bereiken.

== 2014 ==

=== Januari ===
Reeks 1

Theorie

*Bespreek de werking van een halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider. Leg uit wat de pn-junctie is.
*Bespreek de verschillende soorten polarisatie van em-golven (lineair, circulair, elliptisch), de manieren om te polariseren moet je niet uileggen.

Oefeningen

*Gegeven: een tekening met twee bolschillen die concentrisch zijn opgesteld, de eerste bolschil heeft straal R1, de tweede bolschil heeft straal R2 (R2>R1). De dikte van de bolschillen is verwaarloosbaar. De binnenste bol heeft lading q, de buitenste bol lading -q. Gevraagd:
**geef E in functie van r, (met 0<r<oneindig)
**geef V in functie van r, de potentiaal is nul op oneindig
*Een solenoïde heeft een zelfinductie van 53 mH en een elektrische weertand van 0,35 Ohm. De bron heeft een potentiaal van 12,0 V.
**Bereken de stroom door de self wanneer we lang wachten. Welk vermogen moet de bron op dat moment nog leveren?
**Bereken hoe lang het duurt tot de magnetische energie de helft heeft van de maximum waarde (energie als t=oneindig). Welk vermogen moet de bron leveren op dat tijdstip? Hoe groot is het percentage van het magnetische vermogen t.o.v. het totale vermogen?

== 2013 ==

=== Juni ===

Reeks 2 - 10/06 - 's middags

Theorie

*Geef de wet van Biot Savart en pas dit toe op een oneindig lange stroomvoerende draad
*Wat is een virtueel beeld? Kan je dat vormen met een vlakken spiegel? Holle spiegel? Bolle spiegel? Welke omstandigheden?

Oefeningen

*Dieje kubus (zie oude examenvragen)
*Iets met een RLC kring met uitzonderlijke omstandigheden, R gegeven, wat is de capaciteit en de inductie in de kring. Uitzondelijke omstandighede dus da de ampitude van uw weerstand = amplitude zelfinductie = amplitude condensator = amplitude van de bron, en ge had ook een frequentie gegeven?

Reeks 1 - 10/06 - 's ochtends

Theorie

*Magnetisatie & magnetische susceptibiliteit
*Methodes om te polariseren (verstrooiing, absorptie etc...)

Oefeningen

*Gegeven is een RC-kring met R=100 kOhm; C=9,40 µF; en V(bron)=15,0 V. Na lang wachten (de condensator eerst helemaal laten opladen) verminderen we de afstand tussen condensatorplaten met 20%, in verwaarloosbaar tijdsinterval.
**Bereken potentiaalverschil over de condensator vlak voor (V1) en vlak na die verandering (V2).
**Bereken het potentiaalverschil over de condensator op lange tijd na de verandering (V3).
**Op welk tijdstip na de verandering zal de spanning over de weerstand gelijk zijn aan het gemiddelde van V2 en V3?
*We weten van een micaplaatje dat het tussen de 6 en de 7 µm dik is. Om de dikte exact te bepalen gebruiken we de proef van Young, waarbij we het micaplaatje voor één van de spleten zetten (n=1,582). Er verschijnt een centraal maximum wanneer we golflengte 539 nm gebruiken. Wat is dus de precieze dikte van het micaplaatje?

== 2012 ==

=== Juni ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Formuleer en verduidelijk de wet van Biot-Savart. Gebruik de wet om het magneetveld te berekenen dat ontstaat in de buurt van een (oneindig) lange, rechte draad met een elektrische stroom. #Leg uit wat een virtueel beeld is. Is het mogelijk om een dergelijk, dus virtueel, beeld van een reëel voorwerp te bekomen met een vlakke spiegel? Met een holle spiegel? Met een bolle spiegel? Onder welke omstandigheden?

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>De ruimte tussen de platen tussen een condensator wordt helemaal opgevuld met zuiver water. Het dipoolmoment van een watermolecule is 6.10x10-30Cm. Water heeft een dichtheid van 1.00g/cm³ en een molaire massa van 18g. De diëlektrische constante van water is 80. Het getal van Avogadro is 6.02x1023. #*Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen zou kunnen worden dat alle elektrische dipolen perfect uitgelijnd zouden kunnen zijn met het elektrisch veld. Wat zou dan de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid aan het wateroppervlak zijn? #*Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen wordt, dat die geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid één duizendste bedraagt van de hierboven berekende waarde. Hoe groot is dan het elektrisch veld in de condensator? #In een RLC-serieketen met een sinusoïdale wisselspanningsbron blijkt bij een frequentie van 1.73kHz de amplitude van de spanning over de weerstand gelijk te zijn aan de amplitude van de spanning over de zelfinductie en gelijk aan de amplitude van de spanning over de condensator en bovendien gelijk aan de amplitude van de bronspanning. De weerstand in een kring is R=700Ω. Bepaal de zelfinductie en de capaciteit in de kring.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Wat is magnetisatie en magnetische susceptibiliteit? #Leg de LASER uit.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>RC-kring met gegeven bronspanning (15V), weerstand (100000Ω) en begincapaciteit (9 nF) van condensator. de condensator wordt volledig opgeladen en op een bepaald moment wordt de afstand tussen de platen van de condensator ineens met 20% verkort. #*Wat is de spanning over de condensator net voor en net na de verkorting? #*Wat is de spanning over de condensator na opnieuw lang wachten? #*Wanneer is de spanning over de weerstand de gemiddelde waarde tussen a (net na) en b (lang wachten)? #Een tweespletenexperiment waarvan 1 spleet wordt afgedekt met micaplaatje (met gegeven brekingsindex). Het micaplaatje is tussen 6 en 7µm dik. Voor een gegeven golflengte is er in het centrum van het waarnemingsscherm een intensiteitsmaximum. Bereken de exacte dikte van het micaplaatje.

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek de beweging van een geladen deeltje in een magneetveld. Leg bij wijze van voorbeeld de werking uit van een massaspectrometer en een een cyclotron. #Leg het begrip 'effectiefspanning' uit en bereken deze grootheid voor een sinusoïdale wisselspanning.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een geleidende bol (straal R0 : 4.00cm is concentrisch omsloten door een volle geleidende bol (stralen R1 : 6.00cm en R2 : 7.00cm). Het geheel is elektrisch neutraal maar er is een zekere hoeveelheid lading van de bol overgezet op de bolschil. Als gevolg daarvan is er aan het oppervlak van de bol een elektrisch veld van 150kV/m naar het centrum van de bol gericht. #*Bereken de lading op de bol #*Bereken de elektrische potentiaal aan het oppervlak van de bol, met de conventie dat de potentiaal 0 wordt genomen op oneindige afstand van het centrum. #Wit licht met een golflengtebereik van 400-700 nm valt loodrecht in op een diffractierooster dat 200 lijnen met mm telt. Een waarnemingsscherm staat 30cm verder. In dat scherm wordt een vierkant gat gesneden met een zijde van 10 mm en met de dichtste zijde op 50 mm van het centrale maximum. De zijden van het vierkant zijn evenwijdig met de lijnen op het rooster. Welke golflengtes vallen door het gat?

== 2010 ==

=== Juni ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>RLC-keten met wisselspanning uitleggen #Wat is het verschil tussen een zuivere halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider? geef uitleg over de pn-junctie.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een solenoïde met een L en een R die verbanden zijn aan een batterij. L, R en V waren gegeven en men vroeg de energie van de spoel op t= oneindig en vermogen dat de batterij moest leveren. #2 stralen door glas met 2 verschillende n, met uiteindelijk de vraag: wat is het faseverschil van de 2 stralen aan het scherm achter het doorlopen van het glas?

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>Geef de verschillende polarisatietoestanden (niet de manieren om te polariseren maar zo lineair gepol. golf, circulair gepol. golf en eliptisch gepol. golf) #Hoe beweegt een deeltje zich in een magneetveld. (afleiding van de straal geven) toon dit verder aan adhv de werking van een massaspectrometer en een cyclotron.

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Formuleer en verduidelijk de wet van Biot-Savart. Gebruik de wet om het magneetveld te berekenen dat ontstaat in de buurt van een (oneindig) lange, rechte draad met een elektrische stroom. #Leg de LASER uit.

== 2009 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Geef de wet van Ampère + voorbeeld.. en geef ook de uitgebreide wet van Ampère en leg uit. #Hoe worden elektromagnetische oscillaties opgewekt in een LC-kring.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Wat zijn de gelijkenissen en de verschillen tussen de RC en de RL keten? (niet vergeten om ook de energie en energiedichtheid te geven) #De verschillende polarisatietoestanden geven.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Zaagtandspanning waarvan Veff moet gegeven worden in de veronderstelling dat V0 gekend is.

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg uit was elektrische potentiaal is en illustreer met een paar voorbeelden. #Leg uit wat de wet van Biot-Savart betekent en gebruik deze wet om het magneetveld te berekenen op een punt van de symmetrieas van een cirkelvormige stroomlus

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een intervalschakelaar voor de ruitenwisser van een auto kan gebasseerd zijn op een RC-kring. In de gekentende schakeling wordt de spanning over de condensator gemeten en zodra deze groter is dan 9V wordt een hulpschakeling geactiveerd die de ruitenwisser doet bewegen. Tevens wordt dan op zeer korte tijd de condensator ontladen. De gebruikte condensator heeft een capaciteit van 4.7 microfarat. Met een knop op het dashbord kan de bestuurder de weerstand veranderen. Tussen welke waarden moet R kunnen instellen omdat de tussen de 2 opeenvolgende bewegingen van de ruitenwisser zo kunnen ingesteld worden tussen de 1 en 10 seconden. De bronspanning bedraagt 12V. #Een solenoïde heeft een diameter van 2cm, 20 cm lang en 100 windingen. Coaxiaal daarme en in het midden is er een spoeltje opgesteld van 1 enkele winding met een diameter van 1.5 cm. Dit spoeltje is verbonden aan een weerstand van 33 ohm. De stroom Is door de grote solenoïde is tijdsafhankelijk en wordt gegeven in de figuur. Bereken en schets de structuur van de stroom in het 2e spoeltje als functie van de tijd. De stroom stijgt lineair van 0 tot 30A in 0.3 s en daalt dan weer lineair van 30 naar 0A in de daaropvolgende 0.3s.

== 2008 ==

=== Juni ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek wet Biot-Savart en gebruik om magneetveld rond oneindig lange draad met stroom af te leiden. #Leg uit wat een virtueel beeld is. Is het mogelijk om dit van een reëel voorwerp te bekomen bij een vlakke/holle/bolle spiegel. Onder welke omstandigheden? (hier vroeg hij bij het mondelinge deel een bewijs waarom de gereflecteerde stralen achter de spiegel in een punt (virueelbeeld) samen komen )

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>De ruimte tussen een condensator is helemaal gevuld met water. Water heeft een dipoolmoment 6.10*10-30 Cm. De molaire massa van water is 18. De dichtheid is 1g/cm3. Water heeft een dielektrische constante van 80. #*bepaal de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid wanneeer alle dipolen zich volgens E uitlijnen. #*stel dat de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid 1/1000 is van die hierboven, wat is dan het elektrisch veld? #In een RLCkring is de frequentie 1.73kHz. De amplitude van de spanning over de weerstand, de amplitude van de spanning over de condensator, de amplitude van de inductie en de amplitude van de bronspanning zijn allen gelijk. R = 700 ohm. Bepaal L en C.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Wat is het verschil tussen halfgeleiders en gedopeerde halfgeleiders? Bespreek de pn-junctie. #Bespreek de RLC-keten.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een spoel (L = 53mH) met een weerstand van 0,35 Ohm staat in een keten met een batterij die een spanning aanlegt van 12,0V. #*Wat is de opgeslagen energie in de spoel als we t zeer groot nemen? #*Wat is het vermogen dat de batterij dan moet leveren?

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek hoe oppervlaktelading ontstaat in een diëlektricum. Leg uit wat elektrische polarisatie is en geef de relasie hier tussen #Bespreek enkele methoden van polarisatie (van licht)

Oefeningen (ongeveer)

<nowiki>#</nowiki>Aarde is een geladen bol met daarrond een tweede anders geladen bol (ionosfeer). Elektrisch veld naar de aarde is 100. Straal aarde is 6400km en afstand tot ionosfeer 100km. #*bereken de netto lading die Belgie heeft (oppervlakte 30.500km³ ofzoiets) #*bereken de potentiaal op het oppervlak. Je mag de potentiaal op oneindig gelijk aan 0 stellen. #Twee gevallen. #*Een oneindig lange draad met in het midden een lus in die parallel aan de draad lag. Bereken de grootte, richting en zin van het magnetische veld in het centrum van de lus. #*hetzelfde, maar dan die lus loodrecht op de draad (het was dus dezelfde draad maar dan zo wa gek gedraaid) theoretisch oplossen (veronderstel I en staal R zijn gekent)

=== Augustus ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg de wet van Ampere uit en de uitgebreide wet van Ampere. #Bespreek de Proef van Young .

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Twee niet geleidende platen met oneindig groot oppervlak staan loodrecht op elkaar (maken een kruis) en dragen een lading van -3 C/m2. Bereken het veld in punt A en B en duid aan hoe deze gericht is. Bereken ook hoe groot het potentiaalverschil is en welk punt op het grootste potentiaal zit. #Iets met een stroom in de tijd meten en een draad die steeds korter wordt ofzoiet.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek de polarisatie van een diëlektricum.( ongeveer de zelfde vraag als ik in 1zit had) #Leg uit wederzijdse inductie en zelf inductie.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Er is een homogeen E veld (omgekeert aan x’as )en een proton met begegin snelheid v°(geg) vertekt in A en gaat naar B (ABC ligen op de X’as) hier is v=o . je kent de massa. En q en de afstant van AB en AC is geg. Geef het potentiaal verschiel tussen A en B en waar is het het hoogst. Geef E. Geef de snelhied als het proton weer in A is en als het in C is. #Je krijgt N d van een spoel. Veff wisselspanning en een toerental=1500van de spoel. Een spoel kan roteren op een verticale as die in de spoel prikt. Deze draait onder invloed van het aard magnetisch veld. Wat kun je met deze gegevens zegen over B horizontaal en B vertikaal van de aarde.(van de stroom weet je niks. Hoe ze vloeit)

== 2007 ==

=== Juni ===
Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>bespreek het verschil tussen een capaciteit en een zelfinductie bij wisselstroom #leg uit wat diffractie is en hoe optische resolutie hierdoor beperkt wordt

oefeningen

<nowiki>#</nowiki>moeilijke over een kring zoals in de cursus vlak voor de wet van faraday met een staaf die met een constante snelheid voortbeweegt en die aan geleidende buizen vasthangt met een niet-homogeen magneetveld en dan moest ge de stroom door de kring berekenen #makkelijke oef over polarisatie: #*ge hebt gepolariseerd licht en ge wilt da draaien over 90°. Hoeveel polarisatoren heb je minstens nodig #*zelfde als vraag a maar je moet 60% intensiteit behouden #*zelfde als b maar je moet rekening houden met 1% absorbtie bij elke polarisator

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Hoe dopering leidt tot een betere geleidbaarheid. En de pn-junctie uitleggen. #Wat is zelfinductie en wederkerige inductie en geef voor elke vorm een voorbeeld.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>De eerste oefening ging over een RLC-keten en de tweede over een lus in de vorm van een halve maan waar een stroom door vloeit en waarbij het magnetisch veld gevraagd werd.

Reeks 4

<nowiki>#</nowiki>Elektrische polarisatie + invloed van dielektricum op condensator #methodes van polarisatie

Reeks 5

<nowiki>#</nowiki>elektrische polarisatie en invloed van diëlektricum op cond #TOESTANDEN (niet methodes) van polarisatie

Reeks 6

<nowiki>#</nowiki>kompasnaald is 20° naar oosten georienteerd volgens het aardmagneetveld van 0,5e(-4) Tesla. Uw kompas staat in de Oorsprong van uw assenstelsel. Op 12 cm ten westen van uw kompasnaald staat een loodrechte geleider. Deze voert een stroom en uw kompasnaald gaat 55° naar het oosten staan: welke stroom voert deze geleider? #laten zien dat er totale inwendige reflectie is in een prisma

== 2006 ==

=== Juni ===
Hoofdvragen

<nowiki>#</nowiki>Leg het begrip elektrische susceptibiliteit uit. #Geef enkele manieren om gepolariseerd licht te bekomen.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Twee kabels zijn evenwijdig gespannen op een hoogte van 30m, met een afstand van 3 m tussen de kabels. Er stroomt een wisselspanning door met een Veff van 20 kV. Het vermogen is ??? MW. Bereken het magneetveld in het punt P op de grond in het midden van de kabels. #Je hebt een zender aan de ene oever van het meer op 70 m die golven uitzend naar een ontvanger op hoogte x aan de andere kant van het meer. Het meer is 1 km lang. Welke minimale x heb je bij een maximum. (Hoe rekening met de weerkaatsing van de golven op het opp en vierkantswortel (1+e) = 1+E/2)

== 2004 ==

=== Januari ===
<nowiki>#</nowiki>elektrische potentiaal rond een puntlading #bespreek ferromagnetisme. #een oefening die we in de oefenzitting hadden gemaakt en een andere die op zich ni zo moeilijk was maar wel de tekening die je erbij moest geven.

=== Juni ===
Theorie

<nowiki>#</nowiki>intensiteitsverdeling van euh een youngexperiment en een me 3 openingen. met fasoren doen. #laser

oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Twee masten staan op een lengte L van elkaar. Beide zijn 75 meter hoog, Eén fungeert als zender en de ander als ontvanger. Er wordt uitgezonden met een freq van 113MHz. De straal kan rechtstreeks van zender naar ontvanger en een andere manier is via weerkaatsing tegen de grond. Het is dan mogelijk dat in de ontvanger destructieve interferentie optreedt. Vraag: wat is de maximale (maar eindige) lengte L tussen de masten waarbij destructieve interferentie optreedt. Neem aan dat dat de brekingsindex van de grond significant verschilt van die van lucht. (Denk dus, denk ik, aan fasedraaiing) Mijn antwoord: rond 4300 meter #Gegeven 2 lenzen, 1 convergerende met onbekende brandpuntsafstand en 1 divergerende met een bekende brandpuntsafstand (getal weet ik niet meer). De stralen afkomstig van de zon (dus v=oneindig) komen terecht op een gegeven punt. (getal weet ik niet meer). Neem aan dat de lenzen elkaar raken. #*bereken de brandpuntsfstand van de convergerende lens (mijn antwoord: 1/f=1/f1+1/f2) #*De lenzen worden nu 5 cm uit elkaar geschoven. Bereken opnieuw de plaats van het beeld. (mijn antwoord: eerst beeld voor 1e berekenen en vervolgens dit als voorwerp laten dienen bij de tweede) (Maakt het uit of eerst de convergerende of eerst de divergerende wordt getroffen?) (Nee, denk ik want stralengang is omkeerbaar)

== 2005 ==

=== Januari ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Wederzijdse inductiecoëfficiënt, wat is dat? Pas toe op 2 coaxiale solenoïden. #Leg uit hoe je aan magnetisch krachtmoment komt a.d.h.v. een rechthoekige stroomlus in een magnetisch veld.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg de emk uit van een bewegende geleider. Leg aan de hand hiervan ook de wet van Faraday en de wet van Lenz uit. #Leg de RLC-serieketen uit met een wisselspanningsbron.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Er vertrekt een bundel elektronen vanuit de oorsprong van een 3D assenstelsel in de y-richting met snelheid v(0)= 6x10(tot de 7e). Er is een magnetisch veld dat volgens de z-as ligt en dat gelijk is aan 6 microTesla.(kan zijn dat deze waarde fout is) Op een afstand van y(0) = 40 centimeter , ligt een vlak dat evenwijdig is met het XZvlak. ((e= 1.6x10(tot de -19e)Coulomb en m(elektron)= 1.611x10(tot de -31e) kilogram. #*Waar ligt dan het centrum van de baan van de bundel? #*Welke hoek maakt deze baan als het op het vlak terecht komt? #*Bepaal de coördinaten van waar ze terecht komen op het vlak. #Stel dat een lading q op afstand x(0) van een rechte , niet-geleidende homogeen geladen staaf ligt. De heeft een lengte van 0 tot oneindig Bepaal de kracht die deze staaf dan op deze lading.

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Bereken het electrisch veld van een lange dunne draad met homogene ladingsdichtheid. Zowel zonder als met de stelling van Gauss #Bespreek paramagnetisme en diamagnetsime #wat is polarisatie en bespreek de invloed op de capaciteit van een condensator. #wat is de wederzijdse inductiecoëfficiënt? Leid deze af voor 2 solenoïdes.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>wat is de spanning over iedere condensator in volgend schema, als: #*schakelaar B geopend wordt en daarna schakelaar A gesloten (daarmee wordt de spanningsbron aangeschakeld) #*vervolgens A geopend wordt en B gesloten? (daarmee wordt de spanningsbron afgeschakeld en een extra condensator parallel gezet over een andere. #*alle condensatoren worden eerst ontladen, vervolgens wordt B gesloten en dan wordt A gesloten. Wat is de spanning over iedere condensator. bij deze oef. heb je enkel symbolisch V en je weet dat C1=C2=C3=C4=C Dus volledig symbolisch uit te werken! #Bereken de magnetische flux door volgend plaatje (hoogte b, breedte a) op een afstand c van een draad waardoor een stroom I= ... (geg.) loopt. Het plaatje staat volledig evenwijdig met de draad en in het vlak van de draad.

== 2005 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Hoe hangt beeldvorming af van brekingsindex. gebruik deze afleiding om de Lenzenformule van Newton te bepalen. #Interferometer van Michelson en Holografie uitleggen

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>geef de intensiteitsverdeling bij diffractie aan 1 opening #bespreek transmissie en refractie bij overgang van optisch ijl naar optisch dicht

oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Door een ruit kijken die 8mm dik is. erachter staat een voorwerp. wordt da door de waarnemer dichter bij of verder weg gezien. en zo ja, hoeveel is dan het verschil (afstand waarnemer-beeld en afstand waarnemer voorwerp) #de scheidingshoek berekenen tussen de eerste en tweede orde maximum van een diffractierooster en ik had nog zo op de laser gehoopt.

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg het energietransport van em-golven uit? #Leg uit wat het f-getal is? Leg ook uit hoe een vergrootglas werkt?

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een berg die op grote afstand staat wordt door een convergerende lens bekeken. Deze lens geeft een beeldafstand van 38cm voor de berg. #*Bepaal de brandpuntsafstand? Kan er een virtueel beeld gevormd worden? Kan er een reëel beeld gevormd worden? #*Als we nu voor de lens een dennenappel leggen met een voorwerpsafstand van 75cm, wat is dan de positie en de aard van het beeld van de dennenappel? #Een interfentieproef waarbij ge met behulp van de breedte tussen de puntbronnen en het faseverschil, de maximale intensiteit op een scherm moet gaan berekenen. Dus onder welke hoek een maximale intensiteit optreedt.

== 2004 ==

=== Juni ===
Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek polarisatie(niet de methoden van polarisatie). [Dus vlakke polarisatie, circulaire en elliptische] #Leg uit hoe een LASER werkt.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>ivm golflengte en 1 ivm lenzen (en met dioptrie)

=== September ===
<nowiki>#</nowiki>bespreek zelfinductie en wederkerige inductie. Van welke parameters hangen ze af? Toon aan aan de hand van 1 resp 2 spoel(en). Toon aan dat de stijging/daling van de stroom een tijdsconstante heeft. #bespreek 4 verschillende manieren om van ongepolariseerd licht gepolariseerd licht te krijgen. Een straal valt in op een prisma, parallel aan de prismahoek : bespreek hoe het licht uit het prisma komt. #oefening gelijkend op oef. 5 van werkzitting 2 #10 kleine vraagjes over impedantie, radio's, zonnebrillen, antennes en zo voort

Algemene natuurkunde II

2024-01-23T14:50:43Z

Simon Herman: /* Januari */

Professor: Michael Wübbenhorst Wat? Hoorcollege, oefenzitting, practicum Studiepunten: 6 Examenvorm: mondeling met schriftelijke voorbereiding, oefeningen zijn schriftelijk Examenperiode: januari (sinds 2013-2014)

Deze prof heeft een uitgesproken Duits accent, zo kan hij een hele les praten over 'sinus tette'. Deze prof doet zeer veel proefjes in zijn les, dat zijn natuurlijk de leukste momenten van de les, de rest van de les is nogal saai. Het is geen ramp om deze lessen te missen, alles is duidelijk uitgelegd in de cursus. (Het is trouwens een aanrader om gewoon uit de 'oude' cursus te leren die op Toledo staat ipv Giancoli.) Op het examen is hij zeer vriendelijk, hij leest gewoon je voorbereiding en stelt hierbij bijvragen om na te kijken dat je de leerstof wel degelijk begrijpt en niet gewoon van buiten hebt geleerd. 

== 2024 ==

===Januari===
====Reeks 1 (15/01/2024)====
Theorie
*Biot savart en vergelijk met Coulomb
**Toon B aan voor oneindige stroomvoerende draad met behulp van Biot savart
*Spectrum van zwarte straler adhv verschuivingswet van Wien en wet van Stefan-nog iets
**Vergelijk spectrum van zwarte straler met dat van een laser
**Relatie weerkaatsingscoëfficiënt en nog een coëfficiënt wat ik even vergeten ben voor verschillende materialen

Oefeningen
*Twee geleidende bolschillen concentrisxh opgesteld met R1 en R2 de stralen. Binnenste bol lading q, buitenste lading -q
**Bereken potentiaalverschil tussen de twee bollen
**Bereken capaciteit
*C, R en V0 gegeven. Op tijdstip t=0 vermindert de afstand tussen de condensator platen met 20%
**Wat is spanningsverschil op condensator voor (V1) en na (V2) de gebeurtenis.
**We wachten een lange tijd. Wat is dan het spanningsverschil (V3) op de condensator
**Op welk tijdstip is het spanningsverschil op de weerstand gelijk aan het gemiddelde van V2 en V3

'''Reeks 2 (23/01/2024)'''

Theorie

* Bespreek de beweging van een geladen deeltje in een homogeen magneetveld.
** Leid de straal van de cirkelbaan af als functie van de magnetische inductie, de massa, snelheid en lading. Let op de omlooprichting!
** Leg het principe uit van een massaspectrometer. Vertrek vanuit een geladen deeltje (begin snelheid = 0) dat lineair wordt versneld in een homogeen elektrisch veld naar de eindsnelheid v.
** Bespreek de werking van een cyclotron
* Bespreek de RLC-serieketen.
** Leg uit met behulp van fasoren en de wetten van Kirchoff.
** Bepaal de stroom en de impedantie in functie van R, L, C en de frequentie omega.
** Leg uit wat er gebeurt met de stroom en de fasoren als de frequentie veel kleiner, groter en gelijk aan de resonantiefrequentie is.

Oefeningen

* Bereken de dikte van een micaplaatje d.m.v. de proef van Young. Gegeven: micaplaatje is tussen de 6-7 *10^-6 meter dik en staat voor één van de twee spleten. Het gebruikte licht heeft een golflengte van 539nm en n = 1,582. Op het scherm is een centraal maximum te zien. Bepaal de exacte dikte van het micaplaatje.
* Condensator in water. Gegeven: dipoolmoment water = 1,610*10^-30, massadichtheid 1 g/cm^3, diëlektrische constante water = 80, getal van Avogadro = 6,02*10^23, molaire massa van water = 18g.
** Stel dat de condensator zo opgeladen zou worden dat de dipolen in water zich oriënteren volgens het geïnduceerde elektrisch veld. Wat is de oppervlakteladingsdichtheid op de condensator?
** Stel dat de ladingsdichtheid 1/1000 is van de bekomen waarde, wat is dan de sterkte van het geïnduceerde elektrisch veld?

== 2023 ==

=== Januari ===
*Leg uit en geef de wet van Faraday en de wet van Lenz. Hoe werken transformatoren en geef ook voorbeelden. Hoe werkt een rem op basis van Foucaultstromen?
*Geef de polarisatietoestanden van EM-straling. Absorptie, breking en verstrooiing uitleggen. Waarom is de zon bij zonsondergang rood en is de hemel blauw?
*Er zijn 2 concentrische bolschillen met stralen R1 en R2 en ladingen q en -q. Wat is het potentiaalverschil tussen de bolschillen en wat is de capaciteit van de sferische condensator die gevormd werd.
*Er is een solenoïde met een zelfinductie van 53mH en een weerstand van 0,35 Ohm die wordt aangesloten op een bron met spanning 12,0V. Bereken de energie opgewekt door de solenoïde na lange tijd (ook P berekenen hier) en de tijd wanneer de energie de helft was van de uiteindelijke energie opgewekt door het magneetveld. Hoeveel procent van het maximaal vermogen wordt er hier gebruikt?

Zelfde examen dus als januari 2021.

== 2022 ==

=== Augustus ===
Het examen was exact hetzelfde als in januari.

Theorie

*Beweging van lading in magnetisch veld. Ook massaspectrometer en cyclotron uitleggen.
*Bespreek de werking en kenmerken van een intrinsieke halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider (bandenmodel, ...). Leg ook de termen meerderheids- en minderheidsladingdragers uit. Hoe zijn deze halfgeleiders temperatuurafhankelijkheid (grafiek).

Oefeningen

*Gegeven is een RC-kring met R=100 kOhm; C=9,40 µF; en V(bron)=15,0 V. Na lang wachten (de condensator eerst helemaal laten opladen) verminderen we de afstand tussen condensatorplaten met 20%, in verwaarloosbaar tijdsinterval.
**Bereken potentiaalverschil over de condensator vlak voor (V1) en vlak na die verandering (V2).
**Bereken het potentiaalverschil over de condensator op lange tijd na de verandering (V3).
**Op welk tijdstip na de verandering zal de spanning over de weerstand gelijk zijn aan het gemiddelde van V2 en V3?
*Natuurlijk licht met een golflengte van 600nm wordt loodrecht op een scherm geschenen. Beschouw twee evenwijdige lichtgolven die, in het begin, in fase zijn. Beide golven worden door een verschillend stuk glas gestuurd voor ze het scherm bereiken. De eerste straal wordt door een stuk gestuurd met l1 = 4.00µm en n1= 1.40. De tweede straal wordt door stuk gestuurd met l2 = 3.50µm en n2 = 1.60. Bereken nu het faseverschil in graden tussen beide golven als ze het scherm bereiken. Je mag aannemen dat de n van lucht exact gelijk is aan 1.

== 2021 ==

=== Januari ===
Theorie

*Bespreek de wet van Faraday en de wet van Lenz. Foucaultstromen: hoe werkt een rem op basis van wervelstromen?
*Bespreek de mogelijke polarisaties van EM-straling.

Oefeningen

*Er zijn 2 concentrische bolschillen met stralen R1 en R2 en ladingen q en -q. Wat is het potentiaalverschil tussen de bolschillen en wat is de capaciteit van de sferische condensator die gevormd werd.
*Er is een solenoïde (?) met een zelfinductie van 53mH en een weerstand van 0,35 Ohm die wordt aangesloten op een bron met spanning 12,0V. Bereken de energie opgewekt door de solenoïde (?) na lange tijd en de tijd wanneer de energie de helft was van de uiteindelijke energie opgewekt door het magneetveld.

== 2019 ==

=== Januari ===
Dit waren EXACT dezelfde vragen als een jaar geleden. Zelfs de datum had hij niet aangepast.

Theorie

*Bespreek de beweging van een lading in een magnetisch veld. Leid een formule af voor de straal van de cirkel die de lading beschrijft. Leg de werking van een massaspectrometer en een cyclotron uit.
*Leg aan de hand van een fasordiagram de RCL-kring uit. Leid een formule af voor de stroom en de impedantie. Resonantiefrequentie.

Oefeningen

*Condensator in water: gegeven: dipoolmoment water = 1,610*10^-30, massadichtheid 1 g/cm^3, diëlektrische constante water = 80. Stel dat de condensator zo opgeladen zou worden dat de dipolen in water zich oriënteren volgens het geïnduceerde elektrisch veld. Wat is de oppervlakteladingsdichtheid op de condensator? Stel dat de ladingsdichtheid 1/1000 is van de bekomen waarde, wat is dan de sterkte van het geïnduceerde elektrisch veld?
*Micaplaatje d.m.v. de proef van Young: micaplaatje is tussen de 6-7 *10^-6 meter dik en bedekt één van de twee spleten. Het gebruikte licht heeft een golflengte van 532nm en n = 1,582. Op het scherm is een centraal maximum te zien. Bepaal de exacte dikte van het micaplaatje.

== 2018 ==

=== Januari ===
Reeks 1 - 17/01 voormiddag

Theorie

*Beweging van lading in magnetisch veld. Ook massaspectrometer en cyclotron uitleggen.
*RCL-kring

Oefeningen

*Dikte van een micaplaatje d.m.v. de proef van Young
*Condensator in water

Reeks 2 - 29/01 voormiddag

Theorie

*Leg volgende begrippen uit:
**Magnetische moment (vb in solenoïde) en magnetisatie
**Ferromagnetisme
*Beschrijf het werkingsprincipe van een LASER, houd rekening met
**gestimuleerde en spontane emissie
**eigenschappen van laserlicht
**nergieniveau's en bijzonderheden bij lasermateriaal

Oefeningen

*Gegeven is een RC-kring met R=100 kOhm; C=9,40 µF; en V(bron)=15,0 V. Na lang wachten (de condensator eerst helemaal laten opladen) verminderen we de afstand tussen condensatorplaten met 20%, in verwaarloosbaar tijdsinterval.
**Bereken potentiaalverschil over de condensator vlak voor (V1) en vlak na die verandering (V2).
**Bereken het potentiaalverschil over de condensator op lange tijd na de verandering (V3).
**Op welk tijdstip na de verandering zal de spanning over de weerstand gelijk zijn aan het gemiddelde van V2 en V3?
*We weten van een micaplaatje dat het tussen de 6 en de 7 µm dik is. Om de dikte exact te bepalen gebruiken we de proef van Young, waarbij we het micaplaatje voor één van de spleten zetten (n=1,582). Er verschijnt een centraal maximum wanneer we golflengte 539 nm gebruiken. Wat is dus de precieze dikte van het micaplaatje?

== 2017 ==

=== Januari ===
Reeks 2 - 20/01 voormiddag

Theorie

*Wet van Ampere met uitbreiding.
*RLC-kring

Oefeningen

*Geleidende bol en bolschil. Lading en potentiaal op bol bepalen.
*Wit licht tussen bepaalde golflengtes, welke golflengtes gaan door een vierkant gat op het scherm?

Reeks 1 - 16/01 voormiddag

Theorie

*Beweging van lading in magnetisch veld. Ook massaspectrometer en cyclotron uitleggen.
*RCL-kring

Oefeningen

*De ruimte tussen de platen tussen een condensator wordt helemaal opgevuld met zuiver water. Het dipoolmoment van een watermolecule is 6.10x10-30Cm. Water heeft een dichtheid van 1.00g/cm³ en een molaire massa van 18g. De diëlektrische constante van water is 80. Het getal van Avogadro is 6.02x1023.
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen zou kunnen worden dat alle elektrische dipolen perfect uitgelijnd zouden kunnen zijn met het elektrisch veld. Wat zou dan de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid aan het wateroppervlak zijn?
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen wordt, dat die geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid één duizendste bedraagt van de hierboven berekende waarde. Hoe groot is dan het elektrisch veld in de condensator?
*We weten van een micaplaatje dat het tussen de 6 en de 7 µm dik is. Om de dikte exact te bepalen gebruiken we de proef van Young, waarbij we het micaplaatje voor één van de spleten zetten (n=1,582). Er verschijnt een centraal maximum wanneer we golflengte 539 nm gebruiken. Wat is dus de precieze dikte van het micaplaatje?

== 2016 ==

=== Januari ===
Reeks 1 - 12/01 voormiddag

Theorie

*RCL-kring
*beweging van lading

Oefeningen

*Mica: De ruimte tussen de platen tussen een condensator wordt helemaal opgevuld met zuiver water. Het dipoolmoment van een watermolecule is 6.10x10-30Cm. Water heeft een dichtheid van 1.00g/cm³ en een molaire massa van 18g. De diëlektrische constante van water is 80. Het getal van Avogadro is 6.02x1023.
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen zou kunnen worden dat alle elektrische dipolen perfect uitgelijnd zouden kunnen zijn met het elektrisch veld. Wat zou dan de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid aan het wateroppervlak zijn?
**Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen wordt, dat die geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid één duizendste bedraagt van de hierboven berekende waarde. Hoe groot is dan het elektrisch veld in de condensator?

Reeks 1 - 11/01 namiddag

Theorie

*RCL- kring
*Wet van Ampère

Oefeningen

*spleet, berekenen welke golflengtes er in het vierkant vallen (zie oudere examenvragen of bij chemica?)
*oude examenvraag

== 2015 ==

=== Januari ===
Reeks 1 - 12/01 namiddag

Theorie

*Bespreek de werking van een zuivere halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider (bandenmodel, temperatuurafhankelijkheid). Leg uit wat de pn-junctie is.
*Geef en verklaar de wet van Biot-Savart. Pas deze daarna toe op een oneindig lange, rechte stroomvoerende draad.

Oefeningen

*Gegeven: een tekening met twee bolschillen die concentrisch zijn opgesteld, de binnenste bolschil heeft straal R1 en een lading q, de buitenste bolschil heeft straal R2 en een lading -q. Gevraagd:
**Geef het potentiaalverschil tussen deze twee bolschillen
**Geef de capaciteit van deze zogenoemde 'sferische' condensator.
*Natuurlijk licht met een golflengte van 600nm wordt loodrecht op een scherm geschenen. Beschouw twee evenwijdige lichtgolven die, in het begin, in fase zijn. Beide golven worden door een verschillend stuk glas gestuurd voor ze het scherm bereiken.De eerste straal wordt door een stuk gestuurd met l1 = 4.00µm en n1= 1.40. De tweede straal wordt door stuk gestuurd met l2 = 3.50µm en n2 = 1.60. Bereken nu het faseverschil in graden tussen beide golven als ze het scherm bereiken.

== 2014 ==

=== Januari ===
Reeks 1

Theorie

*Bespreek de werking van een halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider. Leg uit wat de pn-junctie is.
*Bespreek de verschillende soorten polarisatie van em-golven (lineair, circulair, elliptisch), de manieren om te polariseren moet je niet uileggen.

Oefeningen

*Gegeven: een tekening met twee bolschillen die concentrisch zijn opgesteld, de eerste bolschil heeft straal R1, de tweede bolschil heeft straal R2 (R2>R1). De dikte van de bolschillen is verwaarloosbaar. De binnenste bol heeft lading q, de buitenste bol lading -q. Gevraagd:
**geef E in functie van r, (met 0<r<oneindig)
**geef V in functie van r, de potentiaal is nul op oneindig
*Een solenoïde heeft een zelfinductie van 53 mH en een elektrische weertand van 0,35 Ohm. De bron heeft een potentiaal van 12,0 V.
**Bereken de stroom door de self wanneer we lang wachten. Welk vermogen moet de bron op dat moment nog leveren?
**Bereken hoe lang het duurt tot de magnetische energie de helft heeft van de maximum waarde (energie als t=oneindig). Welk vermogen moet de bron leveren op dat tijdstip? Hoe groot is het percentage van het magnetische vermogen t.o.v. het totale vermogen?

== 2013 ==

=== Juni ===

Reeks 2 - 10/06 - 's middags

Theorie

*Geef de wet van Biot Savart en pas dit toe op een oneindig lange stroomvoerende draad
*Wat is een virtueel beeld? Kan je dat vormen met een vlakken spiegel? Holle spiegel? Bolle spiegel? Welke omstandigheden?

Oefeningen

*Dieje kubus (zie oude examenvragen)
*Iets met een RLC kring met uitzonderlijke omstandigheden, R gegeven, wat is de capaciteit en de inductie in de kring. Uitzondelijke omstandighede dus da de ampitude van uw weerstand = amplitude zelfinductie = amplitude condensator = amplitude van de bron, en ge had ook een frequentie gegeven?

Reeks 1 - 10/06 - 's ochtends

Theorie

*Magnetisatie & magnetische susceptibiliteit
*Methodes om te polariseren (verstrooiing, absorptie etc...)

Oefeningen

*Gegeven is een RC-kring met R=100 kOhm; C=9,40 µF; en V(bron)=15,0 V. Na lang wachten (de condensator eerst helemaal laten opladen) verminderen we de afstand tussen condensatorplaten met 20%, in verwaarloosbaar tijdsinterval.
**Bereken potentiaalverschil over de condensator vlak voor (V1) en vlak na die verandering (V2).
**Bereken het potentiaalverschil over de condensator op lange tijd na de verandering (V3).
**Op welk tijdstip na de verandering zal de spanning over de weerstand gelijk zijn aan het gemiddelde van V2 en V3?
*We weten van een micaplaatje dat het tussen de 6 en de 7 µm dik is. Om de dikte exact te bepalen gebruiken we de proef van Young, waarbij we het micaplaatje voor één van de spleten zetten (n=1,582). Er verschijnt een centraal maximum wanneer we golflengte 539 nm gebruiken. Wat is dus de precieze dikte van het micaplaatje?

== 2012 ==

=== Juni ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Formuleer en verduidelijk de wet van Biot-Savart. Gebruik de wet om het magneetveld te berekenen dat ontstaat in de buurt van een (oneindig) lange, rechte draad met een elektrische stroom. #Leg uit wat een virtueel beeld is. Is het mogelijk om een dergelijk, dus virtueel, beeld van een reëel voorwerp te bekomen met een vlakke spiegel? Met een holle spiegel? Met een bolle spiegel? Onder welke omstandigheden?

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>De ruimte tussen de platen tussen een condensator wordt helemaal opgevuld met zuiver water. Het dipoolmoment van een watermolecule is 6.10x10-30Cm. Water heeft een dichtheid van 1.00g/cm³ en een molaire massa van 18g. De diëlektrische constante van water is 80. Het getal van Avogadro is 6.02x1023. #*Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen zou kunnen worden dat alle elektrische dipolen perfect uitgelijnd zouden kunnen zijn met het elektrisch veld. Wat zou dan de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid aan het wateroppervlak zijn? #*Veronderstel dat de condensator zodanig opgeladen wordt, dat die geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid één duizendste bedraagt van de hierboven berekende waarde. Hoe groot is dan het elektrisch veld in de condensator? #In een RLC-serieketen met een sinusoïdale wisselspanningsbron blijkt bij een frequentie van 1.73kHz de amplitude van de spanning over de weerstand gelijk te zijn aan de amplitude van de spanning over de zelfinductie en gelijk aan de amplitude van de spanning over de condensator en bovendien gelijk aan de amplitude van de bronspanning. De weerstand in een kring is R=700Ω. Bepaal de zelfinductie en de capaciteit in de kring.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Wat is magnetisatie en magnetische susceptibiliteit? #Leg de LASER uit.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>RC-kring met gegeven bronspanning (15V), weerstand (100000Ω) en begincapaciteit (9 nF) van condensator. de condensator wordt volledig opgeladen en op een bepaald moment wordt de afstand tussen de platen van de condensator ineens met 20% verkort. #*Wat is de spanning over de condensator net voor en net na de verkorting? #*Wat is de spanning over de condensator na opnieuw lang wachten? #*Wanneer is de spanning over de weerstand de gemiddelde waarde tussen a (net na) en b (lang wachten)? #Een tweespletenexperiment waarvan 1 spleet wordt afgedekt met micaplaatje (met gegeven brekingsindex). Het micaplaatje is tussen 6 en 7µm dik. Voor een gegeven golflengte is er in het centrum van het waarnemingsscherm een intensiteitsmaximum. Bereken de exacte dikte van het micaplaatje.

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek de beweging van een geladen deeltje in een magneetveld. Leg bij wijze van voorbeeld de werking uit van een massaspectrometer en een een cyclotron. #Leg het begrip 'effectiefspanning' uit en bereken deze grootheid voor een sinusoïdale wisselspanning.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een geleidende bol (straal R0 : 4.00cm is concentrisch omsloten door een volle geleidende bol (stralen R1 : 6.00cm en R2 : 7.00cm). Het geheel is elektrisch neutraal maar er is een zekere hoeveelheid lading van de bol overgezet op de bolschil. Als gevolg daarvan is er aan het oppervlak van de bol een elektrisch veld van 150kV/m naar het centrum van de bol gericht. #*Bereken de lading op de bol #*Bereken de elektrische potentiaal aan het oppervlak van de bol, met de conventie dat de potentiaal 0 wordt genomen op oneindige afstand van het centrum. #Wit licht met een golflengtebereik van 400-700 nm valt loodrecht in op een diffractierooster dat 200 lijnen met mm telt. Een waarnemingsscherm staat 30cm verder. In dat scherm wordt een vierkant gat gesneden met een zijde van 10 mm en met de dichtste zijde op 50 mm van het centrale maximum. De zijden van het vierkant zijn evenwijdig met de lijnen op het rooster. Welke golflengtes vallen door het gat?

== 2010 ==

=== Juni ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>RLC-keten met wisselspanning uitleggen #Wat is het verschil tussen een zuivere halfgeleider en een gedopeerde halfgeleider? geef uitleg over de pn-junctie.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een solenoïde met een L en een R die verbanden zijn aan een batterij. L, R en V waren gegeven en men vroeg de energie van de spoel op t= oneindig en vermogen dat de batterij moest leveren. #2 stralen door glas met 2 verschillende n, met uiteindelijk de vraag: wat is het faseverschil van de 2 stralen aan het scherm achter het doorlopen van het glas?

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>Geef de verschillende polarisatietoestanden (niet de manieren om te polariseren maar zo lineair gepol. golf, circulair gepol. golf en eliptisch gepol. golf) #Hoe beweegt een deeltje zich in een magneetveld. (afleiding van de straal geven) toon dit verder aan adhv de werking van een massaspectrometer en een cyclotron.

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Formuleer en verduidelijk de wet van Biot-Savart. Gebruik de wet om het magneetveld te berekenen dat ontstaat in de buurt van een (oneindig) lange, rechte draad met een elektrische stroom. #Leg de LASER uit.

== 2009 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Geef de wet van Ampère + voorbeeld.. en geef ook de uitgebreide wet van Ampère en leg uit. #Hoe worden elektromagnetische oscillaties opgewekt in een LC-kring.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Wat zijn de gelijkenissen en de verschillen tussen de RC en de RL keten? (niet vergeten om ook de energie en energiedichtheid te geven) #De verschillende polarisatietoestanden geven.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Zaagtandspanning waarvan Veff moet gegeven worden in de veronderstelling dat V0 gekend is.

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg uit was elektrische potentiaal is en illustreer met een paar voorbeelden. #Leg uit wat de wet van Biot-Savart betekent en gebruik deze wet om het magneetveld te berekenen op een punt van de symmetrieas van een cirkelvormige stroomlus

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een intervalschakelaar voor de ruitenwisser van een auto kan gebasseerd zijn op een RC-kring. In de gekentende schakeling wordt de spanning over de condensator gemeten en zodra deze groter is dan 9V wordt een hulpschakeling geactiveerd die de ruitenwisser doet bewegen. Tevens wordt dan op zeer korte tijd de condensator ontladen. De gebruikte condensator heeft een capaciteit van 4.7 microfarat. Met een knop op het dashbord kan de bestuurder de weerstand veranderen. Tussen welke waarden moet R kunnen instellen omdat de tussen de 2 opeenvolgende bewegingen van de ruitenwisser zo kunnen ingesteld worden tussen de 1 en 10 seconden. De bronspanning bedraagt 12V. #Een solenoïde heeft een diameter van 2cm, 20 cm lang en 100 windingen. Coaxiaal daarme en in het midden is er een spoeltje opgesteld van 1 enkele winding met een diameter van 1.5 cm. Dit spoeltje is verbonden aan een weerstand van 33 ohm. De stroom Is door de grote solenoïde is tijdsafhankelijk en wordt gegeven in de figuur. Bereken en schets de structuur van de stroom in het 2e spoeltje als functie van de tijd. De stroom stijgt lineair van 0 tot 30A in 0.3 s en daalt dan weer lineair van 30 naar 0A in de daaropvolgende 0.3s.

== 2008 ==

=== Juni ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek wet Biot-Savart en gebruik om magneetveld rond oneindig lange draad met stroom af te leiden. #Leg uit wat een virtueel beeld is. Is het mogelijk om dit van een reëel voorwerp te bekomen bij een vlakke/holle/bolle spiegel. Onder welke omstandigheden? (hier vroeg hij bij het mondelinge deel een bewijs waarom de gereflecteerde stralen achter de spiegel in een punt (virueelbeeld) samen komen )

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>De ruimte tussen een condensator is helemaal gevuld met water. Water heeft een dipoolmoment 6.10*10-30 Cm. De molaire massa van water is 18. De dichtheid is 1g/cm3. Water heeft een dielektrische constante van 80. #*bepaal de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid wanneeer alle dipolen zich volgens E uitlijnen. #*stel dat de geïnduceerde oppervlakteladingsdichtheid 1/1000 is van die hierboven, wat is dan het elektrisch veld? #In een RLCkring is de frequentie 1.73kHz. De amplitude van de spanning over de weerstand, de amplitude van de spanning over de condensator, de amplitude van de inductie en de amplitude van de bronspanning zijn allen gelijk. R = 700 ohm. Bepaal L en C.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Wat is het verschil tussen halfgeleiders en gedopeerde halfgeleiders? Bespreek de pn-junctie. #Bespreek de RLC-keten.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een spoel (L = 53mH) met een weerstand van 0,35 Ohm staat in een keten met een batterij die een spanning aanlegt van 12,0V. #*Wat is de opgeslagen energie in de spoel als we t zeer groot nemen? #*Wat is het vermogen dat de batterij dan moet leveren?

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek hoe oppervlaktelading ontstaat in een diëlektricum. Leg uit wat elektrische polarisatie is en geef de relasie hier tussen #Bespreek enkele methoden van polarisatie (van licht)

Oefeningen (ongeveer)

<nowiki>#</nowiki>Aarde is een geladen bol met daarrond een tweede anders geladen bol (ionosfeer). Elektrisch veld naar de aarde is 100. Straal aarde is 6400km en afstand tot ionosfeer 100km. #*bereken de netto lading die Belgie heeft (oppervlakte 30.500km³ ofzoiets) #*bereken de potentiaal op het oppervlak. Je mag de potentiaal op oneindig gelijk aan 0 stellen. #Twee gevallen. #*Een oneindig lange draad met in het midden een lus in die parallel aan de draad lag. Bereken de grootte, richting en zin van het magnetische veld in het centrum van de lus. #*hetzelfde, maar dan die lus loodrecht op de draad (het was dus dezelfde draad maar dan zo wa gek gedraaid) theoretisch oplossen (veronderstel I en staal R zijn gekent)

=== Augustus ===

Reeks 1

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg de wet van Ampere uit en de uitgebreide wet van Ampere. #Bespreek de Proef van Young .

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Twee niet geleidende platen met oneindig groot oppervlak staan loodrecht op elkaar (maken een kruis) en dragen een lading van -3 C/m2. Bereken het veld in punt A en B en duid aan hoe deze gericht is. Bereken ook hoe groot het potentiaalverschil is en welk punt op het grootste potentiaal zit. #Iets met een stroom in de tijd meten en een draad die steeds korter wordt ofzoiet.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek de polarisatie van een diëlektricum.( ongeveer de zelfde vraag als ik in 1zit had) #Leg uit wederzijdse inductie en zelf inductie.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Er is een homogeen E veld (omgekeert aan x’as )en een proton met begegin snelheid v°(geg) vertekt in A en gaat naar B (ABC ligen op de X’as) hier is v=o . je kent de massa. En q en de afstant van AB en AC is geg. Geef het potentiaal verschiel tussen A en B en waar is het het hoogst. Geef E. Geef de snelhied als het proton weer in A is en als het in C is. #Je krijgt N d van een spoel. Veff wisselspanning en een toerental=1500van de spoel. Een spoel kan roteren op een verticale as die in de spoel prikt. Deze draait onder invloed van het aard magnetisch veld. Wat kun je met deze gegevens zegen over B horizontaal en B vertikaal van de aarde.(van de stroom weet je niks. Hoe ze vloeit)

== 2007 ==

=== Juni ===
Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>bespreek het verschil tussen een capaciteit en een zelfinductie bij wisselstroom #leg uit wat diffractie is en hoe optische resolutie hierdoor beperkt wordt

oefeningen

<nowiki>#</nowiki>moeilijke over een kring zoals in de cursus vlak voor de wet van faraday met een staaf die met een constante snelheid voortbeweegt en die aan geleidende buizen vasthangt met een niet-homogeen magneetveld en dan moest ge de stroom door de kring berekenen #makkelijke oef over polarisatie: #*ge hebt gepolariseerd licht en ge wilt da draaien over 90°. Hoeveel polarisatoren heb je minstens nodig #*zelfde als vraag a maar je moet 60% intensiteit behouden #*zelfde als b maar je moet rekening houden met 1% absorbtie bij elke polarisator

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Hoe dopering leidt tot een betere geleidbaarheid. En de pn-junctie uitleggen. #Wat is zelfinductie en wederkerige inductie en geef voor elke vorm een voorbeeld.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>De eerste oefening ging over een RLC-keten en de tweede over een lus in de vorm van een halve maan waar een stroom door vloeit en waarbij het magnetisch veld gevraagd werd.

Reeks 4

<nowiki>#</nowiki>Elektrische polarisatie + invloed van dielektricum op condensator #methodes van polarisatie

Reeks 5

<nowiki>#</nowiki>elektrische polarisatie en invloed van diëlektricum op cond #TOESTANDEN (niet methodes) van polarisatie

Reeks 6

<nowiki>#</nowiki>kompasnaald is 20° naar oosten georienteerd volgens het aardmagneetveld van 0,5e(-4) Tesla. Uw kompas staat in de Oorsprong van uw assenstelsel. Op 12 cm ten westen van uw kompasnaald staat een loodrechte geleider. Deze voert een stroom en uw kompasnaald gaat 55° naar het oosten staan: welke stroom voert deze geleider? #laten zien dat er totale inwendige reflectie is in een prisma

== 2006 ==

=== Juni ===
Hoofdvragen

<nowiki>#</nowiki>Leg het begrip elektrische susceptibiliteit uit. #Geef enkele manieren om gepolariseerd licht te bekomen.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Twee kabels zijn evenwijdig gespannen op een hoogte van 30m, met een afstand van 3 m tussen de kabels. Er stroomt een wisselspanning door met een Veff van 20 kV. Het vermogen is ??? MW. Bereken het magneetveld in het punt P op de grond in het midden van de kabels. #Je hebt een zender aan de ene oever van het meer op 70 m die golven uitzend naar een ontvanger op hoogte x aan de andere kant van het meer. Het meer is 1 km lang. Welke minimale x heb je bij een maximum. (Hoe rekening met de weerkaatsing van de golven op het opp en vierkantswortel (1+e) = 1+E/2)

== 2004 ==

=== Januari ===
<nowiki>#</nowiki>elektrische potentiaal rond een puntlading #bespreek ferromagnetisme. #een oefening die we in de oefenzitting hadden gemaakt en een andere die op zich ni zo moeilijk was maar wel de tekening die je erbij moest geven.

=== Juni ===
Theorie

<nowiki>#</nowiki>intensiteitsverdeling van euh een youngexperiment en een me 3 openingen. met fasoren doen. #laser

oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Twee masten staan op een lengte L van elkaar. Beide zijn 75 meter hoog, Eén fungeert als zender en de ander als ontvanger. Er wordt uitgezonden met een freq van 113MHz. De straal kan rechtstreeks van zender naar ontvanger en een andere manier is via weerkaatsing tegen de grond. Het is dan mogelijk dat in de ontvanger destructieve interferentie optreedt. Vraag: wat is de maximale (maar eindige) lengte L tussen de masten waarbij destructieve interferentie optreedt. Neem aan dat dat de brekingsindex van de grond significant verschilt van die van lucht. (Denk dus, denk ik, aan fasedraaiing) Mijn antwoord: rond 4300 meter #Gegeven 2 lenzen, 1 convergerende met onbekende brandpuntsafstand en 1 divergerende met een bekende brandpuntsafstand (getal weet ik niet meer). De stralen afkomstig van de zon (dus v=oneindig) komen terecht op een gegeven punt. (getal weet ik niet meer). Neem aan dat de lenzen elkaar raken. #*bereken de brandpuntsfstand van de convergerende lens (mijn antwoord: 1/f=1/f1+1/f2) #*De lenzen worden nu 5 cm uit elkaar geschoven. Bereken opnieuw de plaats van het beeld. (mijn antwoord: eerst beeld voor 1e berekenen en vervolgens dit als voorwerp laten dienen bij de tweede) (Maakt het uit of eerst de convergerende of eerst de divergerende wordt getroffen?) (Nee, denk ik want stralengang is omkeerbaar)

== 2005 ==

=== Januari ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Wederzijdse inductiecoëfficiënt, wat is dat? Pas toe op 2 coaxiale solenoïden. #Leg uit hoe je aan magnetisch krachtmoment komt a.d.h.v. een rechthoekige stroomlus in een magnetisch veld.

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg de emk uit van een bewegende geleider. Leg aan de hand hiervan ook de wet van Faraday en de wet van Lenz uit. #Leg de RLC-serieketen uit met een wisselspanningsbron.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Er vertrekt een bundel elektronen vanuit de oorsprong van een 3D assenstelsel in de y-richting met snelheid v(0)= 6x10(tot de 7e). Er is een magnetisch veld dat volgens de z-as ligt en dat gelijk is aan 6 microTesla.(kan zijn dat deze waarde fout is) Op een afstand van y(0) = 40 centimeter , ligt een vlak dat evenwijdig is met het XZvlak. ((e= 1.6x10(tot de -19e)Coulomb en m(elektron)= 1.611x10(tot de -31e) kilogram. #*Waar ligt dan het centrum van de baan van de bundel? #*Welke hoek maakt deze baan als het op het vlak terecht komt? #*Bepaal de coördinaten van waar ze terecht komen op het vlak. #Stel dat een lading q op afstand x(0) van een rechte , niet-geleidende homogeen geladen staaf ligt. De heeft een lengte van 0 tot oneindig Bepaal de kracht die deze staaf dan op deze lading.

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Bereken het electrisch veld van een lange dunne draad met homogene ladingsdichtheid. Zowel zonder als met de stelling van Gauss #Bespreek paramagnetisme en diamagnetsime #wat is polarisatie en bespreek de invloed op de capaciteit van een condensator. #wat is de wederzijdse inductiecoëfficiënt? Leid deze af voor 2 solenoïdes.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>wat is de spanning over iedere condensator in volgend schema, als: #*schakelaar B geopend wordt en daarna schakelaar A gesloten (daarmee wordt de spanningsbron aangeschakeld) #*vervolgens A geopend wordt en B gesloten? (daarmee wordt de spanningsbron afgeschakeld en een extra condensator parallel gezet over een andere. #*alle condensatoren worden eerst ontladen, vervolgens wordt B gesloten en dan wordt A gesloten. Wat is de spanning over iedere condensator. bij deze oef. heb je enkel symbolisch V en je weet dat C1=C2=C3=C4=C Dus volledig symbolisch uit te werken! #Bereken de magnetische flux door volgend plaatje (hoogte b, breedte a) op een afstand c van een draad waardoor een stroom I= ... (geg.) loopt. Het plaatje staat volledig evenwijdig met de draad en in het vlak van de draad.

== 2005 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Hoe hangt beeldvorming af van brekingsindex. gebruik deze afleiding om de Lenzenformule van Newton te bepalen. #Interferometer van Michelson en Holografie uitleggen

Reeks 2

Theorie

<nowiki>#</nowiki>geef de intensiteitsverdeling bij diffractie aan 1 opening #bespreek transmissie en refractie bij overgang van optisch ijl naar optisch dicht

oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Door een ruit kijken die 8mm dik is. erachter staat een voorwerp. wordt da door de waarnemer dichter bij of verder weg gezien. en zo ja, hoeveel is dan het verschil (afstand waarnemer-beeld en afstand waarnemer voorwerp) #de scheidingshoek berekenen tussen de eerste en tweede orde maximum van een diffractierooster en ik had nog zo op de laser gehoopt.

Reeks 3

Theorie

<nowiki>#</nowiki>Leg het energietransport van em-golven uit? #Leg uit wat het f-getal is? Leg ook uit hoe een vergrootglas werkt?

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>Een berg die op grote afstand staat wordt door een convergerende lens bekeken. Deze lens geeft een beeldafstand van 38cm voor de berg. #*Bepaal de brandpuntsafstand? Kan er een virtueel beeld gevormd worden? Kan er een reëel beeld gevormd worden? #*Als we nu voor de lens een dennenappel leggen met een voorwerpsafstand van 75cm, wat is dan de positie en de aard van het beeld van de dennenappel? #Een interfentieproef waarbij ge met behulp van de breedte tussen de puntbronnen en het faseverschil, de maximale intensiteit op een scherm moet gaan berekenen. Dus onder welke hoek een maximale intensiteit optreedt.

== 2004 ==

=== Juni ===
Theorie

<nowiki>#</nowiki>Bespreek polarisatie(niet de methoden van polarisatie). [Dus vlakke polarisatie, circulaire en elliptische] #Leg uit hoe een LASER werkt.

Oefeningen

<nowiki>#</nowiki>ivm golflengte en 1 ivm lenzen (en met dioptrie)

=== September ===
<nowiki>#</nowiki>bespreek zelfinductie en wederkerige inductie. Van welke parameters hangen ze af? Toon aan aan de hand van 1 resp 2 spoel(en). Toon aan dat de stijging/daling van de stroom een tijdsconstante heeft. #bespreek 4 verschillende manieren om van ongepolariseerd licht gepolariseerd licht te krijgen. Een straal valt in op een prisma, parallel aan de prismahoek : bespreek hoe het licht uit het prisma komt. #oefening gelijkend op oef. 5 van werkzitting 2 #10 kleine vraagjes over impedantie, radio's, zonnebrillen, antennes en zo voort

Milieuchemie

2024-01-20T10:30:09Z

Simon Herman: /* Januari */

Milieuchemie

2024-01-20T10:27:45Z

Simon Herman: /* Januari */

Milieuchemie

2024-01-20T10:26:51Z

Simon Herman: /* Januari */

Milieuchemie

2024-01-17T14:57:33Z

Simon Herman: /* Januari */

{{Infobox
| title = Vakinfo
| headerstyle = background:lightgrey

| header1 = Lessen en examens
| label2 = Docent | data2 = Mieke Verbeeck
| label3 = Lesvorm | data3 = Hoorcollege en 5 oefenzittingen
| label4 = Examenvorm | data4 = Mondeling

| header5 = Achtergrond
| label6 = Studiepunten | data6 = 4
| label7 = Wanneer? | data7 = 2e bach, 1e sem
| label8 = Brossen? | data8 = Op eigen risico

}}
Als je je diploma niet haalt, is het hierdoor.

== 2023 ==

=== November ===

TTT 9 november 2023
*Herschrijf onderstaande oplossingsreactie van ferrihydriet in termen van verbruik van H+ ionen in plaats van productie van OH- ionen en herbereken de Ksp (Ksp = 10^-37 Fe(OH)3 <--> Fe3+ + 3OH-
*Wat is de Fe3+ concentratie in evenwicht met dit ferrihydriet in een oplossing van 0.1 mM HCl? Je mag activiteitscorrecties verwaarlozen.
*In een anaerobe omgeving zal dit ferrihydriet reductief oplossen. Hoeveel gram DOC (in g C) is er nodig om 1g Fe(OH)3 reductief op te lossen tot Fe2+ tijdens de anaerobe respiratie van dit DOC tot CO2 door Fe-reducerende bacteriën? Neem voor het DOC de algemene formule CH2O aan (Fe = 56g/mol, O = 16g/mol, H = 1g/mol en C = 12g/mol)

=== Januari ===

 Reeks 1 
*Onder welke bodemomstandigheden kan Fe-toxiciteit (teveel Fe2+) voorkomen bij planten?
*Leg uit aan de hand van de structuur (ook een schets geven) waarom bij bladsilicaten het soortelijk oppervlak stijgt volgens muscoviet->illiet->montmorilliet.
*Wat zijn de sleutelreacties die ervoor zorgen dat de pH in de oceaan ongeveer gelijk is aan 8,5 en wat gebeurt er in de nabije toekomst (wanneer de PCO2 stijgt en de temperatuur stijgt door de klimaatopwarming)?
*Verweringsreactie van anorthiet->kaoliniet gegeven met Ksp= 3.10^15.
**Wat is de pH bij evenwicht.
**Bij een bodem van 0.2m diep (1ha) dichtheid van 1.3 kg/dm^3 en 5% anorthiet. De begin pH is 7,5. De jaarlijkse uitspoeling van bicarbonaten en nitraten is respectievelijk 4 en 2 kmol H+/ha/jaar. Hoe lang duurt het om de volledige bodem te verweren?

 Reeks 2 
*Geef racties die er op duiden dat de pH in het zeewater 8,5 is. Hoe zal de pH van zeewater in de toekomst evolueren?
*Hoe wordt de beschikbaarheid van N en P beïnvloed door de ouderdom van de bodem?
*Vraag over toxiciteit van Fe
*Lange oefening dus ik ben niet 100% zeker dat alle elementen vermeld zijn: in zeewater in een kernreactor in Fukushima (NaCl = 0,5M , pH = 8,5 ) is Cs+ ontdekt. Dit willen ze er uit halen met een uitwisselaar. Deze uitwisselaar heeft een hoge CEC waarde (100) maar heeft een lage Kc(Cs-Na) van 10. Hoeveel kg van de uitwisselaar moet er toegevoegd worden per m³ zodat de concentratie van Cs vereenvoudigd wordt met een honderdste?

 Reeks 3 
*Bereken het ladingstekort van het volgende kleimineraal ……. en bepaal hiermee de uitwisselbaarheid in mol per eenheid van Mg²+. Is het een tri- of dioctaedrisch kleimineraal en heeft het een 1:1 of 2:1 structuur?
*Wat gebeurt er met de oplosbaarheid en de pH als er KCl wordt toegevoegd aan Ca(H2PO)2? Maak een afleiding waarbij enkel de numerieke waarden overblijven op het einde.
*Wat zijn de belangrijkste factoren van verzurende depositie in Vlaanderen?
*Het risico op denitrificatie en vorming van lachgas (N2O) in een meer wordt vergeleken tussen 2 klimaten, namelijk bij 25°C en 10°C. Het meer is 1 meter diep en bevat opgeloste organische stof (kortweg CH2O) met initiële concentratie van 20 mg C per liter. De microbiële afbraak van de organische stof is constant in de tijd (tot uitputting) en is 1 mg C / l / dag bij 25°C en 2x trager bij 10°C. Het water is initieel verzadigd met O2 (8,5 mg O2 per liter bij 25°C , ∆Hr0 = -15,3 kJ/ mol/K voor het oplossen van O2) en bevat 1 mmol/l nitraat. Het sediment bevat een overmaat aan Fe(III) mineralen die onder anoxische omstandigheden kunnen reageren nadat alle zuurstof en nitraat zijn uitgeput. Bereken hoeveel N2O er gevormd is na 18 dagen, uitgedrukt als totaal N2O/ liter water.
*Atoomgewicht: C=12, O=16, N=14

 Reeks 4 
*Waarom is de pH in zeewater 8,5 en hoe gaat de pH veranderen in de toekomst? (toekomst: meer CO2 en temperatuursstijging)
*Onder welke condities zal er Fe2+ kunnen bestaan dat toxisch is voor planten?
*Door de structuur te bekijken (structuur moet je dus ook tekenen) van muscoviet, illliet en montmorilloniet: hoe zal het soortelijk oppervlak doorheen die mineralen veranderen en waarom?

 Reeks 5 
*Geef het verband tussen CO2 en pH a) voor carbonaatrijk water bij pH=8 en b) waar calciet verzadigd is
*Waarom is denitrificatie bij ons in het najaar belangrijker dan in het voorjaar?
*Stijgt de pCO2 met de temperatuur? Waarom wel/niet?
*Oefening: bij welk vochtgehalte kan PO4^3- neerslaan? (zoals oefening 4 van oefenzitting

=== Augustus ===

*Grondwater bevat soms hoge concentraties opgelost Fe. Wanneer dat water wordt opgepompt of in een rivier terecht komt, slaat dat Fe neer. Verklaar onder welke voorwaarden er veel Fe is in het grondwater en geef reacties, inbegrepen de reacties van het neerslaan aan het oppervlak of in de rivieren.
*Wat is het GWP van een broeikasgas, wat is de dimensie ervan en wat bepaalt de waarde? Geef de benaderende waarde van de GWP van de drie belangrijkste broeikasgassen.
*Hoe varieert de oplosbaarheid van Ca(H2PO4)2 met stijgende ionische sterkte (vb. toenemende concentratie NaCl) en hoe varieert de pH daarbij? Analyseer kwantitatief de trends (stijgen/dalen/gelijk), geen numerieke waarden van oplosbaarheid en pH maar, als achtergrondinformatie de pKa's van H3PO4 zijn 2,1, 7,2 en 12,3 voor resp. eerste, tweede en derde dissociaties.
*Een zoetwatermeer van 1ha en 3m diep bevat teveel fosfaten (0,013mmol PO4/L). Om algenbloei tegen te gaan, gaat men het meer saneren met de "theezak" technologie waarbij zakken met Fe(III) houdend adsorbens inn het meer worden gehangen aan een boei. Het fosfaat kan binden op het adsorbens (mineralogie: Fe(OH)3), na verloop van tijd worden de zakken opgetrokken en verwijderd. Bereken hoeveel kg adsorbens in dat meer moet worden gehangen om de fosfaten te verlagen tot onder de eutrofiëringsgrens van 0,003mmol PO4/L. Het Fe(OH)3 heeft een capaciteit om fosfaten te binden van 4mol/kg en de sorptieconstante Ks die gelijk is aan 25000 L/mol. De sorptie van fosfaten wordt deels gehinderd door de hoge concentratie HCO3- in het water (2mmol/L) die constant wordt gehouden door de hoge respiratie in het water en de licht alkalische pH = 8,0pH. De sorptieconstante van HCO3- op het adsorbens is echter veel kleiner en is 2,5L/mol. Alle anionen binden mono-dentaat, dus elke component bevat 1 mol sites per mol geadsorbeerd.

== 2022 ==

=== November ===

TTT 18 november 2022
*NH4+ wordt naar NO3- omgezet met organisch materiaal (nitrificatiereactie gegeven). Vul aan met de juiste coëfficiënten
*Water heeft een concentratie stikstof van 7 mg N/L. Hoeveel mmol H+/L aan verzuring geeft de nitrificatiereactie dan? Tip: AG(N) = 14g/mol
*In ditzelfde water met initiële pH van 7,2 komt fosfor met concentratie 6mmol/L. Fosforzuur, H3PO4, heeft drie pKa-waarden: pKa1 = 2,1, pKa2 = 7,2, pKa3 = 12,3. Wat is de pH van dit water na de nitrificatiereactie en de reacties van het fosforzuur?

=== Januari ===

 Reeks 1 
*Leg uit hoe stikstofbemesting verzuring veroorzaakt. (hij bedoelde NO3-, niet ammoniakbemesting)
*Wat is de verblijftijd van koolstof in de biosfeer? Leg uit hoe dit verschilt volgens verschillende organismen.
*Leg uit waarom de CEC in 2:1 mineralen groter wordt volgens muscoviet << illiet < montmirilloniet
*Oefening: Hoog water in de DIjle. Geef de fractie opgeloste P tov totale P en de fractie opgeloste K tov totale K bij een concentratie zwevende stof 0,5g/l met een CEC van 20cmolc/kg en waarvan 20mM/kg Fe(OH)3 is, waar fosfor op kan binden met een Ks van 20000L/mol. Er is een concentratie van 1mM Ca2+, die in competitie gaat met K+ volgens Kc(Ca-K) = 0,1 M. Neem aan dat de concentraties gesorbeerde K en P relatief tot de totale sorptiecapaciteit te verwaarlozen zijn.
*De ontgassing van NH3 en CH4 bij de teelt van natte rijst is belangrijk. Waarom is dat? Geef ook de voornaamste reactievergelijkingen. (4 pnt)
*Anortiet verweert in de bodem tot kaoliniet (reactievergelijking gegeven). Wat is de pH van deze reactie? (2 pnt) De pH van de bodem is gemiddeld tussen de 4 en de 7. Wat betekent dat voor deze reactie? (1 pnt)
*Wat zijn de voorwaarden voor de vorming van ozon? (3 pnt)
Oefening: Je bent een klein en nieuw bedrijf en je wil de bodem terug zuiveren van PFOS.
*a. Wat is de PFOS Kd als je 90% van de aanwezige PFOS verwijderd hebt en je maximaal 10 g absorbens per 1m3 water wil gebruiken?
*b. Nu wil je de PFOS uit de bodem halen. (Ik weet de vraag niet meer helemaal)

 Reeks 2 
*Gasvormige verliezen van NH3 (nutriëntenverlies!) en van CH4 (broeikasgas!) zijn belangrijk bij de teelt van natte rijst. Waarom is dat? Geef de relevante reacties, verklaar ook onder welke voorwaarden het NH3 gevormd wordt en niet het wateroplosbare NH4+ (4pt)
*De verwering van anorthiet (Ca-veldspaat) naar kaoliniet (Al2Si2O5(OH)4) wordt gegevens als
CaAl2Si2O8 + H2O + 2H+ <=> Ca2+ + Al2Si2O5(OH)4
De evenwichtsconstante van deze reactie is 3*10^15. Bereken de pH bij chemisch evenwicht van bovenstaande reactie (2pt). De pH van de meeste bodems ligt tussen pH 4 - 7, wat betekent dat voor bovenstaande reactie? (1pt)
*Onder welke voorwaarden wordt ozon gevormd in de troposfeer ? (3pt)
*Over PFOS gesproken... Een jong bedrijf wil een nieuwe techniek op de markt brengen om deze ''forever chemical'' te verwijderen uit bodem en grondwater met een nieuw, selectief adsorbens. Ze ontwerpt de technologie in 2 stappen, U rekent hen voor wat ze kunnen bereiken
**Grondwatersanering: Hoeveel moet de waarde van de PFOS Kd (in L/kg) van het adsorbens zijn om 90% verwijdering van PFOS te realiseren bij een gebruik van niet meer dan 10 g adsorbens per m³ opgepompt water (3pt)
**Bodemsanering: De bodem wordt gespoeld om de PFOS eruit te "wassen", men wil max 1 m³ water gebruiken per ton bodem ( 1 ton bodem = 1000 kg droge stof); dat water wordt dan opgepompt en gesaneerd zoals in a). Het spoelwater bevat 1mmol (SO4)2- per liter om het negatief geladen PFOS te desorberen. Het monovalente PFOS (0,1 µmol/kg ds) adsorbeert via anionuitwisseling op de AEC (0,1 cmolc /kg ds; initieel enkel bezet met het divalente sulfaat en monovalente PFOS). De Kc (SO4 - PFOS) is gelijk aan 2. Let op: Dit is een heterovalente uitwisseling. Bereken het percentage van PFOS verwijderd met het gebruik van 1m³ spoelwater per ton droge bodem; daarbij aannemend dat deze bodemwassing plaatsvindt als een goed gemengde batch, dus geen continue doorspoeling in een bodemkolom. De structuur van PFOS werd ook gegeven. PFOS is een sulfonzuur, maar komt in de bodem enkel als sulfanaat aanwezig) (7pt)

 Reeks 3 
*Grondwater bevat soms hoge concentraties opgelost Fe. Wanneer dat water wordt opgepompt of in een rivier terecht komt, slaat dat Fe neer. Verklaar onder welke voorwaarden er veel Fe is in het grondwater en geef reacties, inbegrepen de reacties van het neerslaan aan het oppervlak of in de rivier. (4ptn)
*Wat is het GWP (global warming potential) van een broeikasgas, wat is de dimensie ervan en wat bepaalt de waarde? Geef de benaderende waarde van de GWP van de drie belangrijkste broeikasgassen. (3ptn)
*Hoe varieert de oplosbaarheid van Ca(H2PO4)2 met stijgende ionische sterkte (vb. toenemende concentratie NaCl)en hoe varieert de pH daarbij? Analyseer kwantitatief de trends (stijgen/dalen/gelijk), geen numerieke waarden van oplosbaarheid en pH maar, als achtergrondinformatie de pKa's van H3PO4 zijn 2.1, 7.2 en 12.3 voor resp. eerste, tweede en derde dissociatie. (5ptn)
*Een zoetwatermeer van 1ha en drie meter diep bevat teveel fosfaten (0.013 mmol PO4/L). Om algenbloei tegen te gaan, gaat men het meer saneren met de "theezak" technologie waarbij zakken met Fe(III) houdend adsorbens (mineralogie: Fe(OH)3), na verloop van tijd worden de zakken opgetrokken en verwijdert. Bereken hoeveel kg adsorbens in dat meer gehangen moeten worden om de fosfaten te verlagen tot onder de eutrofiëringsgrens van 0.003 mmmol PO4/L. Het Fe(OH)3 heeft een capaciteit om fosfaten te binden van 4 mol/kg en de sorptieconstante Ks is 25000 L/mol. De sorptie van fosfaten wordt deels gehinderd door de hoge concentratie HCO3- in het water (3 mmol/L) die consant wordt gehouden door de hoge respiratie in het water en de licht alkalische pH = 8 . De sorptieconstante van HCO3- op het adsorbens is echter veel kleiner en is 2,5 L/mol. Alle anionen binden mono-dentaat, dus elke component bezet 1 mol sites per mol geadsorbeerd. (8ptn)

== 2021 ==

=== Augustus ===

 Reeks 1 
<nowiki>#</nowiki>Geef de kwantitatieve relatie tussen pH en CO2-druk in carbonaatrijke waters (waters met geen opgeloste kalk met pH = 8) en in een bodem verzadigd met calciet. Formuleer met symboolnotaties van de evenwichtsconstanten. #Wat zijn de voorwaarden voor belangrijke emissies van N2O uit de bodem. Wat kan met hier landbouwkundig tegen ondernemen om deze emissies te minimaliseren? Geef hierbij de relevante reacties. #Wat zijn de voorwaarden voor de vorming van ozon in de troposfeer? #Bereken de concentratie Cu in de bodemoplossing. Gegevens: totale concentratie Cu = 0,001 mol Cu/kg droge bodem, pH = 8, 10g organische stof/kg droge bodem, sorptie enkel op organische stof, site capaciteit = 0,002 mol/g organische stof, sorptieconstanten van ionen op organische stof zijn 10^9 voor H+ en 10^8,5 voor Cu2+, 0,2 L water/kg droge bodem, Ka voor hydrolyse van Cu2+ = 10^-7. Het hydrolyseproduct adsorbeert niet op de bodem in tegenstelling tot Cu2+. (Hydrolysereatie: Cu2+ +H2O <-> Cu(OH)+ + H+)

 Reeks 2 

1. Leg kwantitatief het verband uit tussen de pH en de CO2 druk voor (a) in carbonaat rijk water en voor (b) in een kalkrijke bodem. (6ptn)

2. Wat zijn de voorwaarden voor de vorming van N2O uit de bodem? Wat doen ze landbouwkundig om dit tegen te gaan? Geef reacties. (4ptn)

3. Wat zijn de voorwaarden van ozonvorming in de troposfeer? (2ptn)

4. Oefening: bereken de concentratie Cu2+. Sorptie gegevens geven en bindingssites gegeven. Ph gegeven. Gravimetrisch vochtgehalte gegeven. Ka, Ks1 en Ks2 gegeven. (8ptn)

===Januari 2021===

 Reeks 1 
<nowiki>#</nowiki> Wat zijn dioctaëdrische kleimineralen # Waarom stijft de pH wanneer de bodem verzadigd wordt met water? Geef ook de reacties # Wat zegt Liebig over de beschikbaarheid van de 14 nutriënten? # Oefening over uitstoot NH3 en welke fractie ervan moet weggehaald worden om de grenzen niet te overschrijden.

 Reeks 2 

1. Welke sleutelreacties bepalen dat de pH van zeewater rond de 8,5 is gebufferd en hoe zou deze pH evolueren in de nabije toekomst? (4pt)

2. Waarom is verzurende depositie op de bodem in gebieden met intensieve veehouderij (NH3-emissie) ? (4pt)

3. Wat is de relatie tussen het stadium van bodemverwering (Jong/oud) en beschikbaarheid van respectievelijk N en P? (2pt)

4. Oefening: Verweringreactie van anorthiet naar kaoliniet is gegeven.

CaAl2Si2O8 + H2O = Ca^2+ + Al2Si2O5(OH)4

Ksp= 3 * 10^15

a. Wat is de pH in evenwicht van bovenstaande reactie?

b. Bereken de tijd (in jaren) nodig om een bodem(0-20cm) het anorthiet te laten verweren volgens bovenstaande reactie. Het oorspronkelijke bodemmateriaal bevat 10% (gewicht) anorthiet, heeft 1% organische stof, pH=7,5 en een dichtheid = 1,3 kg/dm3. De verwering wordt gedreven door spontane verzuring, afkomstig van respiratie en nitrificatie gevolgd door uitspoeling. De uitspoeling van bicarbonaten en nitraten naar diepere lagen zijn respectievelijk 2 kmol/ha/jaar en 2 kmol/ha/jaar. Molecuulgewicht van anorthiet is 278 g/mol. (10pt)

== 2020 ==

=== Januari ===

23/01 namiddag

<nowiki>#</nowiki>Zeewater heeft een pH=8,5. Welke reacties bufferen deze pH? Hoe zal de pH in de toekomst evolueren? #Waarom zorgen landbouwemissies (NH3) voor verzurende depositie in de bodem? #Rangschik onderstaande mineralen volgens oplosbaarheid. Staan ze in de zelfde volgorde als je ze rangschikt volgens veerweerbaarheid? (Kwarts, calciet, anorthiet, NaCl, ferrihydriet, ...) #Bespreek de vorming van ozon in de atmosfeer. #Oefening over sorptie met competitie. Te veel fosfaat in een meer, hoeveel (kg) ferrihydriet nodig om fosfaat onder bepaalde grens te krijgen. Compeititie van HCO3-. (Zeer vergelijkbaar met oef 8 uit de dropbox)

* pH van zeewater berekenen. (Bijvraag was hoe dat het komt dat de pH rond dit getal zit: antwoord ging erover dat het carbonaat en de CO2 een buffer vormen ofzo)
* Waarom is er meer denitrificatie in het najaar dan in het voorjaar? (chemische formules geven)
* Weekend-effect van Ozon uitleggen. (Als bijvraag vroeg hij en ik quote: "En leg dat nu eens op een niet-chemische manier uit...")
* Volgorde van oplosbaarheid van mineralen en gesteenten bepalen. Uitleggen hoe dit komt.
* Theezakjesmethode in een meer. Sorptie etc. berekenen.

== 2019 ==

===Januari ===
24/01 voormiddag (reeks 9)

<nowiki>#</nowiki>Verklaar waarom denitrificatie in onze streken belangrijker is in het najaar dan in het voorjaar. #Kalk heeft een pKsp van 8,5 en kwarts een pKsp van 4,0. Toch zal kalk bij bodemgenese sneller oplossen dan kwarts. Verklaar dit verschil. #Verklaar aan de hand van de structuur van gibbsiet (Al(OH)3) de variabele lading en het verschil in ladingsdichtheid (C/m²). Van welke omgevingsfactoren is de ladingsdichtheid afhankelijk? #Wat zegt de wet van het minimum van Liebig? Leg uit en toon aan dat dit principe niet altijd opgaat, bijvoorbeeld bij Mg en K, door hun reacties in de bodem te beschouwen. #Oefening: 100mmol/kg Fe(OH)3, 10mmol/kg fosfaat, 20% verzadiging van water. 10% van de OH-groepen aan het oppervlak, dus een sitecapaciteit van 3*100*0,1 mmol/kg = 30 mmol/kg. Fosfaat sorbeert aan Fe(OH)3 met een Ks = 40000 L/mol. Hoe veel fosfaat is er dan in de bodemoplossing? Het watergehalte neemt vervolgens toe naar 40% en Fe(OH)3 zal gereduceerd worden. O2, nitraat en Mn concentraties verwaarloosbaar klein. Respiratie gebeurt met een snelheid van 2mgC/kg/dag. Hoe veel fosfaat is er na 30 dagen in de bodemoplossing

'''Examen 1'''

1. Emissies van ammoniak uit stallen veroorzaakt op lange termijn een PH stijging van de bodem in de omgeving van het landbouwbedrijf. Waar of niet waar? Waarom?

2. Geef kwantitatief de relatie tussen PH en de CO2 druk in:

a) Carbonaatrijke waters, m.a.w. waters rond PH8 waarin geen opgeloste kalk zit

b) Een bodem die met calciet verzadigd is

3. In bodems, sedimenten en water is er steeds een verdeling van een element tussen de vaste fase met een gegeven Kd (l/kg), hoe hangt dan de fractie opgeloste elementen af van de Kd en de vloeistof-vast verhouding. Het laatste uitgedrukt al het volume per massa vaste stof (l/kg). De fractie duidt wel degelijk op de hoeveelheid van het element (in mol) in de waterige fase t.o.v. het geheel (vast+vloeibaar (in mol))

4. Wat is de relatie tussen de jaarlijkse hoeveelheid beschikbaar water en de noodzakelijke hoeveelheid nutriënten (en dus bemesting) voor een landbouw gewas.

5. Oefening: Een bodem met PH=7 en 2% klei bevat 50 mmol/kg droge stof bindingssites waarop zowel H2PO4- als H2AsO4- kunnen binden. De Ks voor het arsenaat is 250000 l/mol dat voor fosfaat is 10 maal kleiner. De bodem bevat 1 mmol As per kg en ‘theta’=0,2 l/kg droge stof. Bereken de dosis van P (in mol/kg bodem) die nodig is om de Kd van As een factor 10 te verlagen door competitieve sorptie.

'''Examen 2'''

1. Geef een wiskundig vergelijking voor het verband van CO2 druk en pH. Ten eerste, voor water zonder opgeloste kalk, ten tweede voor een bodem met veel opgeloste kalk in.

2. Waarom is er meer denitrificatie in het najaar dan in het voorjaar?

3. Waarom is de sorptie van Cu2+ zeer pH-afhankelijk?

4. Klopt het dat wanneer de temperatuur stijgt, de lucht meer CO2 zou bevatten?

5. Het risico op denitrificatie en vorming van lachgas (N2O) in een meer wordt vergeleken tussen 2 klimaten, namelijk bij 25°C en 10°C. Het meer is 1 meter diep en bevat opgeloste organische stof (kortweg CH2O) met initiële concentratie van 20 mg C per liter. De microbiële afbraak van de organische stof is constant in de tijd (tot uitputting) en is 1 mg C / l / dag bij 25°C en 2x trager bij 10°C. Het water is initieel verzadigd met O2 (8,5 mg O2 per liter bij 25°C , ∆Hr0 = -15,3 kj/mol/°K voor het oplossen van O2) en bevat 1 mmol/l nitraat. Het sediment bevat een overmaat aan Fe(III) mineralen die onder anoxische omstandigheden kunnen reageren nadat alle zuurstof en nitraat zijn uitgeput. Atoomgewicht: C=12, O=16, N=14

a) Bereken hoeveel N2O er gevormd is na 18 dagen, uitgedrukt als totaal N2O/ liter water.

b) Bereken vervolgens N2O concentratie in de lucht indien N2O enkel zou ontgassen naar een luchtkolom van 100 meter boven water. Van nature zit er reeds +- 330 ppbv in de lucht. De Henry constante van N2O is ongeveer 25*10^-3 mol/l/bar (geen temperatuur correctie nodig hier).

== 2018 ==

=== Januari ===

25/01 voormiddag 

<nowiki>#</nowiki>De pH-schommelingen in de bodem hangen af van de neerslag (waar/niet waar en waarom?) Oplossen, niet alleen met redoxreacties (iets van ionische sterkte en baseverzadiging) #Waarom is denitrificatie belangrijker in het najaar? #Verklaar aan de hand van de structuur van gibbsiet (Al(OH)3) de variabele landing en het verschil in ladingsdichtheid + geef tekening (lading niet alleen pH-afhankelijk, hangt ook af van I?) #Waarom is N het meest limiterende element #Oefening: Er zijn 2 bodems met pH=7, CEC=10cmolc/kg, een baseverzadiging van 100%, de dichtheid is 1.7kg/l en 1% van de bodem is calciet. Bij de ene bodem is de uitstroom door neerslag gelijk aan 0.2m/jaar, bij de andere bodem is dit 0.02m/jaar. Hoe lang duurt het voordat de basenverzadiging 50% bedraagt en al het calciet is opgelost (apart bekijken) voor beide bodems bij een CO2-concentratie van 300 ppm en bij een CO2-concentratie van 400ppm?

== 2017 ==

=== September ===
01/09 namiddag 

<nowiki>#</nowiki>Waarom zijn er verzurende deposities op de bodem bij intensieve veehouderij (NH3 emissies)? #Bij welke omstandigheden is er veel Fe in het grondwater? Waarom slaat Fe neer als het grondwater wordt opgepompt of in een rivier komt? #Welke pH-bufferende reacties in de bodem gaan verzuring tegen? Welke bodemcondities spelen hier een rol? #Waarom hebben ontwikkelingslanden een grotere uitstoot van broeikasgassen door landbouw dan van industrie/huishoudens? #Oefening uit twee delen, sorptie en CEC.

05/09 voormiddag 

<nowiki>#</nowiki>Welke reacties zorgen ervoor dat zeewater een pH van 8.8 heeft, wat zal er in de toekomst hiermee gebeuren? #Wat zijn de voorwaarden dat Fe in grondwater oplost? Waarom slaat het neer als het opgepompt wordt of in een rivier terecht komt? #Verschil in sorptie van de alkalimetalen op kleimineralen en organische stof. #Waarom zorgt landbouw in ontwikkelingslanden voor meer broeikasgassen dan de industrie en huishoudens? #Oefening met Arseen dat op bindingsplaatsen bindt (aantal bindingsplaatsen en hoeveelheid arseen gegeven alsook de Ks), daarna orthofosfaat toevoegen met een 10x kleinere Ks, hoeveel fosfaat moet je toevoegen zodat de Kd van arseen met een tienvoud daalt?

=== Januari ===
<nowiki>#</nowiki>Verklaar waarom de concentratie Ca2+ stijgt in kalkrijk grondwater bij een toename van biologische activiteit, dus bij een toename van respiratie #In ijzerrijk grondwater kan, als het aan de oppervlakte komt, opgelost ijzer neerslaan. In welke omstandigheden gaat er veel ijzer in oplossing zijn en in welke omstandigheden gaat het neerslaan? #Wat gebeurt er met de pH als de bodem uitdroogt? Welke eigenschappen van de bodem (vaste stof) bepalen de positieve of negatieve toename van de pH? #De CO2 druk in de atmosfeer neemt toe met een stijgende temperatuur. Juist of fout en waarom? #Oefening: Het risico op denitrificate en vorming van lachgas (N2O) in een meer wordt vergeleken tussen 2 klimaten: 25°C en 10°C. Het meer is 1m diep en bevat opgeloste organische stof, CH2O met een initiële concentratie van 20 mg C/l. De microbiële afbraaksnelheid is 1 mg C/l/dag bij 25°C en twee keer zo traag bij 10°C. Het water is initieel verzadigd met zuurstof (8.5 mg O2/l bij 25°C, ΔHr0=-15.3kJ/mol/°K voor het oplossen van zuurstof) en bevat 1mmmol/l nitraat. Het sediment bevat een overmaat aan Fe (III) mineralen die onder anoxische omstandigheden kunnen reageren nadat alle O en N uitgeput zijn. Bereken hoeveel N2O er gevormd is na 18 dagen (in mmol N2O per l water) waarbij het N2O gas niet ontsnapt naar de atmosfeer. Bereken vervolgens de N2O concentratie in de lucht indien er chemisch evenwicht is ontstaan tussen het water en een luchtkolom van 5 km boven het water. Van nature zit er reeds 330 ppbv in de lucht. De Henry constante van N2O is ongeveer 25*10-3 mol/l/bar (hier is geen temperatuurscorrectie voor nodig). Atoomgewichten zijn: C=12, O=16, N=14

27/01 voormiddag 

<nowiki>#</nowiki>Aan een bodem wordt Ca(NO3)2 toegevoegd als een N-meststof. De pH zal stijgen op lang termijn. Waarom wel of niet? #Leg het zwellende vermogen van 2:1 mineralen uit. #Wat voor effect heeft de specifieke sorptie van ionen op het flocculeren van colloïden. #Van wat is de ozonvorming afhankelijk? #Twee soorten riviersedimenten, de ene met ferryhydriet en de andere met goethiet. Ksp gegeven. De sedimenten worden onder water gezet zodat er geen O2 meer is om CH2O om te zetten, alles gebeurt via ijzer. Een hoeveelheid C gegeven. Fe2+ zal adsorberen op het sediment. Wat is de redoxpotentiaal na 28 dagen?

24/01 voormiddag: 

<nowiki>#</nowiki>Geef de kwantitatieve relatie tussen de pH en de CO2 #*a. Zonder kalk maar in carbonaatrijk water #*b. In aanwezigheid van kalk # Waarom is denitrificatie belangrijker in het najaar ten opzichte van het voorjaar. # Waarom is Cu2+ sorptie zo sterk pH afhankelijk. # Bij een temperatuurs verhoging stijgt de CO2 druk, waar of niet waar en verklaar. # Een waterverzadigde bodem met volumetrische vochtgehalte van 0.35 en een pH van 7 bevat 10 mmol/kg fosfaat, heeft een CEC van 10 cmolc/kg, een NK =0.02, een NCa =0.98, een K concentratie van 0.3 mM, een Ca concentratie van 2.0 mM, een totale sorptie oppervlak voor fosfaat van 80 mmol/kg, een Ks = 20000 L/mol voor alle fosfaat (dus H2PO4-. De bodem droogt uit en de ionconcentraties stijgen, Bij welke volumetrische vochtgehalte slaat Ca3(PO4)2 met een log(Ksp)= -28.9. De pka's van fosfaat zijn 2.1, 7.2, 12.3.

24/01 namiddag: 

<nowiki>#</nowiki>Schrijf de sleutelreacties op van zeewater dat gebufferd is op ph 8,5. Waarom is het alkalisch gebufferd en wat zal er in de toekomst gebeuren? #Geef de belangrijkste reacties van de geologische koolstofcyclus m.a.w. die van de mariene, terrestrische, atmosferische en die van miljoenen jaren oud. #Leg uit wat acid mine drainage is en de reactie #Wat is de verblijftijd van koolstof in de biosfeer en wat is de variatie tussen de organisme? (ofzoiets)

== 2016 ==

=== Januari ===

22/01 namiddag: 

<nowiki>#</nowiki>Schrijf de sleutelreacties op van zeewater dat gebufferd is op ph 8,5. Waarom is het alkalisch gebufferd en wat zal er in de toekomst gebeuren? (Dus reacties geven van bicorbonaat en kalk! Over de toekomst uiteraard de CO2 stijging maar ook de Temperatuurstijging afzonderlijk vanzonderlijk van de CO2 bespreken. (ik snapte zijn uitleg daarbij niet zo goed, iets over enthalpie enzo) #Variabele lading: kaoliniet en illiet. Bespreek adhv hun structuur. #Veeteelt zorgt voor verzurende depositie. #Ozonvorming #Oefening

19/01 voormiddag: 

<nowiki>#</nowiki>Schrijf de sleutelreacties op van zeewater dat gebufferd is op ph 8,5. #Door welke antropogene processen komen er broeikasgassen vrij? #Het verschil verklaren van de CEC bij Kaoliniet - Illiet - Montmorilloniet. #Oefening op fosfaatconcentratie reduceren door ferrihydriet toe te voegen, met en zonder concurrentie.

14/01 namiddag: 

<nowiki>#</nowiki>Verklaar de vermindering aan kalk in aangroeiende bodems en de afzetting van kalk wanneer de bodemoplossing aan het aardoppervlak komt. #Er kan veen ijzer in bodemoplossingen zitten, die dan neerslaat als het naar de oppervlakte komt of in een rivier stroomt. Leg uit welke voorwaarden er zijn om zoveel ijzer in de bodemoplossing te krijgen en geef ook alle reacties ook die als er contact ontstaat met het aardoppervlak. # Verklaar de pH-afhankelijke ladingen aan de hand van de structuur van gibbsiet. #waarom is N meestal het meest limiterende nutriënt? #oefening: De verweringsreactie van Anortiet naar Kaoliniet is CaAl2Si2O8 + 2H+ + H2O <-> Al2Si2O5(OH) + Ca2+ Ks= 3*10^15 a) bepaal hier de pH van bij evenwicht b) Hoeveel jaar duurt het om alle anortiet uit de bodem te laten verweren? Bodem is bij het begin 0-20cm met dichtheid 1.3 kg/dm³ en bestaat voor 5 gewichts% uit anortiet en voor 1% uit organische stof. pH is 7.5. De verwering wordt in gang gezet door natuurlijke verzuring uit nitrificatie en respiratie. De bicarbonaten en nitraten lopen uit met 2 en 4 kmol/ha/jaar respectievelijk. Molaire massa van anortiet= 278 g/mol

Reeks 2 

<nowiki>#</nowiki>Wat gebeurt er met de oplosbaarheid van Ca(H2PO4)2 bij stijgende ionische sterkte? Wat gebeurt er met de pH? Leg kwantitatief uit. # Onder welke omstandigheden zal N2O vrijkomen uit de bodem? (geef reacties) Welke maatregelen kan men in de landbouw nemen om dit te voorkomen? # Bespreek hoe de ionische sterkte en de Natriumverzadiging de bodemstructuur beïnvloeden # Wat is het weekend-effect? # Oefening: een rivier wordt gebaggerd, het sediment wordt eruit gehaald en gedroogd. Door oxidatiereacties van FeS, NH4+ en Mn2+ zal het sediment verzuren. De initiële pH = 8. De pH-buffercapaciteit wordt bepaald door de EB (uitwisselbare basen) waarbij EB = 3.5 + pH (initieel dus 11.5 cmolc/kg DS). Wat is de finale pH na verzuring? (Antw = 6.4)

Reeks 3 

<nowiki>#</nowiki> bespreek de reacties en processen van de kalk oplossing in de bodem en de kalk neerslag bij oppervlaktewater # ijzer neerslag in een rivier # variabele lading van gibbsiet # waarom is N bna altijd de limiterende component # oefening: anorthiet verweert tot kaoliniet. Geef de pH er is enkel de reactie gegeven en de Ksp (is zoals die extra oefening op toledo) en bereken hoelang het duurt om anorthiet weg te reageren. (Hier zijn heel veel gegevens) en het enige wat je moet doen is eenheden omzetten grin-emoticon zoals die in de OZ over kalkvraag tegen verzuring

== 2015 ==

=== Januari ===
<nowiki>#</nowiki> Wat gebeurt er met de oplosbaarheid van Ca(H2PO4)2 bij stijgende ionische sterkte? Wat gebeurt er met de pH? Leg kwantitatief uit. # Wat zijn de sleutelreacties, die er voor zorgen dat de pH van zeewater ongeveer 8.5 is? Wat gebeurt er in de nabije toekomst? # Bij natte rijstteelt ontsnappen NH3 en CH4, geef de omstandigheden waarin dit gebeurt. # Wat zorgt voor de oppervlaktelading van Gibbsiet? Geef ook de structuur. # In grondwater (pH=6, pe=4) zit een totaal van 10^-4M Fulvaten (FA-). Bereken de speciatie van Fe in grondwater (dit is de Fe in oplossing en de complexen Fe-Fa). Voor Ferrihyriet dat in overmaat aanwezig is, geldt dat Ksp = 10^-37.1. Calcium concentratie is 10^-3, Concentratie HCO3- is 2*10^-3. De mono-dentaat associatieconstanten zijn 10^7 (H+), 10^13 (Fe3+) en 10^3 (Ca2+).

== 2014 ==

=== Januari ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki> wat gebeurt er met de oplossingssnelheid van CaCO3 als de PCO2 stijgt # waarom is de denitrificatie in het najaar belangrijker dan in het voorjaar # Wat veroorzaakt de lading in gibsiet (structuur tekenen) en wat is de invloed van de ph? # wat veroorzaakt ozon vorming in de troposfeer # oefening: de speciatie van Fe bepalen met complexatie en ...

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki> wat gebeurt er met de snelheid waarmee kalk verwijderd wordt uit de bodem als de CO2 toeneemt in de atmosfeer #onder welke condities komt er veel N2O vrij in de atmosfeer, hoe kan dit landbouwkundig tegengegaan worden? #geef de verklaring waarom de CEC in de reeks muscoviet-illiet-montmorilloniet stijgt #wat is het weekendeffect bij ozonvorming #een gereduceerde bodem wordt gebaggerd en begint te oxideren als hij uitdroogt. oorspronkelijke pH = 8, de bodem bevat 0,04% OM, 5mmol/kg Mn2+, 2 mmol/kg Fe3+ en 1 mmol NH4+, de uitwisselbare basen zijn ifv van de pH: EB = 3,5 + pH. Wat is de finale pH? # de bijvragen bij vraag 1 waren: wat is het wiskundig verband tussen Ca oplosbaarheid en CO2 en hoe kom je daar aan? en wat gebeurt er met de CO2 in de bodem precies (nogal een verwarrende vraag)? voor de rest vroeg hij niet echt bijvragen...

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki> welke eigenschappen geven een verschil (teken en grootte)in pH in een bodem met water of een bodem met 1M KCl? # waarom is de denitrificatie in het najaar belangrijker dan in het voorjaar # Wat is een dioctaëdrisch kleimineraal? # wat veroorzaakt ozon vorming in de troposfeer # oefening: wat gebeurt er met de pH van zeewater als de CO2 stijgt van 380ppm naar 480ppm bij 1 bar. De ionische sterkte is 0,5M (grote invloed dus!) en het water is oververzadigd aan calciet. De volgende reacties en constanten zijn gegeven #* CaCO3 + CO2 = Ca + 2HCO3 K=10^-6 #* CO2 + H2O = H2CO3 K=10^-1,47 #* H2CO3 = H + HCO3 K=10^-6.35 #* HCO3 = H + CO3 K=10^? (deze had ik niet nodig)

Reeks 4

<nowiki>#</nowiki>Welke sleutelreacties zorgen ervoor dat pH van zeewater gebufferd wordt rond 8,5 en hoe zal dit in de toekomst evolueren? #Waarom is er verzurende depositie van de bodem bij intensieve veeteelt (NH3 emissies)? #Waarom is de relatieve bijdrage van de variabele lading belangrijker voor kaoliniet dan voor illiet? Leg uit m.b.v. de structuur #Hoe wordt ozon gevormd in de troposfeer? #Oefening: De redoxreacties van twee sedimenten (één met ferrihydriet en één met goethiet) worden vergeleken. De sedimenten worden verzadigd met water waardoor de zuurstof onmiddellijk wordt opgebruikt. Enkel Fe fungeert als electronacceptor. Wat is de redoxpotentiaal na 12 dagen? --> Heleboel gegevens gegeven waaronder Ksp, hoeveelheid respiratie, andere K-waardes,...

Reeks 5

<nowiki>#</nowiki>Is het aandeel niet specifiek gebonden protonen groot t.o.v. de specifiek gebonden protonen? Bij een pH=5, in oplossing, met de concentratie Ca2+=10^-2. De bodem bestaat uit humus en de pKa van humus is 5. #Geef de reacties/processen die zorgen voor de kalkvermindering bij de vorming van de bodem. Geef ook de reacties die optreden als grondwater aan het oppervlak komt en kalk dus terug neerslaat. #Hoe wordt de oplosbaarheid van Ca(H2PO4-)beïnvloed als de ioninsche strekte stijgt (bijvoorbeeld door toevoeging van NaCl)? En wat gebeurt er dan met de pH? Beschrijf kwantitatief. #Wat is de GWP(global warming potential)? En welke factoren bepalen hoe groot deze waarde is? #In de bodem zit fulfaat(FA) met een totale concentratie van 10^-4 M. De pH=6 en de pe=1. De concentratie HCO3- is 2mmol/l. Ferrihidriet is in overmaat aanwezig en de Ksp=10^-37,1. Er is ook Ca2+ aanwezig en de concentratie is 10^-3M. Bereken de concentraties van Fe2+, Fe3+, Fe(II)FA en Fe(III)FA. LogK=15.8 voor de reactie: Fe(OH)3 + e- + 3H+ = Fe2+ + H2O. De associatieconstanten voor de complexen van FA met Fe2+, Fe3+, Ca2+ en H+ zijn respectievelijk 10^3, 10^13, 10^3, 10^7.

Reeks 6

<nowiki>#</nowiki> Waarom is er netto oplossing van kalk bij bodemvorming en netto neerslag van kalk als grondwater aan de bodem komt? # Verklaar waarom er verschillende ladingen aan de rand van gibbsiet (Al(OH)3) voorkomen. # Hoe verandert de oplosbaarheid van Ca(H2PO4)2 bij een stijgende ionische sterkte? Analyseer kwantitatief. # Aan welke voorwaarden moet voldaan zijn om ozonvorming in de troposfeer te krijgen. # een gereduceerde bodem wordt gebaggerd en begint te oxideren als hij uitdroogt. oorspronkelijke pH = 8, de bodem bevat 0,04% OM, 5mmol/kg Mn2+, 2 mmol/kg Fe3+ en 1 mmol NH4+, de uitwisselbare basen zijn ifv van de pH: EB = 3,5 + pH. Wat is de finale pH?

==2013 ==

=== Augustus ===
Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>Welke reacties/processen bepalen het netto verlies van kalk in de bodem bij bodemvorming en welke reactie bepalen de netto afzetting van kalk wanneer grondwater aan het oppervlak komt? #Waarom is denitrificatie in de bodems van onze gebieden meestal belangrijker in het najaar dan in het voorjaar? Geef de relevante reacties. #Wat is een dioctaëdrisch kleimineraal? #Waarom is landbouw de belangrijkste sector in de uitstoot van broeikasgassen in ontwikkelingslanden. #In een bodem met pH 5.6 wordt door plantenwortels oxalaat (C2O4H2) uitgescheiden. De totale concentratie van oxalaat (alle vormen) is 1 mmol/kg d.s. De bodem heeft 50 mmol/kg bindingssites waarop het divalente oxalaat anion kan binden. Bereken de concentratie van oxalaat (alle vormen) in de bodemoplossing wanneer het volumetrisch vochtgehalte gelijk is aan 0.2 l/kg d.s. De pKa1 is 4.2 en de pKa2 is 5.6. Enkels het divalente anion adsorbeert en dit heeft een sorptieconstante Ks van 200 l/mol.

== 2013 ==

=== Januari ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Waarom veroorzaakt een algenbloei in de zomer een pH stijging van het oppervlaktewater? #Wat zijn de milieugevolgen van de uitstoot van NOx bij verbrandingsprocessen? #Wat zou het effect zijn van stijgende CO2 concentraties in de lucht op de snelheid waarmee kalk in de bodem verdwijnt door verwering? Geef de relevante reacties. #Wat is de oorsprong van de pH-afhankelijke lading aan het oppervlak van gibbsiet? Geef de structuur van de randlading hierbij. #Een oefening in de stijl van de laatste oefenzitting. Ge moet alles mondeling uitleggen, dus ook de oefening en hij vindt reacties heel belangrijk, dus zie da ge die kent :)

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>waarom is CaCO3 een goede pH buffer (geef reacties) en waarom is de pH in de bodem goed gebufferd op pH 7.5 terwijl deze schommelt tussen 7.5 en 9.5 in oppervlaktewater #waarom is er neerslag van ijzerhydroxides wanneer grondwater naar de oppervlakte komt (opnieuw alle reacties geven) #structuur van gibbsiet en oorsprong van variabele randladingen geven, waarom is de ladingsdichtheid afhankelijk van het medium #geef de voorwaarden voor ozonvorming in de troposfeer #uitgebreide oefening maar goed te doen als ge gestructureerd alle reacties opschrijft

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki> Wat zijn de milieugevolgen van de uitstoot van NOx bij verbrandingsprocessen? (bijvraag over NMVOS) # Waarom veroorzaakt een algenbloei in de zomer een pH stijging van het oppervlaktewater? # Geef pH-bufferende reacties in een bodem (CEC, baseverzadiging...) en welke eigenschappen van een bodem hebben een effect op het pH-bufferend vermogen? # Wat is een dioctaëdrisch kleimineraal? # Grote oefening bestaande uit twee delen: i) Redoxreactie opstellen van MnO2 + CH2O en dan hieruit het gevraagde halen. ii) Massabalans, landingsbalans opstellen + selectiviteitsvergelijking en dan hieruit weer het gevraagde halen. Het was een waslijst aan gegevens...

== 2009 ==

=== Juni ===

Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Oefening #*gegeven: respiratie is 0,25 mmol CO2 per dag per kg droge stof #*waterinhoud bodem is 0,5 l per kg DS #*in u bodem zit er nitraat en FeOH3 de hoeveelheden zijn gegeven per kg DS #*er is geen zuurstof meer aanwezig in de bodem. pH blijft constant op 7 #*vraag: wat is de pe na 10 dagen #*ge kunt uitrekenen dat na 5 dagen al u nitraat is gereduceert tot N2 #*dan weet ge hoeveel elektronen er nog vrij komen in de volgende 5 dagen en rekent ge uit hoeveel ijzer dat er gereduceerd wordt #*ge kreeg de reactiekonstante van de re reductie van ijzer, daaruit haalde de concentratie elektronen de pe dus ge wist hoeveel Fe 2+ er in oplossing gekomen was en daaruit haal de (e-) en dan -log daarvan en gebt pe (= -3) #*nog een vraag van die oefening was, wat er gebeurt met de pe als Fe2+ sorbeert #*dan is u pe minder negatief omdat er minder Fe2+ in oplossing is

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>Toon wiskundig aan wat het verband is tussen ionische sterkte en pH indien een zwak zuur wordt opgelost in water. Hierbij moet men rekening houden dat de ionische sterkte wordt gecreëerd door bv. een zout wat wordt opgelost in water. #Bespreek het begrip basenverzadiging en zeg hoe de pH wordt gebufferd in de bodem. #Wat is het verschil in pH in een bodem met water of een bodem met 1M KCl?< #Geef het verschil in specifieke oppervlakte voor illiet, muscoviet en montmorriliniet. #Een oefening analoog een de examenoefeningen die we gekregen hebben in de les.

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Hoe kan CO2 vanuit de atmosfeer de bodemverzuring versnellen? Geef ook een kwantitatieve uitleg. #*->Hier geef je gewoon de afleiding van in de cursus, leid het af voor de pH van water zodat je een vergelijking uitkomt met enkel K-waarden en P(CO2). Bijvragen: Is dit de belangrijkste bron van CO2 in de bodem? (nee, dat is respiratie) Wat heeft een verhoogde CO2 concentratie door opwarming van de aarde als effect op de bodem? (Verschil tussen bodem CO2 gehalte en atmosferisch gehalte wordt kleiner, er is dus minder ontgassing, en dus minder respiratie, antwoord je eerst) dan vraagt hij: denk je dat de planten meer biomassa aanmaken? (ja, het gehalte in de atmosfeer is groter, dus ze nemen meer op en maken meer biomassa, dit zorgt voor méér respiratie). Lijkt wat onduidelijk, maar hij praat je er wel uit. #Ammoniak (NH3), en CH4 verlies uit een bodem zijn belangrijk bij natter rijstteelt. Leg uit. #*=> Hier geef je de volledige redoxreacties van NO3- met CH2O naar NH3, en van CH2O naar CH4. Je legt uit dat er anaërobie ontstaat, dus moeten er alternatieve elektronacceptors worden gebruikt. #*Bijvragen: hoe komt het dat NH3 gevormd kan worden, ipv NH4+? (de bodem pH is vrij hoog, want in de alternatieve reducties worden protonen geconsummeerd, vanaf een pH 9 kan NH3 gevormd worden ipv NH4+) De reductie van ijzer zal extra belangrijk zijn in dergelijke systemen, wat gebeurt er met de pH door ijzerreductie? (die stijgt) #Verklaar het verschil in pH-afhankelijkheid van Mg2+-sorptie versus Zn2+-sorptie #*Hier geef je aan dat Mg2+ een kleine ionradius heeft, Zn2+ een grote ionradius. Mg is dus sterk gehydrateerd, Zn is zwak gehydrateerd. Zn geraakt zijn watermantel dus veel makkelijker kwijt dan Mg. Bijgevolg vormt Zn vooral IS complexen, terwijl Mg hoofdzakelijk OS complexen vormt. Protonen treden in competitie met Zn voor de negatieve ladingen (SO-) en dus is de adsorptie van Zn zeer pH afhankelijk. Mg is door de OS binding veel minder afhankelijk. Enige afhankelijkheid kan verklaard worden door verandering in CEC bij een pH verandering. #*Bijvraag: waar vind je de pH afhankelijke ladingen in de bodem? (aan de randen van kleimineralen, op oxyhydroxiden, en op organische stof) #Verklaar waarom hydroxyapatiet (Ca5(PO3)4OH)) beter oplost in zuur? #*Je zegt dat het oplosbaarheidsproduct constant is. Je zegt dat ((PO4)3OH)-10 met H+ reageert tot 3(PO4)-3 + H2O en dat PO4-3 nogmaals verder reageert met protonen tot H2PO4-. #*Aangezien in zuur midden dus zeer snel al het fosfor wegreageert, lost er opnieuw hydroxyapatiet op, in tegenstelling tot in basisch midden. #*Bijvraag: Wat is de pKa van (PO4)3-? (Ik antwoordde boven de 10 en dat was goed, dan moet je zeggen in normale bodems de voornaamste fosfor voorkomt onder de H2PO4- versie) Dan vraagt hij: Wat gebeurt er met die fosfor? (Die sorbeert) En wat heeft de pH daar voor invloed op? (NIET VEEL, het hangt vooral af van de aanwezigheid van oxyhydroxides! MAAR het is meestal in zure bodems dat die in grote mate aanwezig zijn) #Oefening: Je krijgt de totale koper concentratie in een bodem, het volumetrisch vochtgehalte, het aantal mol sites/gram organische stof en de hoeveelheid organische stof in de bodem. Je krijgt de sorptieconstante van koper met organische stof en die van protonen met organische stof. #* #**bereken de oplosbaarheid van koper zonder meer. #**Dus verwaarloost in je kopermassa balans de vrije ionen. Dan ken je de concentratie aan gesorbeerd koper. Verder ga je er vanuit dat alle sites bezet zijn, dus de vrije sites verwaarloos je, en je bekomt dan een waarde voor de sites die bezet zijn met protonen. #***De pH is gegeven, dus kun je met je sorptieconstante voor protonen de hoeveeleheid vrije sites berekenen, dat is dus een kleine waarde. #***Vervolgens gebruik je die waarde in je sorptieconstante van koper, waarin dus enkele nog de activiteit van koper onbekend is, en je bekomt dus de waarde voor oplosbaarheid van koper. #*bereken opnieuw de oplosbaarheid van koper, gegeven dat er ook wat organische stof opgelost zit in het water (als fulvuszuren) en de associatie constante voor koper en en waterstof gelijk zijn aan de sorptieconstantes. #**Je vindt dat er maximaal een heel kleine hoeveelheid koper een complex vormt (omdat er maar weinig fulvuszuren zijn), dus kun je weer in je massabalans alles verwaarlozen behalve geadsorbeerde koper. Dan vind je analoog aan deel één dezelfde koper concentratie in je oplossing. #**Nu moet je ook nog berekenen hoeveel er juist een complex vormt. Je gebruikt de totale hoeveeleheid fulvuszuur, verwaarloost het aantal niet bezette sites fulvuszuur in uw oplossing, dan krijg je dat complex met koper plus complex met waterstof een bepaalde waarde is (gemakkelijk te vinden uit het gegeven). #**Complex met water schrijf je dan in functie van complex met koper. Dat vul je in in je associatieconstante voor waterstof. Enige onbekenden zijn dan nog complex met koper en niet gecomplexeerd fulvuszuur (wan pH is gegeven). Niet gecomplexeerd schrijf je daar dan in functie van complex met koper, en die uitdrukking vul je in in je associatieconstante van koper. #**Daar in staat namelijk complex met koper (wat je zoekt), vrij koper ionen, gevonden in deel 1, en niet gecomplexeerd fulvus, hierboven beschreven. #**Alles staat dan in functie van complex met koper, zelfs maar een eerste graads vergelijking. Dan vind je hoeveel koper er gecomplexeerd is met je fulvus in oplossing, dat optellen bij vrije koper ionen, geeft je totaal aan koper in oplossing.

Reeks 4

<nowiki>#</nowiki>Pco2 in de lucht hoger, waarom is de bodemerzuring hoger #*afleiding uit boek, soort relatie geven (2e graads afhankelijkheid) #Fe slaat neer als grondwater aan de opp komt, waarom #*redox reactie geven, ook de e-acceptor enzo, de hele reactie dus (org stof etc.) #wat is baseverzadiging en hoe buffert dit de pH #kaoliniet heeft een meer ph afhankelijke CEC dan Illiet(geloof ik), waarom #*hele structur geven, plaats van ladingen in de TO en TOT lagen, soorten uitgewisselde ionen en door welke #AS en P sorberen op ne bodem, gegevens gegeven voor competitieve langmuir, hoe weet ik niet helemaal. geef de conc. in oplossing #AS5 kan reduceren naar AS3, dat niet sorbeerd. redox reactie, pe en pH gegeven, invullen en opnieuw conc. in oplossing berekenen. Antwoorden van Goedele: #Verklaar dat een verhoogde druk van CO2 voor bodemverzuring kan zorgen. #*dan moet je die reacties opschrijven van oplossing van CO2 en zuurdissociaties van H2CO3 #* hij vraagt ook het rechtstreekse verband tss P CO2 en pH (das ph = wortel PCO2) #*ook moet je zeggen dat in uw bodem door respiratie veel CO2 ontstaat, dus dat het effect van de atmosfeer eigenlijk te verwaarlozen is #Verklaar dat als grondwater aan de oppervlakte komt, dat er dan veel ijzer neerslaat. #*Dan geef je de redoxreactie van Fe(OH)3 met CH2O volledig, dus niet enkel de halfreactie die in je boek staat. #*Dan volgt uit die reactie (want er worden protonen verbruikt) dat bij een lage pH (grondwater) ijzer zal oplossen (Fe2+), en bij een hoge pH (oppervlakte water) het ijzer zal neerslaan als Fe(OH)3. #*Je moet ook vermelden dan je dus twee voorwaarden nodig hebt voor ijzer op te lossen: veel organische stof en een lage pH #Verklaar aan de hand van de structuur van kaoliniet en illiet dat de CEC van kaoliniet meer afh is van de pH #*Bespreek dus de structuur van kaolinet en illiet en dan zie je dat de pH afh lading vooral aan de randen zit. Aangezien kaoliniet dit meer heeft dan illiet, is zijn CEC dus meer afh van pH. #*Hier vraagt hij ook waar precies de hydroxyl ionen zitten, dus die algemene structuurformules zeker nog is goed bekijken! #Wat is baseverzadiging en verklaar het effect dat ze hebben op het bufferen van de pH van de bodem. #*Baseverzadiging is de som van Na+, K+, Ca2+, Mg2+ gedeeld door de CEC gemeten bij pH 7 (ECEC) #*Protonen kunnen zowel de niet - specifiek gebonden kationen in de DDL vervangen als de specifiek gebonden kationen op het opp. #*Dus bijv bij een lage pH worden veel protonen opgenomen en kationen vrijgelaten zodat je pH terug stijgt. #De oef was eigenlijk precies zo één als oef 19. Ma dit staat dus op de meetse punten dus zie dat je de oefeningnen goed kunt.

Reeks 5

<nowiki>#</nowiki>Wat is het effect op de PZC van aluminiumhydroxide wanneer orthofosfaat wordt toegevoegd? #*zie pagina 79-80 cursus voor algemene uitleg over PZC en pag 99-100 over adsorptie van orthofosfaat #Wat veroorzaak het verschil wanneer je pH van bodem meet in water of in 1M KCl? #*p. 120-121 cursus #Waarom veroorzaakt nitraatuitspoeling verzuring van de bodem? #*Geef redoxreactie nitrificatie (zie tabel 1.6; opgebouwd met halfreacties uit tabel 1.10), en bespreek heel de N-cyclus (pag. 138-139), schrijf hier ook de reacties van. En bekijk hoeveel OH- en H+ er gevormd wordt. #Waarom lost Ca5(PO4)3(OH) beter op in zure omstandigheden? #*Praat wat over fosfaatevenwichten en zuurconstanten... (zie hierboven) #Oefening: Over cheluvatie. #*Gevraagd: Bereken hoeveel Fe er uitspoelt in de bodem (naaldbos-loofbos). Hoeveelheid bindingsplaatsen per mol C is gegeven. Volume percolatiewater per ha per jaar is gegeven. Hoeveelheid organische stof (mol C per jaar per ha) dat uitspoelt in beide bodems is gegeven. Er wordt complex gevormd tussen fulvaat en ijzer. Kassoc is gegeven. Fulvuszuren dissociëren (Ka is gegeven) en Fe(OH)3 lost op (Ksp is gegeven). pH is gegeven. #**Eerst totaal aantal bindingsplaatsen berekenen. Daarna SLIM-methode toepassen. Let op! De pH is gegeven, dus je moet/mag de ladingsbalans niet opstellen!

== 2008 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>Waarom veroorzaakt een algenbloei in de zomer een pH-stijging van oppervlaktewater? #*Hier vooral uitleggen wat er met je wateropp gebeurd nl. dat algen heel het wateropp gaan bedekken en dat fotosynthese domineert boven respiratie van algen dus CO2(een zuur) wordt vooral geconsumeerd bijgevolg pH stijgt!! Een bijvraag was, wat gebeurt er met je pH als die algen nu NO3- opnemen ? Wel het antw is ze nemen een anion op, dus scheiden ze een OH- uit.. dus je pH stijgt weerom. (= 3 pnt) #Gasvorminge verliezen van NH3 en CH4 zijn belangrijk bij de teelt van natte rijst. Waarom is dat ? #*antw: dit is 'n anaerobe conditie dus geef het dinitrificatieproces en reactie van methaan fermentatie! Hij let wel goed op je stoichiometrie ! dus leer je reacties goed =) Hier moest je niet veel uitleg bijgeven #Hoe beinvloeden de ionische sterkte en Na+ de bodemstructuur? #*Voor Na+ leg je het flocculatieproces uit, heterovaltie effect uit en voor I zeg je iets van het afschermingsproces + die tekening/grafiek met repulsie en aantrekkingskracht ! teken die 2 lijnen van Vr bij een hoge en een lage Ioni.strkt. Hier vraagt hij fel op in !! #Welke processen bepalen de pH in de rhizosfeer? #*Wel geef het voorbeeld van NH4+ opname doet excretie van H+ dus hier stijgt je pH , omgekeerd bij NO3- opname. Hier een klein bijvraagje: wat gebeurd er als de plant Fe3+ opneemt ? het verzuurt dus, maar let op op dit is slechts aanhet onderste puntje van de wortel zegt hij , en dan waarom ? Wel dat is omdat planten met hen biomat. complexen vormt met Fe3+ om dat te kunnen opnemen . Want... Fe3+ is imobiel en zou neerslaan tot Fe(OH)3 wat dus niet de bedoeling is! #Gewasresten worden in een Kalkrijke bodem ingewerkt (2gram gewas/ kg droge bodem). Door mineralisatie van de gewasresten en de bijhorende N- en S- oxidatie wordt nitraat en sulfaat vrijgesteld en verzuurt de bodem. Door de verzuring lost een deel van de overmaat CaCO3 op ( neem aan dat deze reactie volledig opgaat als volgt: CaCO3 + 2H+ = CO2 +H2O + Ca2+). is het mogelijk dat hierdoor CaSO4 neerslaat in deze conditie ?? De bodemoplossing bevat initieel 5mM Ca2+ en 5 mM SO42+. #*Het gewasresidu bevat 2 mmol N / gram gewas en 0,2 mmol S /g gewas met : #*R-NH2, alle N gereduceerd, oxidatie trap = -3; R-NH2 oxideert tot R-OH en nitraat #*R-SH , alle S gereduceerd, oxidatie trap = -2 ; R-SH oxideert tot R-OH en sulfaat #*Vervolgens is het volumetrisch vochtgehalte 0,2 L/ kg bodem en de log(Ksp van CaSO4) = - 4,59. Verwaarloos de CaSO4 complexen in de berekening. #redox reactie voor Nitraat : #*R-NH2 + 2(O2) --> NO3- + R-OH + H+ #*ja je zou zeggen dat dit simpel is maar je moet beginnen met je beide halfreacties en vergeet niet dat Ow2 je electronenacceptor is dat naar H2O toegaat! #*vervolgens bereken je dus het totaal aantal H+ ( die N en S produceren ) en bereken je hieruit hoeveel extra Ca2+ dit oplevert nl 2H+ levert 1 Ca2+. Dit tel je samen met je initiele Ca-concentratie. Voor je totale SO4 doe je ook de initiele concentratie + die erbij komt van je S-gewasreactie. Doel is Kwestie van alles in juiste eenheden te zetten als je optelt !!! dan doe je S.I = ( I.A.P / Ksp ) met I.A.P. het product van je zonet uitgekomen totale concentraties,is deze groter dan 0, dan is er neerslag.

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>was ivm verzuring door NO3- en fulvuszuren uitspoeling : #*NO3- komt van sterk HNO3 zuur dat splitst #*bij loofbos : uitspoeling N 1kmol N/ha en uitspoeling fulvaten 5kmol C/ha #*bij naaldbos : uitspoeling N is 2kmol N/ha en uitspoeling fulvaten 10kmol C/ha #*nu hebben de fulvaten 0,1mmol zure groepen per mmol C pKa=4 en pH=5 de gegeven waarden voor uitspoeling zijn in eerste 20cm van bodem (rho=1300kg/m3) #*Bereken erzuring door uitspoeling in meq H+/kg bodem. #*"hoe bereken je dan de tijd nodig om tot pH=4 te komen, wat moet je dan weten ..."

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Grondwater bevat vaak verhoogde concentraties Fe die neerslaan als het water aan het oppervlak komt. Hoe komt dat? (3pt) #*--> geef zeker de redoxreacties die gepaard gaan met het anaerobe milieu(bodem) en het aerobe milieu(oppervlakte). Vergeet ook zeker de complexvorming met fulvuszuren niet! #Verklaar op basis van structuur waarom het soortelijk oppervlak(S) van de bladsilikaten toeneemt bij muscoviet<<iliet<montmoriloniet.(4pt) #Wat is baseverzadiging en waarom is dit een belangrijke maat voor het pH bufferend vermogen van de bodem? (3pt) #Wat bepaald het verschil in bodem pH gemeten in 1M KCl en in water? (2pt) #De cheluviatie is het proces waarbij metalen met opgeloste organische stof migreren uit de eluviale horizonten naar diepere lagen. De cheluviatie van Fe wordt vergeleken tussen loof- en naaldbos vanuit bestaande metingen van de uitspoeling van de organische stof. Bereken de uitspoeling van Fe (in mol Fe/Ha/jaar) bij pH=5 via cheluviatie in die 2 systemen. De jaarlijkse uitspoeling van organische stof in een loofbos is ongeveer 5 kmol C/Ha/jaar terwijl dit in een naaldbos 2 keer meer is. Per mol C zijn er gemiddeld 0,1 mol bindingsplaatsen ('SO'). Het volume percolaat is 3000m3 water/Ha/jaar. De K(assoc) voor Fe(3) op de fulvaten is 10^13 (reactie: Fe3+ + SO- = FeSO2+) en de pKa van de organische zuren is 8 (reactie: SOH = SO- + H+). De logKsp van Fe(OH)3 = -39. (8 PUNTEN!!)

== 2007 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>waarom verhogen complexatiereacties de concentratie metaal in de bodemoplossing? (geef deze twee reacties: M+L->ML en (vb.) Fe(OH)3 -> Fe3+ + 3OH-. De 2de w gebufferd door de pH en daardoor blijft het alomtegenwoordige ijzerhydroxide maar oplossen...) #waarom stijgt de pH in de zomer bij algengroei? (~fotosynthese, CO2, koolzuur, bicarbonaat,...) #leg uit aan de hand van de structuur waarom de CEC verhoogt volgens muscoviet<<iliet<montmorilloniet. (~specifiek oppervlak S; hij vraagt mondeling ook naar de bijkomende verschillen: welke kationen, Si en Al in welke verhouding, relatief belang variabele/permanente lading,...) #de ammoniumlactaattest: leg uit hoe de hoeveelheid beschikbare nutri?nten bepaald kan worden. (indexkation, wassen, meten hoeveel ammonium in extract,...) #sorptie-oefening. gegeven: CEC, vochtgehalte, concentraties K+ en (Ca2+ en Mg2+), percentage sorptie K+ en (Ca2+ en Mg2+) en hoeveel K+ verdwijnt met oogst. gevraagd: bepaal conc K+ in oplossing na oogst. (bereken selectiviteitscoëff voor heterovalentie (want fracties en concs gegeven), berekenen nieuwe twee fracties na oogst, stel nieuwe sel.coëff. gelijk aan eerste en haal hieruit het gevraagde) #theorie: alle 4 de vragen staan hierboven ergens al (ijzer in de bodem - verschil qua S tss muscoviet/illiet/montmorilloniet - adsorptie van NH4 en pH - verklaar basenverzadiging en de bufferende werking ervan) #oefening: (gaat op 10 van de 20 punten!) een oefening waarbij ge eerst moest kijken naar de totale hoeveelheid orthofosfaat in de bodemoplossing (heel mkl, zo'n voorbeeldoef in cursus), en dan moest ge hiervan de concentratie PO43- bepalen (de 3 K's van alle zure dissociaties waren gegeven, zo elke vorm ifv PO4 schrijven) (dit leek een beetje op de oefening waarin je de fracties van gedeprotoneerde/geprotoneerde/gedubbelprotoneerde S-OH's moet berekenen)

Reeks 

<nowiki>#</nowiki>Waarom heeft een CO2 verlaging in grondwater een kalk neerslag tot gevolg. #Waarom zorgt een nitraatuitloging voor een verzuring #Welke invloed (1) ionische sterkte en (2) een hoge aanwezigheid van Na in het uitwisselingscomplex op de structuur van de bodem #Wat Is ECEC en hoe wordt die gemeten #in een anaerobe bodem, pH is 6.5, wordt er organische stof afgbroken (gerespireerd) aan een snelheid van 2.4 mg/kg ds/dag10cmol bij pH 6.5, 11cmol bij pH 7. Er is 1mmol MnO2, 1mmol NO3- en 5mmol FE(OH)3 aanwezig. Hoelang duurt het eer de pH= 7?

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>Verklaar waarom oa. het dominerende kation mee bepaalt of er flocculatie is of niet. #oef: #*gegeven: totale conc. oxalaat (1mmol/kg ds), #*totale conc. bindingssites (50mmol/kg). pka1= 4,2 en pka2=5,6 van oxalaat (oxalaat kan 2 protonen afsplitsen) #*pH=5,6 #*alleen divalente oxalaationen kunnen binden op de bindingssites #*de sorptieconstante Ks=200 l/mol #*gevraagd: de concentratie van alle vormen van oxalaat in de bodemoplossing. #*oplossing: stel de 3 evenwichtsvergelijking op (ka1, ka2 en ks gegeven) en stel 2 massabalansen op (van je totale hoeveelheid oxalaat en totale hoeveelheid bindingssites) en dan wat substitueren enzo en dan kom je er wel. Je hoeft zelfs nergens te vereenvoudigen (je zou wel kunnen zeggen dat oxalaat zonder landing verwaarloosbaar klein is).

Reeks 4

<nowiki>#</nowiki>Wat veroorzaakt het verschil wanneer je pH van bodem meet in water of met 1M KCl? #Rijstteelt gaat gepaard met NH3 en CH4 verlies, leg uit. #Verklaar wat de invloed is van ionische strerkte en Na in het uitwisselingscomplex op de structuur van de bodem. #Wat veroorzaakt Zn gebrek? #Oefening: bodem vervuild met Pb, je wil dit doen neerslaan met PO4. Pb bindt aan organische stof en PO4 aan oxiden. Zal Pb3(PO4)2 neerslaan? Geven zijn concentratie lood, Kd voor lood, concentratie fosfaat dat je toevoegt, Ks voor fosfaat, en de 3 pKa's van fosforzuur, de aantal sites op oxiden, de pH van de bodem en het bodemvochtgehalte.

== 2006 ==

=== Juni ===
Reeks 1

<nowiki>#</nowiki>waarom verhogen complexatiereacties de concentratie metaal in de bodemoplossing? #waarom stijgt de pH in de zomer bij algengroei? #leg uit aan de hand van de structuur waarom de CEC verhoogt volgens muscoviet<iliet<montmorilloniet. #waarom lost rotsfosfaat beter op in zuur? #onder welke bodemchemische dingskes verhoogt het risico op P-deficientie? #oefening: zo een gelijk oefening 13 (ik denk de tweede oefening 13, want ik ben er 2 tegengekomen in de cursus) da ge respiratie van C hebt, en vanaf wanneer slaagt FeS dan neer? en dan kreeg ge nog een hoop gegevens van zoveel O2, zoveel MnO2, ... (dus wanneer zit ge aan de lijn van SO4, ma SO4 zelf moest ge nie meerekenen)

Reeks 2

<nowiki>#</nowiki>Waarom stijgt Ca concentratie in bodemoplossing van een kalkrijke bodem naarmate de respiratiesnelheid in bodem toeneemt? #Waarom stijgt pH meestal na verzadiging van de bodem met water? #Waarom is relatieve bijdrage van de variabele lading op totale lading belangrijker voor kaoliniet tov illiet? #Wat zijn potentiaal bepalende ionen (PDI's)? #Welke bodemchemische karakteristieken verhogen het risico op Zn-gebrek bij planten? #oef zoals oef 21

Reeks 3

<nowiki>#</nowiki>waarom verdwijnt kalk uit de bodem bij verwering #wat zijn de bodemkarakteristieken voor ijzer in de bodemoplossing #hoe verloopt de adsorptie van NH4+ met de pH #het soortelijk oppervlak van muscoviet<<illiet< montmorilloniet. verklaar adhv de structuur #basenverzadiging: wat en belang voor pH bufferend vermogen van bodem

Reeks 4

<nowiki>#</nowiki>Verklaar waarom Ca zo'n goede buffer is in bodems #Waarom vindt er vaak denitrificatie plaats in de bodems in de herfst en niet in de lente? #Wat is verantwoordelijk voor het pH-gradiënt in de rhizosfeer? #Ijzer dat opgelost is in grondwater slaat neer als het aan de oppervlakte komt, verklaar. #het competitief model van langmuir en met humuszuren absorptie gecombineerd!! #*bijvragen: bij de eerste vraag: zeker heel goed weten wat er allemaal gebeurt bij CO2 en carbonaat oplossing enzo. pH van kalkrijke bodems weten: 7.5 ongeveer. En weten welke de variabelen zijn die alles controleren. Hij vraagt hier fel op in! #*Ook een bijvraag: waarom daalt de pe als het regent!

== Voorbeelden van vragen uit de ‘theorie’ ==
<nowiki>#</nowiki>Waarom stijgt de Ca concentratie in bodemoplossing van een kalrijke bodem naarmate de respiratiesnelheid in de bodem toeneemt? #Waarom stijgt de pH meestal na verzadiging van de bodem met water? #Waarom is relatieve bijdrage van de variabele lading op de totale lading belangrijker voor kaoliniet t.o.v. illiet? #Wat zijn potentiaal bepalende ionen (PDI)?

Topografie

2024-01-15T19:20:19Z

Simon Herman: /* 15 januari */

{{Infobox|data2=Maarten Vergauwen Gert Verstraeten|data3=Hoorcollege|data4=Schriftelijk en taken|data6=6|header1=Lessen en examens|header5=Achtergrond|headerstyle=background:lightgrey|label2=Docent|label3=Lesvorm|label4=Examenvorm|label6=Studiepunten|label7=Wanneer?|data7=2e bach, 1e sem|label8=ECTS|data8=[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0P08AN.htm Link]|title=Vakinfo}}

De evaluatie omvat drie onderdelen:

* Schriftelijk examen topografie tijdens de examenperiode met theoretische vragen over de hoorcolleges en praktijkdagen, en oefeningen.
* Terreinpracticum: verslag van de praktijkdagen en de verwerking ervan. De praktische kennis van het landmeetkundig instrumentarium wordt afzonderlijk getest met een toestelexamen ergens in december.
* Oefeningen: individuele opgaven met in te dienen verslag (eerste twee oefenzittingen)

''Het vak is opgedeeld in modules met kennisclips die je moet kijken. Deze worden besproken in de les en er worden oefeningen hierover gemaakt. Het zijn veel kennisclips en de vragenmomenten zijn vroeg in het semester, dus best begin je zo snel mogelijk met het doornemen van de kennisclips.''

''Gert Verstraeten is verantwoordelijk voor de terreindagen en de andere practica, maar je gaat hem nooit zien. Je zal je genoegen moeten nemen met de praktijkassistenten.''

== 2024 ==

=== Januari ===

==== 15 januari ====
Geodesie

De prof heeft een 'nieuwe' conische projectie gevonden die de globe snijdt op breedtegraad phi1 = 0° en phi2 = 20° en met een standaardmeridiaan lamda0 = 0°. De rho en theta van de projectie zijn gegeven in functie van phi en lamda:
rho = R*sqrt(C - 2nsin(phi))/n
theta = n(lamda - lamda0)
met
n = (sin(phi1) + sin(phi2))/2
C = cos(phi1) -2nsin(phi1)
# Leid de formules voor kp en km af
# Is deze projectie conform, equidistant of equivalent? Waarom?
# Bereken rho voor 10°, 20°, 30°, 40° en 50° en bereken theta voor -20°, -10°, 0°, 10°, 20°
# Schets het graadnet obv vorige vraag. Belangrijk is de afstand tussen meridianen en parallelen
# Als x = rho*sin(n*lamda) en y = rho0 + nog iets
# Bereken de x,y coordinaten voor P1(1°,1°), P2(1°,2°), P3(2°,1°), P4(2°,2°)
# Afhankelijk van welke eigenschap je gekozen hebt in vraag 2. Bewijs deze door de afstand/oppervlakte/hoek te berekenen tussen P1, P2, P3, P4 op de kaart en op de globe. (formules om dit te doen zijn gegeven)

Totaalstation

De listing uit StarNet van vast punt A en O, en andere punten B, C, D en E. De coordinaten van E zijn geschrapt uit de listing.
# Teken een schets met de punten en metingen op
# Bepaal de coordinaten van punt E
# Teken de foutenellipsen van D en E
# Teken de foutenellips op E als D ook een vast punt zou zijn
# Op welke wijze zijn de coordinaten van punt D bepaald?

GNSS

Studenten hebben gemeten met GNSS, maar ondervonden problemen vanwege een zonnestorm:
# Wat is RTK en VRS?
# Wat is het verschil tussen I95 en Klobuchar?
# Wat is EGNOS? In een smartphone wordt de positie berekend op de GNSS chip, waarom is dit een show-stopper voor app ontwikkelaar die EGNOS wilden gebruiken?

Waar of niet waar
# De cross-track satelliet neemt stereobeelden op door twee beelden van de aarde op te nemen
# Voor structured light scanning is er best geen natuurlijk zonlicht in de kamer
# Hoe hoger de SNR, hoe hoger de kwaliteit van de meting
# nog iets

== 2023 ==

=== Januari ===

==== 16 januari ====
Geodesie

Deze vragen hebben betrekking op een equidistante kegelprojectie die de aarde raakt op 50° NB.
# Leid de formules van de polaire coördinaten (rho en thèta) af in functie van sferische coördinaten (phi en lambda. Doe dit voor een algemene projectie met een willekeurige raakbreedte (niet 50°NB).
#Maak een tekening van deze afleiding. (Voor-, 3D- en kaartaanzicht)
#Leid de formule voor de schaalfactor van de parallellen af.. Wat bedraagt deze op 55° NB?
#Is deze projectie de basis voor de in België gebruikte projectie? Waarom (niet)?
#Er zijn twee vlieghavens A (45° NB, 50° OL) en B (45° NB, 30° WL). Je vliegt van haven A naar haven B zodat je steeds loodrecht op de noordrichting vliegt.
##Maak een duidelijke tekening.
##Bereken de afgelegde afstand in het echt en die op de kaart met schaal 1:5.000.000

Theorie

''Leg uit. Een tekening mag om te verduidelijken.''

#Persistent scatterer
#Koblachar (ionisfeermodel)
#SAR layover (maak een tekening)
#Cloud to cloud registratie
# F-RANSAC
# Structured light scanning

Hoogtemeting

Je wil de hoogte meten tussen twee punten A en B in de Waalse Ardennen. De afstand tussen A en B is 3km en het hoogteverschil ongeveer 100m.

# Aan de hand van een geometrische heen en terug waterpassing. De sigma(1 km H T) is 2 mm en de toestelhoogte is 1.5m.
#*Hoeveel slagen denk je nodig te hebben? (maak een tekening)
#*Wat is de maximale sluitfout?
#*Wat is het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van het punt B?
# Aan de hand van een trigonometrische waterpassing Je meet het hoogteverschil met tussenafstanden van ongeveer 150m. Je doet geen metingen van achter naar voor, alleen van voor naar achter. sigma(v) = 3 mgon sigma(L) = 3 mm
#*Hoeveel opstelpunten denk je nodig te hebben? (maak een tekening)
#*Wat is het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van het punt B
#*Je hebt de prismaconstante ingesteld op -5 cm ipv 5 cm. Wat is de fout op de totale meting?
#GNSS
#*Geef het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van B bij een RTK-meting met behulp van Flepos.
#*Geef het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van B bij een statische meting.
#*Welk type meting is een statische meting ? Wat voor materiaal heb je nodig ? (hardware, software...)
#* Geef het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van B bij een EGNOS-meting.

[[Bestand:Schets oefening examen topo 2023.png|miniatuur|439x439px|Schets oefening (niet op schaal)]]
Oefening

Gegeven: een punt P uitgezet op basis van een naburige gevel. (gegeven afstanden tussen 1, 2 en P)

Je stelt jezelf op op een onbekend punt Q. Je meet naar punt 1 en 2. De afstand naar deze punten is respectievelijk 27m en 10m.

De ingesloten hoek thèta is gelijk aan 41.552 gon. ''(antwoorden tot op mm en mgon)''

# Wat zijn de coördinaten van punt Q in het assenstelsel met 1 als oorsprong ?
# Neem nu Q(0,0) in NE. Je stelt jezelf zo op dat de noord-as loodrecht op de gevel 1-2 staat. Wanneer je mikt naar punt 1 om je Noorden in te stellen zie je HR = ... . Welke HR moet je hier invullen ?
# Bepaal de coördinaten van P in dit nieuwe assenstelsel
# Wanneer je nu het punt P gaat uitzetten, welke kaarthoek g(QP) en welke afstand |QP| gebruik je dan ?
# BONUS: Je krijgt een touw met 11 knopen op gelijke afstand van elkaar. Hoe bepaal je met dit touw een rechte hoek ?

== 2022 ==

=== Januari ===

==== 17 januari ====
Geodesie
Deze vragen hebben betrekking op een equidistante, azimutale projectie aan de Zuidpool.
#Wat is het verband tussen de bolcoördinaten (phi, lambda) en de poolcoördinaten op de kaart (rho, theta).
#Laat deze afleiding zien door middel van een tekening (zij- en onderaanzicht)
#Geef de Kp van deze projectie
#Er zijn twee havens A (50° ZB, 30°OL) en B (50°ZB, 50° WL). Je wil van A naar B varen waarbij je de poolas telkens onder dezelfde hoek snijdt. Geef de werkelijke afstand en de afstand op een kaart met schaal 1:5 000 000.
#Bonusvraag: wie is het hoofd van het NGI? Ze is ook verbonden aan het departement aard- en omgevingswetenschappen van de KU Leuven.
Oefening en GNSS

Je beschikt over een mobile mapping voertuig en rijdt in de straten van Leuven in opdracht van het GRB. Er staat een antenne (punt A) in het midden van het voertuig (coördinaten gegeven). Het voertuig staat in de richting van punt B (coördinaten gegeven). Je moet een punt op de gevel van een gebouw aan de linkerkant karteren en je gebruikt hiervoor dus de twee camera's aan de linkerkant. Beide camera's staan 1 meter meer naar links van de antenne en de rechtercamera staat 1 meter voor de antenne en de linkercamera een meter erachter. De camera's staan in het midden van de beelden met 4000 pixels (dus op pixel 2000). Het punt P staat op het ene beeld op pixel 3000 en op het andere op pixel 1800.
#Wat is de kaarthoek van A naar B?
#Teken de opstelling en zet de metingen erop.
#Bepaal de coördinaten van de camera's.
#Bepaal de coördinaten van het punt P.
#Zet de a priori foutenellips op de tekening.
#Waarvoor staat de afkorting GRB?
#Als deze meting in Leuven is, in welk coördinatensysteem zou dit dan zijn?
#Het licht in de winter is slechter, hoe kan je de kwaliteit van de metingen hetzelfde houden? Geef twee manieren en de nadelen die hieraan zijn verbonden
#Welke GNSS technieken zou je hier kunnen gebruiken? Leg uit!
#Kan EGNOS hier gebruikt worden en wat heb je dan hiervoor nodig?
Totaalstationmeting
#Openingshoek O (100,200,20) en starthoek A (100,200,20). Je stelt je op in A en kijkt naar O. Je zet je kijker dan op 0. Dan kijk je naar het punt B en krijg je de HH, VH en VS op je toestel. Dan stel je je op in B. Eerst kijk je terug naar A om in hetzelfde coördinatensysteem te werken. Dan kijk je naar punt C en krijg je ook de HH, VH en VS. Je ziet nu dat je de VH vanuit punt A niet goed heb opgeschreven dus je vraagt een collega om punt A en B in te meten met GNSS. Hierdoor ligt punt A op 61m en B op 112,3 m. De toestelhoogte is 1,4m en de prismahoogte is 1,9m.
#Maak een schets in boven- en zijaanzicht van de situatie en zet ook de metingen erop.
#Bepaal VH van punt A.
#Wat zijn de coördinaten (X,Y,Z) van punt B en C?
#Welke hoek moet je instellen als je van B terug naar A meet?
#Wat zijn HH, VH en VS van B naar C in doorslag?
#Wat is de maximaal toegelaten hoeksluitfout op C? Gegeven is sigma l = 3mm+5ppm en sigma h = 2mgon.
Begrippen

Leg uit aan de hand van een tekening.
#Alhidade
#Cross track vs along track
#Epipolaire geometrie
#Waterpassing van 1,34m op een afstand van 30m
#Sensor fusion
#Slant range vs ground range

== 2021 ==

=== Januari ===

==== 7 januari ====
Geodesie

# Afleiden van formules voor km en kp van normale gnomische cilindrische projectie. Maak ook een tekening.
# Is deze equivalent, equidistant, conform of geen van de drie? Teken graadnet
# Met een vliegtuig ga je van B naar A naar C (volgens de parallellen en meridianen) en A(50°NB 4°OL) B(50°NB 2°WL) C(53°NB 4°OL). Wat is de afgelegde afstand (van B naar A en van A naar C) in het echt en op de projectie?
#Welke verandering deed Mercator en waarom was die zo belangrijk?

Waterpassing

# De volgende metingen werden uitgevoerd (notatie in volgorde van metingen en in m) A = 1,450; B, B, C, C, D, E = 3,013; D, F, F, G (waardes weet ik niet meer). De baak van E stond op de onderkant van een brug (omgekeerd!!). Maak een tabel met daarin de hoogteverschillen en de peilen als je weet dat peil D = 10,126 m.
# De meting werd een tweede keer uitgevoerd, hierbij werd een sluitfout vastgesteld van 15 mm. Is deze fout aanvaardbaar? Je weet dat de slaglengtes altijd 50 m waren.
# Achteraf bleek dat er een fout zit op de vizierlijn van het toestel. Er is een afwijking van 10 mgon naar beneden. Wat is de maximale fout die hierdoor gemaakt kan zijn op het totale hoogteverschil als je weet dat de maximale afstand tussen de voor- en achterbaak 3 m is.
# Teken wat je ziet op de baak bij de eerste meting.

Verklaar met een tekening

# Ambiguïteit van een fasemeting met GNSS
# Urban canyoning
# Bundle-adjustment
# SAR layoverr

Vereffening

Er zit een bijlage met de output van een vereffening via STAR*NET. A(100,100) en O(60,75) zijn vaste punten, verder zijn er nog punten B, C, D, E en F.

# Teken de punten en duid alle gemeten hoeken en afstanden aan op de tekening. Teken de a-posteriori foutenellips op punt E.
# Bereken zelf de sluitfout en bereken de maximaal toegelaten fout
# Wat hebben ze moeten doen om de vereffening te laten slagen? (Antwoord was aanpassing van de centreerfouten)
# Wat is de kaarthoek van E naar F, rekening houdend met de gecorrigeerde coördinaten?

Theorie

# Wat is het verschil tussen de Molondensky en de Bursa-Wolf methode ''(2 methodes van transformaties, die met 5 en die met 7 parameters)''? Waarom verkiest men Molondensky t.o.v. Bursa-Wolf?
# Welke parameters worden bij deze methodes gebruikt?

=== Augustus ===
Geodesie
#Wat is het verband tussen de lengte- en breedtegraad en de bolcoördinaten? Geef ook de afleiding. We werken in een ... conische projectie.
#
# Wat is de schaalfactor van de parallel?
#Er zijn drie havens A, B en C met hun coördinaten gegeven. Bepaal de afstand tussen B en A en A en C, zowel in het echt als op de kaart. Teken dit ook.
Oefening

Je hebt je theodoliet opgesteld en A (100,100) en O (0,100) zijn gekende punten. Je hebt ook de hoeken tussen naast elkaar gelegen punten en afstanden tussen die punten. Eén hoek is vervangen door alfa en één afstand door X.
#Stel dat de metingen perfect zijn bepaal alfa en X. Doe dit a.d.h.v een tabel.
#Maak een tekening en duid alles aan wat gegeven is.
#Hoeveel mag alfa variëren zodat de hoekstuitfout toch nog toelaatbaar is?
#Je hebt vanuit punt E gemeten naar het punt P (80,80). Wat lees je af als HD en HR als je mikt van E naar P?
Moderne meetinstrumenten

Op figuur 1 zijn twee foto's gegeven, eentje als SAR beeld en eentje als kleuren (RGB) beeld.
# Wat stelt op het SAR beeld de witte lijn voor aangegeven door de bolletjes? Geef hier wat uitleg bij en verwerk in je uitleg backplot scattering (of zoiets).
#Wat stelt het grijze vlak voor? En hier ook nog wat uitleg bij. Verklaar volgende begrippen a.d.h.v. een tekening.
#bundle adjustment
#GDS (of zoiets)
GNSS

Je moet iets gaan opmeten in Stonehenge.
#Welke van de volgende meettechnieken kunnen we niet gebruiken en leg kort uit waarom niet.
#Waarmee moet je nog rekening houden als je de juiste meettechniek hebt voor je effectief kan gaan meten in de UK.

== 2020 ==

=== Augustus ===

==== 17 augustus ====
Geodesie

# Teken een equidistante en equivalente cilinderprojectie (globe->kaart)
# Leid Kp en Km af voor beide projecties
# Bereken de afstand tussen 2 punten op 30° NB
# Bereken de vervorming voor deze afstand voor de twee projecties

Oefening over een waterpassing:

voor- en achterbaak gegeven met bepaalde XXX waarden die je nog zelf moest berekenen (boven-onder/2 voor de middenwaarde bv.), hoogte in referentiestelsel van beginpunt en eindpunt gegeven

# Bereken de maximale sluitfout en geef aan of deze waterpassing eigenlijk wel goed genoeg was (vergeet niet dat er blijkbaar 2 vss formules zijn voor een heen-en-terug waterpassing of een aangesloten/gesloten waterpassing)

Oefeningen in coördinaten:

# Oefening meten in coördinaten
# Oefening meten in coördinaten

Projecties

# Leg uit wat er gebeurt in een GIS-programma wanneer je probeert een Nederlandse kaart om te zetten naar Lambert ‘72
# Wat heeft dit te maken met het INSPIRE-programma van de EU?
# Waarom moeten we in de toekomst werken met Lambert 2008?

== 2018 ==
''Vroeger vak: Topografie en cartografie''

=== Januari ===

==== 15 januari ====
Cartografie:

# Welk algoritme kan je toepassen om een bodemgebruikskaart te generaliseren. Illustreer aan de hand van een voorbeeld.
# Je kreeg deze afbeelding. Wat zie je? welke fouten zijn er zichtbaar? hoe kan je ervoor zorgen dat uw leerling die fouten niet meer maakt?

Topografie:

# Leg aan de hand van een tekening de werking van een EDM uit.
# Leg aan de hand van een tekening uit wat een parallaxverschil is en hoe je daarmee een hoogteverschil kan inschatten.

Praktijk:

Meet met een niveau de afstand tussen 2 opgestelde baken

===Februari ===

==== 1 februari ====
''Dit examen is van toen de geologen dit vak volgden voor maar 3 studiepunten''

reeks 2

# Construeer een projectie die equidistant is in de oost-west richting. Maak een tekening om duidelijk te maken hoe het werkt
#Maak duidelijk aan de hand van een tekening wat VDOP is en hoe het kan geminimaliseerd worden
#Leg aan de hand van een voorbeeld uit hoe de hoekvereffening bij een polygonatie werkt
#Leg de werking van een EDM uit

== 2017 ==

===Januari ===

==== 16 januari ====
Topografie
#4 kaartjes met verschillende projecties; aanduiden welke projecties het zijn, eigenschappen en voor wat ze gebruikt kunnen worden.
#Een profiel van duinen gegeven, dit moet wekelijks opnieuw worden ingemeten om de erosie van het strand te meten voor de komende 10, 20 tot 30 jaar. Welke methoden zijn er, welke verkies je en hoe begin je eraan.
Practicum:
#met niveau het hoogteverschil meten tussen twee baken (een op de grond, een op de vensterbank).
#Achterwaartse insnijding.
#Fotogrammetrie: fotos stereoscopisch leggen en punten benoemen.
Cartografie
#Hoe equidistantie berekenen gegeven een bepaalde fout. Met behulp van Tanaka dit intekenen, gegeven enkele punten met GPS.
#Kaart gegeven. Zeggen welke kaart, van wanneer, doel, nauwkeurigheid,...

==== 27 januari ====
Topografie:

# Vijf projecties met Tissot-Matrix. Benoemen, eigenschappen, waarvoor worden ze gebruikt en zijn ze gebaseerd op dezelfde globe?
# Je moet de uitdieping van de Dijlevallei in kaart brengen over een periode van 30 jaar. Welke methodes kan je gebruiken en waarom?

Cartografie:

# Je kreeg enkele punten met x,y en z-coördinaat en een vijfde punt zonder z-coördinaat. Gebruik die driehoeken en interpolatie om de hoogte te bepalen van het vijfde punt.
# Je moest een bepaald gebied omzetten met een gegeven matrix.

Practicum

# De hoek tussen twee baken bepalen met een theodoliet, alsook de afstand schatten tot één van die baken
# Foto's goed leggen met fotogrammetrie
# Oefening op achterwaartse insnijding

=== Augustus ===

==== 28 augustus ====
Topografie:

# Juist/fout:
#* Je hebt twee RTK-GPS'en. Als je de Dijle wil karteren van Leuven tot Waver, dan moet één van die twee gps'en als basisstation gebruikt worden.
#* Je moet een gebied topografische in beeld brengen. Je hebt een LIDAR beeld, een RTKM-beeld en luchtfoto's die genomen zijn op 500m hoogte met een brandpuntafstand van 85mm met 65% overlap en 1000m tussen de foto's. Als je deze drie technieken ordent volgens nauwkeurigheid krijg je: RTKM - LIDAR - Luchtfoto's.
# Er moeten archeologische opgravingen gedaan worden in een gebied in Egypte. Het is een heel moeilijk gebied met heel veel hellingen en verschillende punten in rotswanden zijn te voet onbereikbaar. Hoe zou jij voor een assenstelsel kunnen zorgen waarin heel het gebied gekarteerd kan worden. Denk er aan dat je dat assenstelsel later nog moet kunnen hergebruiken. Hoe zou jij je gevonden coordinaten kunnen overzetten naar een bestaand satellietbeeld waarin de coordinaten op basis van lengtegraad en breedtegraad worden gegeven. Je hebt toegang tot alle mogelijke toestellen en je budget is onbeperkt. (Deze vraag was heel vaag en zowat iedereen had ze verkeerd begrepen blijkbaar).

Cartografie:

# Je kreeg 4 punten met X,Y,Z coördinaten en je moest de hoogte van een 5de punt berekenen door lineaire interpolatie, gebruik makend van de Dalaunay triangulatie. Je moet ook % grijswaarde berekenen voor elke driehoek.
# Je kreeg een Ferrariskaart van Leuven: Welke kaart is dit? Welke periode? Doel? Welke regio? Welke schaal? Wat is de planimetrische nauwkeurigheid? Welke methode werd gebruikt om reliëf aan te duiden?

Praktijk:

# Achterwaartse insnijding
# Afstand tot een baak meten/berekenen met een niveau
# Twee luchtfoto's goed leggen

== 2016 ==

===Januari ===

==== 11 januari ====
''Reeks 1 (voormiddag)''

Cartografie:

# 4 xyz coördinaten gegeven en een punt met xy coördinaten maar geen z coördinaten die je via lineaire interpolatie moet vinden door delaunay triangulatie. De driehoeken die je dan bekomt, daar grijs waarden voor lichtinval met berekenen.
# Raster filteren
# Van gorkum kaarherkennen en en schaal geven en waar wanneer het gekarteerd is.
# Begrippen: conceptuele generalisatie en is snapping

Topografie:

# Waar/ niet waar stellingen:
# Leuven ligt op U32 van Utm
# Vragen over Sanson Flamseed en je hebt een globe van diameter 20 m:
## iets met dat de verhoudingen van de assen 1:2 zijn
## de afstand tussen 10°OL 60°WL en 30°WL 60°OL is...
## aan de polen is er een lijnstuk dat 2pi lang is (ofzoiets)
# Lange vraag met situatie van iets dat je moet opmeten en je moet beste toestel kiezen om dat te doen en dan motiveren + wat bijdragen beantwoorden

Practicum:

theodoliet of niveau om hoogteverschil op te meten en stereografische foto's goed leggen en bij vraagje over wat voor punten er op te foto's staan

''Reeks 2 (namiddag)''

Cartografie:

# Verschillende punten gegeven, hoe wordt de optimale equidistantie bepaald? Voer de methode van Tanaka uit voor de bekomen hoogtelijnen. Leg je werkwijze uit.
# De kaartenmakers uit de 17de eeuw maakten ook al gebruik van bestaande triangulatienetwerken. Hoe kunnen we deze oorspronkelijke triangulatienetwerken opsporen. Leg je methode uit.
# Kaartje van een kindje gegeven, zeggen wat je zou doen om het kindje een betere kaart te leren tekenen.
# .
# Leg inferred ontology en Topfer uit.

Topografie:

# Vijf azimutale projecties gegeven. Juist/Fout vragen
## Deze projecties zijn van een globe met dezelfde straal
## de projectie rechtsboven is gnomonisch
## er is geen enkele orthografische projectie bij
## onderaan links en in het midden zijn beiden equidistant
# Bepalen hoe je best de metingen zou kunnen doen: volumeverschil in duinen doorheen de tijd. Om de twee weken moet je het kunnen doen met een nauwkeurigheid van enkele cm. Welke methodes kun je gebruiken? Welke methode verkies je en waarom (je moest er een kiezen). Hoe zou je te werk gaan als je morgen zou moeten beginnnen, wat zou je eerst nog doen?
## Bijvragen: elke methode die je opgeschreven had moest je volledig kunnen uitleggen en zeggen waarom je deze niet verkoos.

Practicum:

Met niveau of theodoliet afstand tot een baak inmeten en de horizontale hoek tussen twee baken bepalen.

Fotogrammetrie: stereofoto's juist leggen en bepaalde punten benoemen.

Achterwaartse Insnijding, punten A, B en D gegeven, coördinaten van C zoeken.

==== Onbekende datum ====
Topografie
#2 waar/fout-stellingen die je kort moet verklaren. Dit zijn zeer lange stellingen met gigantisch veel info.
#Situatie waarbij je alle methode moet zeggen die mogelijk zijn. En dan een kiezen en uitleggen hoe je zou beginnen.
Practicum:
#Theodoliet, afstand en horizontale hoek berekenen.
#Oefening achterwaartse insnijding (A (18000,10000) B(24000,15000) en C(30000,30000). Hoeken die ingemeten worden: 278,456gon ; 231,9893gon en 111,5060gon. Bereken D.
#Fotogrammetrie: foto's juist leggen, en punten benoemen.
Cartografie
#Lineraire interpolatie en delaunay. Ook de grijswaarde berekenen.
#Waterplan (zie oude vraag)
#Omtrek aarde berekenen
#Leg uit: Liegen met hoogtelijnen en kaartdichtheid

== 2015 ==

=== Januari ===

==== 12 Januari ====
''Reeks 1 (voormiddag)''

Topografie

# Drie kaartjes van projecties gegeven die je moest benoemen en kenmerken geven, waar je ze aan kunt herkennen, mogelijke toepassingen.
# 4 situaties, welk van deze toestellen is het meest geschikt, welke helemaal niet en waarom niet: GPS, DGPS met EGNOS, Statische GPS, RTK-GPS, RTK-GPS met FLEPOS
#* inmeten van goudplacers langs een riviertje in het amazonegebied (nauwkeurigheid van enkele meter)
#* DTM maken van valleigebied bij Leuven (nauwkeurigheid enkele cm)
#* riviertje in kaart brengen in een diep ingesneden canyon in Spanje (nauwkeurigheid enkele dm)
#* Uitzetten van een 5mx5m grid in de Hoge Venen voor archeologische opgraving (nauwkeurigheid enkele cm) ''LET OP: voor het uitzetten moet je dus op terrein direct de juiste resultaten hebben, daarom is statische GPS niet geschikt en RTK-GPS wel''
# Wat is het verschil tussen een orthofoto en een gerectificeerde foto?
## Kun je ze maken op basis van 1 luchtfoto?
## Kun je ze ook met satellieten maken?
## Wat gebruikt Google Earth?

4. Oefening:

Kringwaterpassing: Metingen gegeven, hoogtes van elk punt berekenen, sluitfout berekenen, maximaal toelaatbare fout berekenen, fout vereffenen en definitieve peilen geven.

Cartografie

# Kaartje met hoogtepunten gegeven, Delauney uitvoeren en schat de grijswaarde van de driehoeken (0-100%)
# JUIST/FOUT en waarom?
#* GPS levert een positieve invloed op maken van mentale kaarten
# Je kunt enkel met formale concept analyse de equivalentie tussen kaartobjecten bepalen
# iets met een verband over optimale hoogtelijneninterval en planimetrische buffers
# Ferrariskaarten zijn nauwkeuriger in Vlaanderen dan in Wallonië

''Reeks 2 (namiddag)''

Cartografie:

# Kaartje en leg dus uit: rasteraggregatie
# Kaartje en leg dus uit: Orientiëren door kinderen, enkele hoofdwindrichtingen
# Tanaka
# Gemma Frisius
# Laag-generalisatie

Topo:

# 3 projecties, leg uit en waarvoor gebruikt,...
## Aitoff 2
## Equidistant azimutaal
## UTM (wel vaag)
# Leg verschil uit tussen RTK-GPS en EGNOS + nauwkeurigheid + hoe inpassen in lambert 72 en TAW
# Camerconstante en FOV + parallax
# Veelhoeksmeting met grote hoeken seg,uitkomst is een strikje

==== Onbekende datum ====
Topografie
# Je moet op missie naar stonehenge van unesco. Je moet een veelhoek errond zetten. Op de hoekpunten moeten palen komen. Deze coordinaten worden meegegeven volgens WGS-coordinaten die een nauwkeurigheid hebben van 0.5m. doorstreep welke meettechniek best niet kan gebruikt worden en omcirkel welke het beste kan gebruikt worden: GPS/ statische GPS/ DPGS met EGNOS-correctie/ RTK GPS met FLEPOS/ RTK GPS/ DGPS
# Geef een tekening van onderstaande termen zodat ik weet dat je ze begrijpt:
#* Parallex
#* GCP
#* Retroreflector
#* Voorwaartse insnijding
#* Triple differences
# Geodetisch datum
#* Waarom worden er geen topografische kaarten gemaakt van WGS-coördinaten. Ook verband met google earth.
#* Waarm is een europees geodetisch datum beter ipv elk land apart?
#* Waarom bestaat er niet één projectiesysteem voor heel de wereld?
# Kringwaterpassing
#* Tabel aanvullen (hoogteverschil, correcte peil) meetgegevens en peil in punt A(begin punt) gegeven. (op het einde van de kringwaterpassing was er een fout van 10mm
#* sluitfout berekenen met de formule. Aanvaardbaar of niet?
#* Hoe komen we aan die formule? Welke fouten worden in de formule opgenomen?

== 2014 ==

===Januari ===

==== 13 januari ====
Topografie:
#Schaalvervorming: Een rechthoekig platkaart is gemaakt vanaf een globe met omtrek aan de evenaar van 60 cm. De cilinder snijdt de globe op 60°NB. De kortste afstand van Poperinge tot Lanaken (beide op 50°45'NB) in vogelvlucht is 214 km. Bereken de vervorming van deze afstand op de kaart. Afleiding van de formules geven en duidelijke tekeningen maken.
#GPS-metingen: Een profiel wordt met GPS opgemeten op 2 manieren. De ene meet de coördinaten met een GPS met EGNOS-correcties, de andere met een RTK-gps
#*Wat is de nauwkeurigheid van beide toestellen?
#*Hoe worden TAW-peilen op basis van deze metingen berekend?
#*In beide gevallen gebeurden correcties. Wat zijn de kenmerken van deze correcties en van waar haalt men ze?
#Fotogrammetrie: Akkoord of niet akkoord? Leg uit en verduidelijk met tekeningen.
#*Als de cameraconstante groter wordt, moet je meer foto's maken op een bepaald gebied in kaart te brengen.
#*Om het aantal foto's te minimaliseren moet je een kleine cameraconstante en grote vlieghoogte gebruiken.
#*Als de cameraconstante groter is, is het parallaxverschil tussen 2 punten op verschillende hoogte kleiner.
#Oefening veelhoeksmeting: openingspunt A(1200,1000) en startpunt 1 met coördinaten (1000,1000) Hoek in 1 van A naar 2 255.20 gon en afstand van 1 naar 2 75.00m Hoek in 2 van 1 naar 3 90 gon en afstand van 2 naar 3 85.00m Hoek in 3 van 2 naar 4 299.95 gon en afstand van 3 naar 4 66m Hoek in 4 van 3 naar 1 369.35 gon en afstand van 4 naar 1 158.15m
#*Bereken de coördinaten van de punten 2, 3 en 4 tot op 1mm nauwkeurig
#*Maak een tekening waarop alle metingen zijn aangeduid
#*Bereken de sluitfouten en beslis of ze aanvaardbaar zijn
Practicum:

Theodoliet viseren op twee punten in het lokaal, verticale en horizontale aflezingen opschrijven. Niets berekenen.

Cartografie
#Wat is de hoogtevoorstellingswijze van Imhof? In welke mate is dit in tegenspraak met Bertin?
#Welk algoritme bestaat er om een gerasterde bodemkaart te generaliseren?
#(gegeven: tekeningetje uit de les van een kindje dat de weg naar zijn school tekent en waarbij de school uiteindelijk naast het huis wordt getekend) Welke fouten maakt de leerling? Welke leeractiviteiten kan een leerkracht van het lager onderwijs uitvoeren om de mentale kaart van de leerling te verbeteren?
#Leg uit
#*Laagsgewijze generalisatie
#*Gemma Frisius
#*Tanaka

==== 24 januari ====
Topografie

# Equidistante en equivalente cilinderprojectie.
#* Vergelijk aan de hand van illustraties hoe de parallellen worden weergegeven op de projectie.
#* Leid de schaalfactoren kP en kM voor beide projecties af.
#* Bereken de werkelijke afstand van twee havens, met 12° ertussen, die zich bevinden op 30°N.
#* Bereken de vervorming van de werkelijke afstand tussen de twee havens voor beide projecties.
# Men wil in een Leuvens gebied bestuderen hoe een rivier zorgt voor erosie in de bodem. Men bestudeert het gebied op 50 m links en rechts van de rivier, en het gebied is 2 km lang.
#* Welke methodes en instrumenten zou je gebruiken om de elke maand de veranderingen te kunnen zien? Leg de methodes uit alsof je ze morgen zou uitvoeren. Welke methode is je voorkeur?
#* Stel men wil de veranderingen ook na 10, 20 en 30 jaar kunnen zien en vergelijken. Wat impliceert dit voor je gekozen methode?
# ''Gegeven: 1 hoogtelijnenkaart van een heuveltop met een rechte weg en 4 beelden van de heuveltop en de weg.''
#* Welke van de figuren zou een luchtfoto kunnen zijn? Welke figuren kunnen radarbeelden zijn? Illustreer aan de hand van tekeningen.
# ''Gegeven: twee gekende punten A (z onbekend) en B, horizontale hoek van A naar B, verticale hoek tussen A en B, toestelhoogte en spiegelhoogte.''
#* Maak verzorgde schetsen van de situatie in boven- en zijaanzicht en bereken z van A.
#* Men meet naar een punt P, met een nieuwe horizontale hoek, verticale hoek en SD. De spiegelhoogte blijft hetzelfde. Maak nieuwe schetsen van de situatie, bereken x en y van P, alsook het hoogteverschil met A.

Practicum:

Niveau met twee E-baken:

* Metingen
* Hoogteverschil
* Afstanden

Cartografie:

# Welk algoritme zou je gebruiken voor de generalisatie van een bodemgebruikskaart met rastercellen?
# Hoe zou men het optimale contour-interval voor een hoogtelijnenkaart kunnen bepalen?
# Leg kort uit:
#* T-O kaart
#* ''Inferred ontology''
#* ''Snapping''

== 2013 ==
Topografie:

# Zijn volgende stellingen juist of fout en verklaar:
## Leuven ligt in zone UTM 32
## Bij Sanson-Flamsteed is de lengte van de nulmeridiaan 10 cm als de diameter van de globe 20 cm is.
## Bij Sanson-Flamsteed is de lengte van de pool 2πα
# Je moet de evolutie schetsen van de erosie van de kustkliffen in Noord-Frankrijk van 1960 tot 2000, welke technieken ga je gebruiken, je mag alleen gegevens gebruiken die in die periode konden gemeten worden. Met welke technieken zou je de evolutie van het gebied schetsen naar de toekomst toe?
# Stellingen juist of fout, en verklaar: ivm azimutale projecties waarbij verschillende projecties getekend waren.
# Praktische oefening op het berekenen van hoeveel foto's juist nodig zijn voor een kaartblad. Hierbij krijg je gegeven: de vlieghoogte, de brandpuntsafstand, de grootte van de foto's, de schaal en de grootte van het kaartblad.
# Wat is de beste techniek om hoogteverschillen (=als er zand weggaat) wekelijks op te meten en hier een overzichtelijk kaartje van te maken? Vertel praktisch hoe je dat zou uitvoeren. Het ging specifiek over de bouw van het nieuwe chemiegebouw hier op de campus.

Cartografie:

# Je moet een kaart met Belgische rivieren (schaal 1/20.000) generaliseren naar een Europese kaart met schaal 1/100.0000, welke technieken gebruik je?
# Hoe bepaal je de ideale afstand voor het hoogtelijnen-interval?
# Ge krijgt een onnozel kaartje: van wie is het, welke schaal, en welke nauwkeurigheid. (twas van merkator, zo de streek rond gent)
# Wat is een inferred ontology?
# Maak een reliëfkaart volgens de methode van Tanaka. Je kreeg willekeurige punten verspreid over het kaartblad, waarvan de hoogte gegeven was.
# Generaliseren van een rasterkaart volgens filtermethode.
# Wat zijn de verschillende methoden om schaduw aan te brengen? + Waarom staat de zon hierbij in het noordoosten?

== 2008 ==
Topografie:

* practicum niveau
* oefening: polygonatie
* 3meerkeuzevragen ivm projectie van samson-flamsteed:
** N-Z lengte op kaart?
** afstand van een stukje op 60°Z
** polen als gebogen lijn, of lijnstuk met bepaalde lengte..?
* met een gps door bosrijk gebied, kaart 1:10000, gewandeld traject ligt 50-100m fout, wat is de oorzaak?
* met RTK-GPS en TotalStation een archeologische site inmeten op de grens nederland vlaanderen, enkel nederlands vaste punten in de buurt
* van 2 azimutale projecties zeggen hoe de projectie is: booglengte, koorde, gnomisch, orthografisch, stereografisch, geen projectie van 1 azimutale projectie zeggen of die conform, equivalent, equidistan, of geen van die drie is.
* je hebt een afbeelding van een heuvel en een weg die er schuin over loopt en vier mogelijke afbeeldingen: met verplaatsing van de heuveltop naar links of rechts en bij elke mogelijkheid een afbuiging van de weg ofwel weg van een horizontale, ofwel naar de horizontale toe. welke afbeelding hoort bij fotogrammetriefoto getrokken van links en welke afbeelding hoort bij een radarbeeld van links.
* erosieopmetingen in de Dijlevallei. wat gebruik je en welke voorbereidingen kan je treffen.
* polygonatie plus fout berekenen
* azimutale projecties, vier prentjes en ge moet zeggen, hoe ze geconstrueerd zijn en wat hun eigenschappen zijn
* in de brandende woestijn moet ge een top twintig kilometer verder meten met een total station. meerkeuze vragen: moet ge correctie doen? en zo ja, refractie of met de aarde en hoe groot moet ge u aflees waarde corrigeren?
* in welke utm zone kunne we leuven karteren
* je moet de ophoping en de laterale verschuiving van de dijle nu en over dertig jaar weer geven door een aantal profielen te maken.. Wat kan je gebruiken, welk apparaat zou jij verkiezen
* practicum: fotogrammetrie, en zo die punten aanduiden als hij bij u komt: principale punte, von gruber punten...
* 3 stellingen: - een over rtk-gps, daar vroeg hij of je een basisstation nodig had, dan eentje over 2 vliegopnames met verschillende vlieghoogtes, welke is het nauwkeurigst , die nauwkeurigheden vglen met lidar en srtm, toepassing van toestellen: eentje om een ravijn in een woud te gaan opmeten en dan een ander een alpijnse vallei
* oef: achterwaartse insnijding
* 3 stellingen:
** Bevolkingsdichtheid weergeven in een Conforme projectie?
** Iets van dat ge orientatieloop kunt doen met UTM, en of het noorden ook overeenkomt met het magnetische noorden.
** zowel bij SAR als bij Fotogammetrie hoge delen die naar voor komen?
* Grote vraag over hoe ge op de grens van Nederland en belgie een archeologische gebied in kaart moet brengen. Ge hebt over de ganse tijd een total-station, en een halve dag een RTK-gps. Er zijn ook 2 vaste punten in Nederland gekent.
* Practica: fotogammetrie ; hoe uitvoeren? principiaal, fiduciale en Von gruber punten aanduiden. Ook het hoogteverschil berekenen tussen 2 punten.

Cartografie:

* Vraag over Bertin en Imhof
* Delaunay triangulatie, en vraag ivm helling-zonlichtinvalshoek
* Metale kaart, wat hoe en rol van autogps
* een stukje rasterkaart generaliseren (manueel-systematisch)
* gegeven: 4 punten met coördinaten en de hoogte. bereken de hoogte van een vijfde punt (coörd. gegeven) met (1) lineaire interpolatie (2) omgekeerde afstandsweging
* hoe kan je het optimale contourlijninterval bepalen van een hoogtelijnenkaart en geef een voorbeeld
* wat is een 'infered ontology'. leg uit aan de hand van de figuur uit de cursus (is gegeven; soort stamboom)
* welk algoritme gebruik je om een bodemgebruikskaart te generalizeren
* ge krijgt 10 punten en de hoogtes, de vraag is: geef het relief weer volgens tanaka’s methode
* Voer een rastergeneratie uit
* Prentje van Chimay in de nederlandse verkenningen: vraag: wie maakte de kaart? wanneer? wat is planimetrische fout? wat is schaal? welk gebied hebben we met die kaarten?
* delauney triangulatie en schaduwering
* 4 stellingen:
** iets van da criterium van contourinterval en een buffer
** iets van ontologie,
** of gps goed of slecht is voor uw mental map
** of de ferraris kaarten in wallonie nauwkeuriger waren dan in vlaanderen
* Bertin Imhoff toestand uitleggen.
* Hoe een rastergeneralisatie uitvoeren?
* Interpoleren + toepassing van methode van Tanaka
* berekening uitvoeren met een kaart die van 1:5000 naar 1:20000 gaat. Dus ge moet u aantal punten verminderen met een bepaalde factor. Ook vermelden om welke soort generalisatie het hier gaat.

== 2007 ==

=== 1ste zit ===
Topografie

# Achterwaartse insnijding
# 5 figuren, je moest zeggen of ze equivalent etc waren, en wat voor projectie het was: booglengte geprojecteerd, koorde geprojecteerd, gnomisch, stereografisch, orthografisch, of geen projectie.
# Je beschikt over GPS, Total Station, Lidar-beelden, Radar-beelden en luchtfoto's voor fotogrammetrie.
## Meerdaalwoud, met veel hellingen van een aantal meters diep en verschillende tientallen meters breed, gebied van 1 km²: welke toestellen? Voor in een Lambert-assenstelsel. Let op tijd- en gebruiksgemak, prijs ...
## Alpien gebied van 100 km², met hoogteverschillen tot 3500m, doel=3D-kaart van het gebied (zoals de kaarten in de skigebieden).

# Achterwaartse insijding (te zoeken punt lag binnen de driehoek van de 3 gegeven punten!).
# 3 meerkeuzevragen over Sanson-Flamsteed. Afstand Noord- tot Zuidpool, afstand tussen 2 gegeven punten en zeggen of de polen punten of lijnen waren.
# Meerkeuzevraag (11 mogelijkheden) of da ge moet rekening houden met refractie van het licht en/of kromming van de aarde. Ge meet het op in de warme woestijn, ge meet een berg die op 20km afstand ligt.
# Je wil de evolutie van de Dijle weergeven, je meet nu en nog eens binnen 30 jaar. Je wil zien of de rivier ophoogt (tot 2 mm/jaar) en verschuift (tot 30mm/jaar). Geef alle mogelijke inmeetmethoden en wat is de beste. En leg uit hoe da je het exact moet doen (alsof da je morgen zou moeten beginnen opmeten).

# Achterwaartse insnijding.
# Stellingen:
## Leuven kan gesitueerd worden in volgende UTM zone:..
## Een tekening met een weg over een berg. Hoe wordt dat vervormd bij een luchtfoto en radar?
## Nauwkeurigheid rangschikken: LIDAR, SRTM, luchtfoto.
# Je krijgt als opdracht om driemaandelijks een erosiekartering uit te voeren in het stroomgebied van de Dijle ten zuiden van Leuven. Daarbij moet je van de verschillende erosie- en sedimentvormen een reeks parameterwaarden opmeten (zie tabel). Deze informatie laat je toe om nadien totale erosie- en sedimentatievolumes te berekenen (vb totaal sedimentvolume = oppervlakte sedimentvlek maal sedimentdikte en dit gesommeerd voor elke sedimentvlek). Nadien wens je de opgemeten erosievolumes te voorspellen met een erosiemodel. Als input voor het erosiemodel gebruik je een digitaal hoogtemodel dat aangemaakt werd op basis van hoogtelijnen op een 1:20.000 topografische kaart van het NGI. Je moet maw de ingemeten erosiefenomenen op het digitaal terreinmodel kunnen projecteren. Beschrijf hoe je deze erosiekarteringen zou uitvoeren. Geef daarbij aan welke opnamemethodes en/of opname-instrumenten je zou gebruiken en welke stappen je moet ondernemen vanaf de start van de opdracht (als je nog in Leuven op je bureau zit) tot de verwerking van de gegevens waarbij je de erosiefenomen op het DTM plaatst. Ter info: een geul is een langgerekte erosievorm met een diepte van enkele cm en een breedte van enkele cm. Een ravijn is groter en kan enkele tientallen cm breed en/of diep zijn. Het onderscheid tussen geulen en ravijnen wordt gemaakt op basis van de dwarsdoorsnede: als deze groter is dan 929 cm² is het een ravijn anders een geul

Cartografie

# Leg adhv een voorbeeld uit hoe je geo-ontologie kan gebruiken om topografische kaarten te harmoniseren.
# Een generalisatie-oefening (met die figuur met schaal 1/x die geconverteerd wordt naar schaal 1/5x en 1/20x). Hoe generaliseren? Kan je automatiseren?
# Vraagje over schaduw bij reliëf + Waarom schaduw in het NW?
# Het kaartje van Van Gorkum (dat moest ge dus weten), welke periode, fout, welk gebied... alles wat daar mee te maken heeft.
# Welke techniek wordt er gebruikt door Idrisi werd om van vector naar raster om te zetten?

# Is het gebruik van GPS goed of slecht voor de ontwikkeling van mentale kaarten. En bijvraag: wat zijn de verschillende stappen dat mensen een mentale kaart opbouwen?
# Hoe bepaal je het optimale contourinterval, ge meet punten in met een Total station (1 punt per are) en je hebt een schaal van 1:2000.
# Hoe kan je schaduwing gebruiken om het reliëf voor te stellen en waarom staat de lichtbron altijd in het noordoosten? (Let op: strikvraag!)
# Een raster van 8x8 met verschillende vakjes zwart en andere wit generaliseren.
# Hij toonde een afgedrukt exemplaar van het DTM da we gemaakt hebben met IDRISI en hij wilde weten hoe we dat gemaakt hebben en of de kleurlegende die erbij stond goed was.

# De EU wil een kaart van de permanente rivieren, op schaal 1: 1000 000 Hoe zou je dit doen als de relevante gegevens gedigitaliseerd zijn in vectorbestanden met schaal 1: 20 000
# Hoe bepaal je het ideale contourinterval, werk uit met een voorbeeld
# Kaart van een stuk van Vlaanderen (oa Gent) van Mercator; geef planimetrische nauwkeurigheid, datering , oorspronkelijke schaal
# Leg het begrip infered ontology uit adhv de klassestructuur van Franse wegen; (geef equivalente relaties en relatie sub/superklasse)

=== 2de zit ===
Topografie
# Achterwaartse insnijding
# Wandeling in uitgestrekte Ardense wouden met hand-held gps. Route overgebracht op topografische kaart (via mapinfo) met omzetting van WGS84 naar lambert72 en afwijking tussen de 50-100m meter?
## meting:
### niet precies?
### niet nauwkeurig?
### noch nauwkeurig, noch precies?
### nauwkeurig en precies?
## dit komt door:
### PDOP die de hele tijd een waarde drie heeft
### slechte ontvangst in het bos
### iets met omzetting in mapinfo die de waarde niet zo precies kan weergeven of zoiets
### een combinatie van de vorige
### iets anders
## Kartering van een archeologische site. Hoe grid maken? Hoe achteraf terug grid gebruiken? Hoe de site invoegen in een kleinschaliger radar beeld met geodetische coördinaten? Onbeperkt budget, sommige punten op site niet te voet bereikbaar, op geen enkele plaats een overzicht over heel het terrein.

Cartografie:

# Oefening: lineaire interpolatie en omgekeerde afstandsweging
# Wat is een infered ontology. Je krijgt er een ontology-voorbeeld bij.
# Klein kaartje generaliseren van 1/5000 naar 1/10000

== 2006 ==

=== 1ste zit ===
Topografie:

# Practicum: afstand meten met niveau
# Achterwaartse insnijding
# 2 stellingen(J/F+verklaren):
#* je beschikt over base station en rover om traject van een bepaalde rivier ( vanuit Wallonië naar Vlaanderen) te karteren. Dit is nodig voor een nauwkeurigheid tot op 1dm.
#* opname fotogrammetrie: H = 500m, f = 85mm , ook nog LIDAR en SRTM. De volgorde van nauwkeurigheid is ( van hoog naar laag)1SRTM 2LIDAR 3fotogrammetrie
# 5 azimutale projecties gegeven, geef uitleg hierover (welke soort, hoe getekend,...) + allemaal afkomstig van globe met dezelfde straal?

# Practicum: afstand meten met niveau.
# Achterwaartse insnijding
# Stellingen, goed of fout + argumenteer:
#* Voor een thematische kaart met de bevolkingsdichtheid gebruiken we best de Mercatorprojectie.
#* Je moet een kaart maken voor een oriëntatieloop. De beste manier om een kaart te maken waarop de deelnemers hun kompas kunnen leggen en de kaart volgen is een UTM-projectie met de WGS84-datum.
#* Net als bij niet-verticale luchtopnames lijken ook bij SAR-scan heuvels dichterbij dan ze in werkelijkheid zijn
# Je moet een archeologische site van 2 ha karteren.
## Hoe kan je dit het beste doen?
## Welk toestel, welke manier van werken?
## En hoe gebeurt de verwerking achteraf?
## En als de architecten een 3D-model willen om in een folder te plaatsen, hoe zou je dat inmeten?

Cartografie:

# Wat is volgens Bertin mis met methode van Imhof?
# Welk algoritme gebruiken om bodemgebruikskaart te generaliseren?
# Een mentale kaart gegeven (die waar school naast huis staat): verklaar
# Woordjes: layer generalisation, Takana, Gemma Frisius
# Practicum: wat heb je nu precies gedaan in Idrisi?

# Welke methoden om verandering volgens tijdstip te karteren ken je?
# Denk je dat het gebruik van een GPS-systeem in de auto een goede of een slechte invloed heeft op de mentale kaartvorming van de gebruikers?
# Wat is de beste manier om het contourinterval van contourlijnen te bepalen?
# Woordjes: OT-kaart, Wet van Topfer, Hoogteschrapjes

=== 2de zit ===
Topografie:

# Fotogrammetrie: hoogteverschil bepalen.
# Polygonatie
# Je moet het profiel van een rivier in 2006 vergelijken met zijn evolutie in 2036. Welke werkwijzen kan je gebruiken? Welke draagt jouw voorkeur

Cartografie:

# Gegeven: punt x, en daarond vier punten met gekende hoogte. Bereken de hoogte van x via lineaire interpolatie en via inverse distance interpolation.
# Gegeven: kubus van 8x8, zwart en witte vakjes. Generaliseer.
# Gegeven: kaartje van Chimay. Wie heeft deze kaart gemaakt? Wanneer? Hoe herken je het?

== 2005 ==
Topografie:

# Theodoliet: hoek inmeten, afstand tot een punt (dmv triangulatie).
# 3 stellingen:
## Mercatorprojectie gebruiken voor afbeelding bevolkingsdichtheid.
## Bij zowel SAR als fotogrammetrie zal een heuvel dichterbij worden afgebeeld dan in werkelijkheid het geval is.
## SRTM-meting: 92m hoogte voor een punt, terwijl dit voor TAW 104.72 meter is. De fout ligt enkel aan de SRTM-meting.
# Polygonatie-oefening.
# GPS-meting met DGPS: volledige procedure voor erosie-opmetingen.

# Practicumvraag stereoscopie: bereken hoogteverschil en toon principaal punt, von Gruber punten,...
# 3 stellingen:
## UTM gebruiken voor oriëntatieloop?
## GPS geeft constant een fout van 50 tot 100 meter, komt dit door de PDOP die 3 is?
## Nederland en Duitsland willen DHM van Rijnvallei. Moeten er projecties gewijzigd worden om tot een dergelijk model te komen?
# Polygonatie; zijn er afstandsfouten of hoekfouten?
# Geef voor- en nadelen van gps, fotogrammetrie, TS, lidar en radar. Er zijn veel smalle diepe ravijnen in het Meerdaalwoud en we willen het volume van zo'n ravijn zo precies mogelijk kennen. Wat gebruiken we hier voor?
# Je krijgt de opdracht om een 3D-kaart te maken met wandelpaden en skipistes in de Alpen. Wat gebruik je hiervoor? Je hebt onbeperkt budget.

# Woordjes: WGS84, geodetische coördinaten, sanson-fleemsted, BEREF, PDOP, parallax.
# Achterwaartse insnijding
# RAR: leg uit + verschil met laser
# Stappen van uitvoeren van GPS onderzoek uitleggen
# Practicum: hoogteverschil berekenen op stereokoppel

# Meet hoogte en afstand met een niveau
# Achterwaartse insnijding
# .
## 2 RTK-GPS toestellen waarvan 1 gebruikt als basisstation, is deze nodig om nauwkeurig metingen te doen (dm nauwkeurig) langs een traject langs de Dijle?
## 2 opnames: opname A: vlieghoogte 3000m, brandpuntafstand 152mm en opname B: H = 500m, f = 85mm. Welke is het meest geschikt om nauwkeurig hoogtemetingen te doen?
## Vergelijk de nauwkeurigheid van hierboven met deze van LIDAR en SRTM.
# 5 azimutale projecties gegeven, geef uitleg hierover (welke soort, hoe getekend,...)

'''Cartografie'''

# Hoe maak je van een vectorkaart een rasterkaart (punten, lijnen, vlakken)?
# De binnenscheepvaart in een europa wordt weergegeven door een kaart op schaal 1:500000 uitgegeven door de Europese commissie.
## Je beschikt over vectorgegevens 1:10000 voor de kanalen als lijnelementen en sluizen als puntelementen.
## Je beschikt over de gegevensbank van alle schepen die aan de sluizen passeren sinds 1950 tot 2000 jaarlijks.
# Bespreek proceduren en afbeeldingstechnieken voor een mooie kaart te krijgen.
# Bespreek GAFD/aantal klassen figuur.
# Hoe optimale contourinterval berekenen?+illustratie voorbeeld
# Woordjes: mentale kaart/conceptuele generalisatie/face complexity/schrapjesmethode

# Waar plaats je web-cartografie in de mapusecube?
# De EU wil een kaart maken met de evolutie van de handelsstromen tussen 1980 en 2000 tussen de verschillende lidstaten. Je bezit van elk jaar een kruistabel met in- en uitvoer. Hoe ga je te werk?
# Het grafiekje uitleggen met de normaalverdeling, lineaire, arimetrische, geometrische en harmonische verdeling.
# Op welke manieren kun je tijd en verandering in kaart brengen?
# Zijn de GPS-systemen in wagens goed of slecht voor de opbouw van mentale kaarten? beargumenteer.
# Woordjes:
## datareductie
## Gemma Frisius
## Takana
## point in polygon algorithm

== 2004 ==

=== 1ste zit ===
Topografie:

# Meet hoogteverschil met niveau + bereken (op 4 ptn)
# 3 woordjes uitleggen: Goode, orthometrische hoogte, long track versus (die andere) track
# Een achterwaartse insnijding (op 3)
# Vraag over verschil codematching en phaseshift bij gps
# Vraag over Total station, fotogrammetrie, gps, lidar : hoe plaatsbepaling doen in een gegeven gebied, fouten, en dan enkele voorbeelden en zeggen wat waar gebruiken (deze en vorige vraag samen op 6).

# Practicum: Bepaal met het niveau het hoogteverschil en de afstand tussen 2 punten
# 6 woordjes : Hayford , isocenter , RTCM , othodroom , precisie, interferogram
# Achterwaartse insnijding
# Geef de voordelen en de nadelen voor een toepassing (ivm gebruikshandigheid, nauwkeurigheid en toepasgebied ) met een GPS, lidar, radar, Total station en fotogrammetrie voor een DHM aan te maken.
# Leg uit welke vervormingen kunnen optreden bij een projectie. Hoe worden die begroot? Welke projectie zou je gebruiken voor:
## de oppervlakte van een bos
## een navigatiekaart op zee
## een gebied rond 60 graden
## navigatie aan de polen ''voor dat bos nog volgende opmerking: "bedoeling is om de bossen te vergelijken, dus je gebruikt dan best een equivalente projectie zodat je goed oppervlakten kan vergelijken"''

# Hoe kan je verticale en horizontale hoek en afstand berekenen met theodoliet? Doen! Nog een andere vraag: hoogteverschil met parallax en stereoscoop meten!
# Woordjes: WGS84, geodetische coördinaten, sanson-fleemsted, BEREF, PDOP, parallax.
# Achterwaartse insnijding
# Hele situatie over basisstation in Leuven en hoe je GPS-meting gaat uitvoeren met een code-matching systeem om erosiedingen op te meten ten zuiden van Leuven om te verwerken met een DHM gebaseerd op hoogtelijnen van een NGI-kaart.
# Wat is SAR, hoe kan je er reliëf mee opmeten en vergelijk met lasersysteem.

# Bepaal de hoek tussen 2 punten met de theodoliet en meet de afstand en hoogteverschil (op de baak) of andere vraag: bepaal hoogteverschil tussen 2 punten op stereokoppel luchtfoto's, en duid principaal punt, fiduciale punten en Von Gruberpunten aan.
# Woordjes: carthetische coördinaten, FLEPOS, datum, ASTER, flowschutting, orthofoto 3) 3) Achterwaartse insnijding
# Archeologische site op een terrein van 2 ha², hoe meet je en hoe verwerk je de metingen, en op een tentoonstelling wil je een poster met het reliëf van de site, welke techniek gebruik je?
# Welke projectie gebruik je: bevolkingsdichtheid - BBP/inwoner - densiteit van luchtvaartverkeer - zeilen in Florida - oriëntatieloop in de Ardennen - wegennet in NW Europa.

Cartografie:

# Verbeter dit kaartje... (zelfde als in cursus)
# Hoe zou je (de evolutie van) de bevolking van België voorstellen, mbv gemeentelijke gegevens uit volkstellingen om de tien jaar, van 1830 tot nu?
# Is de hoogtevoorstelling van Imhof in overeenstemming met de regels van Bertin? Leg uit.
# Leg de Jenks-Caspall classificatiemethode uit, wat zijn de voor- en nadelen?
# Wat is het verschil tussen datareductie en generalisatie, geef van elk een voorbeeld.
# Woordjes: TO-kaart, GUI, mm, cartogram, Dasymmetrische kaart

# Als je een kaart moet maken van Australië: Wat is er fout en geef een betere oplossing? (Dent en Meierhofer)
# Leg de verschillende classificatiemethoden van de gegeven kaarten uit? Is classificatie noodzakelijk?
# Leg de verschillende stappen in de vorming van een mentale kaart uit?
# Stel, u werkt voor ... en die willen een kaart van de ... waterlopen op 1:100 000. Je hebt het hele netwerk van waterlopen op 1:20 000. Hoe zou je te werk gaan?
# Woordjes: Erastostenes, altimetrische barrière, digitizing,

# Verbeter de gegeven kaart. (vb. namen van gebieden horizontaal plaatsen,...)
# Leg uit wat je weet over digitale- en papierenatlassen? Hoe zit het met de volgorde van de kaarten?
# Leg de typografie van een kaart uit? Geef 2 soorten lettertypen
# Gegeven is een kaart met schaal 1:25 000 . Nu moet je overgaan naar een kaart met schaal 1:20 000 Hoe doe je dit?
# Woordjes: topologische kaart, Topfer, ...

=== 2de zit ===
Topografie:

# 6 woordjes :
## Geodetische coördinaten
## WGS64
## BEREF
## PDOP
## Parallax
## Sanson-Flamsteed
# Achterwaartse insnijding
# Als je met een bepaalde GPS-methode gaat werken om de erosie-evolutie van een gebied ten zuiden van Leuven te karteren (met het basisstation in Leuven), hoe ga je dan te werk? Die erosievormen voorspellen op DHM hoogtelijnen kaart (dus van globale ellipsoïde (GPS) naar lokale ellipsoïde).
# Wat is SAR? Vergelijk dit met laseraltimetrie.

Cartografie:

# De evolutie van aantal treinreizigers op Belgisch spoornet. Gegeven een topologische kaart met de data van vertrek en aankomst. Hoe zou je dit op kaart brengen?
# Hoe wordt het optimale contourinterval bepaald? Illustreer telkens met voorbeeld
# Verantwoord volgende stelling: bij hoog aantal klassen is de ADCM klein en dus is de classificatie goed (waarbij de CF de limiterende factor is voor het aantal klassen)
# Wat is het verschil tussen data reductie en generalisatie; illustreer met een voorbeeld
# Mentale kaart uitleggen van in cursus (die waar het huis en de school naast elkaar staan)
# Woordjes: Peutingerkaart. GUI; dasymetrische kaart; tijd ruimte kubus

Topografie

2024-01-15T19:19:17Z

Simon Herman:

{{Infobox|data2=Maarten Vergauwen Gert Verstraeten|data3=Hoorcollege|data4=Schriftelijk en taken|data6=6|header1=Lessen en examens|header5=Achtergrond|headerstyle=background:lightgrey|label2=Docent|label3=Lesvorm|label4=Examenvorm|label6=Studiepunten|label7=Wanneer?|data7=2e bach, 1e sem|label8=ECTS|data8=[https://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/G0P08AN.htm Link]|title=Vakinfo}}

De evaluatie omvat drie onderdelen:

* Schriftelijk examen topografie tijdens de examenperiode met theoretische vragen over de hoorcolleges en praktijkdagen, en oefeningen.
* Terreinpracticum: verslag van de praktijkdagen en de verwerking ervan. De praktische kennis van het landmeetkundig instrumentarium wordt afzonderlijk getest met een toestelexamen ergens in december.
* Oefeningen: individuele opgaven met in te dienen verslag (eerste twee oefenzittingen)

''Het vak is opgedeeld in modules met kennisclips die je moet kijken. Deze worden besproken in de les en er worden oefeningen hierover gemaakt. Het zijn veel kennisclips en de vragenmomenten zijn vroeg in het semester, dus best begin je zo snel mogelijk met het doornemen van de kennisclips.''

''Gert Verstraeten is verantwoordelijk voor de terreindagen en de andere practica, maar je gaat hem nooit zien. Je zal je genoegen moeten nemen met de praktijkassistenten.''

== 2024 ==

=== Januari ===

==== 15 januari ====
Geodesie
De prof heeft een 'nieuwe' conische projectie gevonden die de globe snijdt op breedtegraad phi1 = 0° en phi2 = 20° en met een standaardmeridiaan lamda0 = 0°. De rho en theta van de projectie zijn gegeven in functie van phi en lamda:
rho = R*sqrt(C - 2nsin(phi))/n
theta = n(lamda - lamda0)
met
n = (sin(phi1) + sin(phi2))/2
C = cos(phi1) -2nsin(phi1)
# Leid de formules voor kp en km af
# Is deze projectie conform, equidistant of equivalent? Waarom?
# Bereken rho voor 10°, 20°, 30°, 40° en 50° en bereken theta voor -20°, -10°, 0°, 10°, 20°
# Schets het graadnet obv vorige vraag. Belangrijk is de afstand tussen meridianen en parallelen
# Als x = rho*sin(n*lamda) en y = rho0 + nog iets
# Bereken de x,y coordinaten voor P1(1°,1°), P2(1°,2°), P3(2°,1°), P4(2°,2°)
# Afhankelijk van welke eigenschap je gekozen hebt in vraag 2. Bewijs deze door de afstand/oppervlakte/hoek te berekenen tussen P1, P2, P3, P4 op de kaart en op de globe. (formules om dit te doen zijn gegeven)

Totaalstation
De listing uit StarNet van vast punt A en O, en andere punten B, C, D en E. De coordinaten van E zijn geschrapt uit de listing.
# Teken een schets met de punten en metingen op
# Bepaal de coordinaten van punt E
# Teken de foutenellipsen van D en E
# Teken de foutenellips op E als D ook een vast punt zou zijn
# Op welke wijze zijn de coordinaten van punt D bepaald?

GNSS
Studenten hebben gemeten met GNSS, maar ondervonden problemen vanwege een zonnestorm:
# Wat is RTK en VRS?
# Wat is het verschil tussen I95 en Klobuchar?
# Wat is EGNOS? In een smartphone wordt de positie berekend op de GNSS chip, waarom is dit een show-stopper voor app ontwikkelaar die EGNOS wilden gebruiken?

Waar of niet waar
# De cross-track satelliet neemt stereobeelden op door twee beelden van de aarde op te nemen
# Voor structured light scanning is er best geen natuurlijk zonlicht in de kamer
# Hoe hoger de SNR, hoe hoger de kwaliteit van de meting
# nog iets

== 2023 ==

=== Januari ===

==== 16 januari ====
Geodesie

Deze vragen hebben betrekking op een equidistante kegelprojectie die de aarde raakt op 50° NB.
# Leid de formules van de polaire coördinaten (rho en thèta) af in functie van sferische coördinaten (phi en lambda. Doe dit voor een algemene projectie met een willekeurige raakbreedte (niet 50°NB).
#Maak een tekening van deze afleiding. (Voor-, 3D- en kaartaanzicht)
#Leid de formule voor de schaalfactor van de parallellen af.. Wat bedraagt deze op 55° NB?
#Is deze projectie de basis voor de in België gebruikte projectie? Waarom (niet)?
#Er zijn twee vlieghavens A (45° NB, 50° OL) en B (45° NB, 30° WL). Je vliegt van haven A naar haven B zodat je steeds loodrecht op de noordrichting vliegt.
##Maak een duidelijke tekening.
##Bereken de afgelegde afstand in het echt en die op de kaart met schaal 1:5.000.000

Theorie

''Leg uit. Een tekening mag om te verduidelijken.''

#Persistent scatterer
#Koblachar (ionisfeermodel)
#SAR layover (maak een tekening)
#Cloud to cloud registratie
# F-RANSAC
# Structured light scanning

Hoogtemeting

Je wil de hoogte meten tussen twee punten A en B in de Waalse Ardennen. De afstand tussen A en B is 3km en het hoogteverschil ongeveer 100m.

# Aan de hand van een geometrische heen en terug waterpassing. De sigma(1 km H T) is 2 mm en de toestelhoogte is 1.5m.
#*Hoeveel slagen denk je nodig te hebben? (maak een tekening)
#*Wat is de maximale sluitfout?
#*Wat is het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van het punt B?
# Aan de hand van een trigonometrische waterpassing Je meet het hoogteverschil met tussenafstanden van ongeveer 150m. Je doet geen metingen van achter naar voor, alleen van voor naar achter. sigma(v) = 3 mgon sigma(L) = 3 mm
#*Hoeveel opstelpunten denk je nodig te hebben? (maak een tekening)
#*Wat is het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van het punt B
#*Je hebt de prismaconstante ingesteld op -5 cm ipv 5 cm. Wat is de fout op de totale meting?
#GNSS
#*Geef het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van B bij een RTK-meting met behulp van Flepos.
#*Geef het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van B bij een statische meting.
#*Welk type meting is een statische meting ? Wat voor materiaal heb je nodig ? (hardware, software...)
#* Geef het 95% betrouwbaarheidsinterval van de hoogte van B bij een EGNOS-meting.

[[Bestand:Schets oefening examen topo 2023.png|miniatuur|439x439px|Schets oefening (niet op schaal)]]
Oefening

Gegeven: een punt P uitgezet op basis van een naburige gevel. (gegeven afstanden tussen 1, 2 en P)

Je stelt jezelf op op een onbekend punt Q. Je meet naar punt 1 en 2. De afstand naar deze punten is respectievelijk 27m en 10m.

De ingesloten hoek thèta is gelijk aan 41.552 gon. ''(antwoorden tot op mm en mgon)''

# Wat zijn de coördinaten van punt Q in het assenstelsel met 1 als oorsprong ?
# Neem nu Q(0,0) in NE. Je stelt jezelf zo op dat de noord-as loodrecht op de gevel 1-2 staat. Wanneer je mikt naar punt 1 om je Noorden in te stellen zie je HR = ... . Welke HR moet je hier invullen ?
# Bepaal de coördinaten van P in dit nieuwe assenstelsel
# Wanneer je nu het punt P gaat uitzetten, welke kaarthoek g(QP) en welke afstand |QP| gebruik je dan ?
# BONUS: Je krijgt een touw met 11 knopen op gelijke afstand van elkaar. Hoe bepaal je met dit touw een rechte hoek ?

== 2022 ==

=== Januari ===

==== 17 januari ====
Geodesie
Deze vragen hebben betrekking op een equidistante, azimutale projectie aan de Zuidpool.
#Wat is het verband tussen de bolcoördinaten (phi, lambda) en de poolcoördinaten op de kaart (rho, theta).
#Laat deze afleiding zien door middel van een tekening (zij- en onderaanzicht)
#Geef de Kp van deze projectie
#Er zijn twee havens A (50° ZB, 30°OL) en B (50°ZB, 50° WL). Je wil van A naar B varen waarbij je de poolas telkens onder dezelfde hoek snijdt. Geef de werkelijke afstand en de afstand op een kaart met schaal 1:5 000 000.
#Bonusvraag: wie is het hoofd van het NGI? Ze is ook verbonden aan het departement aard- en omgevingswetenschappen van de KU Leuven.
Oefening en GNSS

Je beschikt over een mobile mapping voertuig en rijdt in de straten van Leuven in opdracht van het GRB. Er staat een antenne (punt A) in het midden van het voertuig (coördinaten gegeven). Het voertuig staat in de richting van punt B (coördinaten gegeven). Je moet een punt op de gevel van een gebouw aan de linkerkant karteren en je gebruikt hiervoor dus de twee camera's aan de linkerkant. Beide camera's staan 1 meter meer naar links van de antenne en de rechtercamera staat 1 meter voor de antenne en de linkercamera een meter erachter. De camera's staan in het midden van de beelden met 4000 pixels (dus op pixel 2000). Het punt P staat op het ene beeld op pixel 3000 en op het andere op pixel 1800.
#Wat is de kaarthoek van A naar B?
#Teken de opstelling en zet de metingen erop.
#Bepaal de coördinaten van de camera's.
#Bepaal de coördinaten van het punt P.
#Zet de a priori foutenellips op de tekening.
#Waarvoor staat de afkorting GRB?
#Als deze meting in Leuven is, in welk coördinatensysteem zou dit dan zijn?
#Het licht in de winter is slechter, hoe kan je de kwaliteit van de metingen hetzelfde houden? Geef twee manieren en de nadelen die hieraan zijn verbonden
#Welke GNSS technieken zou je hier kunnen gebruiken? Leg uit!
#Kan EGNOS hier gebruikt worden en wat heb je dan hiervoor nodig?
Totaalstationmeting
#Openingshoek O (100,200,20) en starthoek A (100,200,20). Je stelt je op in A en kijkt naar O. Je zet je kijker dan op 0. Dan kijk je naar het punt B en krijg je de HH, VH en VS op je toestel. Dan stel je je op in B. Eerst kijk je terug naar A om in hetzelfde coördinatensysteem te werken. Dan kijk je naar punt C en krijg je ook de HH, VH en VS. Je ziet nu dat je de VH vanuit punt A niet goed heb opgeschreven dus je vraagt een collega om punt A en B in te meten met GNSS. Hierdoor ligt punt A op 61m en B op 112,3 m. De toestelhoogte is 1,4m en de prismahoogte is 1,9m.
#Maak een schets in boven- en zijaanzicht van de situatie en zet ook de metingen erop.
#Bepaal VH van punt A.
#Wat zijn de coördinaten (X,Y,Z) van punt B en C?
#Welke hoek moet je instellen als je van B terug naar A meet?
#Wat zijn HH, VH en VS van B naar C in doorslag?
#Wat is de maximaal toegelaten hoeksluitfout op C? Gegeven is sigma l = 3mm+5ppm en sigma h = 2mgon.
Begrippen

Leg uit aan de hand van een tekening.
#Alhidade
#Cross track vs along track
#Epipolaire geometrie
#Waterpassing van 1,34m op een afstand van 30m
#Sensor fusion
#Slant range vs ground range

== 2021 ==

=== Januari ===

==== 7 januari ====
Geodesie

# Afleiden van formules voor km en kp van normale gnomische cilindrische projectie. Maak ook een tekening.
# Is deze equivalent, equidistant, conform of geen van de drie? Teken graadnet
# Met een vliegtuig ga je van B naar A naar C (volgens de parallellen en meridianen) en A(50°NB 4°OL) B(50°NB 2°WL) C(53°NB 4°OL). Wat is de afgelegde afstand (van B naar A en van A naar C) in het echt en op de projectie?
#Welke verandering deed Mercator en waarom was die zo belangrijk?

Waterpassing

# De volgende metingen werden uitgevoerd (notatie in volgorde van metingen en in m) A = 1,450; B, B, C, C, D, E = 3,013; D, F, F, G (waardes weet ik niet meer). De baak van E stond op de onderkant van een brug (omgekeerd!!). Maak een tabel met daarin de hoogteverschillen en de peilen als je weet dat peil D = 10,126 m.
# De meting werd een tweede keer uitgevoerd, hierbij werd een sluitfout vastgesteld van 15 mm. Is deze fout aanvaardbaar? Je weet dat de slaglengtes altijd 50 m waren.
# Achteraf bleek dat er een fout zit op de vizierlijn van het toestel. Er is een afwijking van 10 mgon naar beneden. Wat is de maximale fout die hierdoor gemaakt kan zijn op het totale hoogteverschil als je weet dat de maximale afstand tussen de voor- en achterbaak 3 m is.
# Teken wat je ziet op de baak bij de eerste meting.

Verklaar met een tekening

# Ambiguïteit van een fasemeting met GNSS
# Urban canyoning
# Bundle-adjustment
# SAR layoverr

Vereffening

Er zit een bijlage met de output van een vereffening via STAR*NET. A(100,100) en O(60,75) zijn vaste punten, verder zijn er nog punten B, C, D, E en F.

# Teken de punten en duid alle gemeten hoeken en afstanden aan op de tekening. Teken de a-posteriori foutenellips op punt E.
# Bereken zelf de sluitfout en bereken de maximaal toegelaten fout
# Wat hebben ze moeten doen om de vereffening te laten slagen? (Antwoord was aanpassing van de centreerfouten)
# Wat is de kaarthoek van E naar F, rekening houdend met de gecorrigeerde coördinaten?

Theorie

# Wat is het verschil tussen de Molondensky en de Bursa-Wolf methode ''(2 methodes van transformaties, die met 5 en die met 7 parameters)''? Waarom verkiest men Molondensky t.o.v. Bursa-Wolf?
# Welke parameters worden bij deze methodes gebruikt?

=== Augustus ===
Geodesie
#Wat is het verband tussen de lengte- en breedtegraad en de bolcoördinaten? Geef ook de afleiding. We werken in een ... conische projectie.
#
# Wat is de schaalfactor van de parallel?
#Er zijn drie havens A, B en C met hun coördinaten gegeven. Bepaal de afstand tussen B en A en A en C, zowel in het echt als op de kaart. Teken dit ook.
Oefening

Je hebt je theodoliet opgesteld en A (100,100) en O (0,100) zijn gekende punten. Je hebt ook de hoeken tussen naast elkaar gelegen punten en afstanden tussen die punten. Eén hoek is vervangen door alfa en één afstand door X.
#Stel dat de metingen perfect zijn bepaal alfa en X. Doe dit a.d.h.v een tabel.
#Maak een tekening en duid alles aan wat gegeven is.
#Hoeveel mag alfa variëren zodat de hoekstuitfout toch nog toelaatbaar is?
#Je hebt vanuit punt E gemeten naar het punt P (80,80). Wat lees je af als HD en HR als je mikt van E naar P?
Moderne meetinstrumenten

Op figuur 1 zijn twee foto's gegeven, eentje als SAR beeld en eentje als kleuren (RGB) beeld.
# Wat stelt op het SAR beeld de witte lijn voor aangegeven door de bolletjes? Geef hier wat uitleg bij en verwerk in je uitleg backplot scattering (of zoiets).
#Wat stelt het grijze vlak voor? En hier ook nog wat uitleg bij. Verklaar volgende begrippen a.d.h.v. een tekening.
#bundle adjustment
#GDS (of zoiets)
GNSS

Je moet iets gaan opmeten in Stonehenge.
#Welke van de volgende meettechnieken kunnen we niet gebruiken en leg kort uit waarom niet.
#Waarmee moet je nog rekening houden als je de juiste meettechniek hebt voor je effectief kan gaan meten in de UK.

== 2020 ==

=== Augustus ===

==== 17 augustus ====
Geodesie

# Teken een equidistante en equivalente cilinderprojectie (globe->kaart)
# Leid Kp en Km af voor beide projecties
# Bereken de afstand tussen 2 punten op 30° NB
# Bereken de vervorming voor deze afstand voor de twee projecties

Oefening over een waterpassing:

voor- en achterbaak gegeven met bepaalde XXX waarden die je nog zelf moest berekenen (boven-onder/2 voor de middenwaarde bv.), hoogte in referentiestelsel van beginpunt en eindpunt gegeven

# Bereken de maximale sluitfout en geef aan of deze waterpassing eigenlijk wel goed genoeg was (vergeet niet dat er blijkbaar 2 vss formules zijn voor een heen-en-terug waterpassing of een aangesloten/gesloten waterpassing)

Oefeningen in coördinaten:

# Oefening meten in coördinaten
# Oefening meten in coördinaten

Projecties

# Leg uit wat er gebeurt in een GIS-programma wanneer je probeert een Nederlandse kaart om te zetten naar Lambert ‘72
# Wat heeft dit te maken met het INSPIRE-programma van de EU?
# Waarom moeten we in de toekomst werken met Lambert 2008?

== 2018 ==
''Vroeger vak: Topografie en cartografie''

=== Januari ===

==== 15 januari ====
Cartografie:

# Welk algoritme kan je toepassen om een bodemgebruikskaart te generaliseren. Illustreer aan de hand van een voorbeeld.
# Je kreeg deze afbeelding. Wat zie je? welke fouten zijn er zichtbaar? hoe kan je ervoor zorgen dat uw leerling die fouten niet meer maakt?

Topografie:

# Leg aan de hand van een tekening de werking van een EDM uit.
# Leg aan de hand van een tekening uit wat een parallaxverschil is en hoe je daarmee een hoogteverschil kan inschatten.

Praktijk:

Meet met een niveau de afstand tussen 2 opgestelde baken

===Februari ===

==== 1 februari ====
''Dit examen is van toen de geologen dit vak volgden voor maar 3 studiepunten''

reeks 2

# Construeer een projectie die equidistant is in de oost-west richting. Maak een tekening om duidelijk te maken hoe het werkt
#Maak duidelijk aan de hand van een tekening wat VDOP is en hoe het kan geminimaliseerd worden
#Leg aan de hand van een voorbeeld uit hoe de hoekvereffening bij een polygonatie werkt
#Leg de werking van een EDM uit

== 2017 ==

===Januari ===

==== 16 januari ====
Topografie
#4 kaartjes met verschillende projecties; aanduiden welke projecties het zijn, eigenschappen en voor wat ze gebruikt kunnen worden.
#Een profiel van duinen gegeven, dit moet wekelijks opnieuw worden ingemeten om de erosie van het strand te meten voor de komende 10, 20 tot 30 jaar. Welke methoden zijn er, welke verkies je en hoe begin je eraan.
Practicum:
#met niveau het hoogteverschil meten tussen twee baken (een op de grond, een op de vensterbank).
#Achterwaartse insnijding.
#Fotogrammetrie: fotos stereoscopisch leggen en punten benoemen.
Cartografie
#Hoe equidistantie berekenen gegeven een bepaalde fout. Met behulp van Tanaka dit intekenen, gegeven enkele punten met GPS.
#Kaart gegeven. Zeggen welke kaart, van wanneer, doel, nauwkeurigheid,...

==== 27 januari ====
Topografie:

# Vijf projecties met Tissot-Matrix. Benoemen, eigenschappen, waarvoor worden ze gebruikt en zijn ze gebaseerd op dezelfde globe?
# Je moet de uitdieping van de Dijlevallei in kaart brengen over een periode van 30 jaar. Welke methodes kan je gebruiken en waarom?

Cartografie:

# Je kreeg enkele punten met x,y en z-coördinaat en een vijfde punt zonder z-coördinaat. Gebruik die driehoeken en interpolatie om de hoogte te bepalen van het vijfde punt.
# Je moest een bepaald gebied omzetten met een gegeven matrix.

Practicum

# De hoek tussen twee baken bepalen met een theodoliet, alsook de afstand schatten tot één van die baken
# Foto's goed leggen met fotogrammetrie
# Oefening op achterwaartse insnijding

=== Augustus ===

==== 28 augustus ====
Topografie:

# Juist/fout:
#* Je hebt twee RTK-GPS'en. Als je de Dijle wil karteren van Leuven tot Waver, dan moet één van die twee gps'en als basisstation gebruikt worden.
#* Je moet een gebied topografische in beeld brengen. Je hebt een LIDAR beeld, een RTKM-beeld en luchtfoto's die genomen zijn op 500m hoogte met een brandpuntafstand van 85mm met 65% overlap en 1000m tussen de foto's. Als je deze drie technieken ordent volgens nauwkeurigheid krijg je: RTKM - LIDAR - Luchtfoto's.
# Er moeten archeologische opgravingen gedaan worden in een gebied in Egypte. Het is een heel moeilijk gebied met heel veel hellingen en verschillende punten in rotswanden zijn te voet onbereikbaar. Hoe zou jij voor een assenstelsel kunnen zorgen waarin heel het gebied gekarteerd kan worden. Denk er aan dat je dat assenstelsel later nog moet kunnen hergebruiken. Hoe zou jij je gevonden coordinaten kunnen overzetten naar een bestaand satellietbeeld waarin de coordinaten op basis van lengtegraad en breedtegraad worden gegeven. Je hebt toegang tot alle mogelijke toestellen en je budget is onbeperkt. (Deze vraag was heel vaag en zowat iedereen had ze verkeerd begrepen blijkbaar).

Cartografie:

# Je kreeg 4 punten met X,Y,Z coördinaten en je moest de hoogte van een 5de punt berekenen door lineaire interpolatie, gebruik makend van de Dalaunay triangulatie. Je moet ook % grijswaarde berekenen voor elke driehoek.
# Je kreeg een Ferrariskaart van Leuven: Welke kaart is dit? Welke periode? Doel? Welke regio? Welke schaal? Wat is de planimetrische nauwkeurigheid? Welke methode werd gebruikt om reliëf aan te duiden?

Praktijk:

# Achterwaartse insnijding
# Afstand tot een baak meten/berekenen met een niveau
# Twee luchtfoto's goed leggen

== 2016 ==

===Januari ===

==== 11 januari ====
''Reeks 1 (voormiddag)''

Cartografie:

# 4 xyz coördinaten gegeven en een punt met xy coördinaten maar geen z coördinaten die je via lineaire interpolatie moet vinden door delaunay triangulatie. De driehoeken die je dan bekomt, daar grijs waarden voor lichtinval met berekenen.
# Raster filteren
# Van gorkum kaarherkennen en en schaal geven en waar wanneer het gekarteerd is.
# Begrippen: conceptuele generalisatie en is snapping

Topografie:

# Waar/ niet waar stellingen:
# Leuven ligt op U32 van Utm
# Vragen over Sanson Flamseed en je hebt een globe van diameter 20 m:
## iets met dat de verhoudingen van de assen 1:2 zijn
## de afstand tussen 10°OL 60°WL en 30°WL 60°OL is...
## aan de polen is er een lijnstuk dat 2pi lang is (ofzoiets)
# Lange vraag met situatie van iets dat je moet opmeten en je moet beste toestel kiezen om dat te doen en dan motiveren + wat bijdragen beantwoorden

Practicum:

theodoliet of niveau om hoogteverschil op te meten en stereografische foto's goed leggen en bij vraagje over wat voor punten er op te foto's staan

''Reeks 2 (namiddag)''

Cartografie:

# Verschillende punten gegeven, hoe wordt de optimale equidistantie bepaald? Voer de methode van Tanaka uit voor de bekomen hoogtelijnen. Leg je werkwijze uit.
# De kaartenmakers uit de 17de eeuw maakten ook al gebruik van bestaande triangulatienetwerken. Hoe kunnen we deze oorspronkelijke triangulatienetwerken opsporen. Leg je methode uit.
# Kaartje van een kindje gegeven, zeggen wat je zou doen om het kindje een betere kaart te leren tekenen.
# .
# Leg inferred ontology en Topfer uit.

Topografie:

# Vijf azimutale projecties gegeven. Juist/Fout vragen
## Deze projecties zijn van een globe met dezelfde straal
## de projectie rechtsboven is gnomonisch
## er is geen enkele orthografische projectie bij
## onderaan links en in het midden zijn beiden equidistant
# Bepalen hoe je best de metingen zou kunnen doen: volumeverschil in duinen doorheen de tijd. Om de twee weken moet je het kunnen doen met een nauwkeurigheid van enkele cm. Welke methodes kun je gebruiken? Welke methode verkies je en waarom (je moest er een kiezen). Hoe zou je te werk gaan als je morgen zou moeten beginnnen, wat zou je eerst nog doen?
## Bijvragen: elke methode die je opgeschreven had moest je volledig kunnen uitleggen en zeggen waarom je deze niet verkoos.

Practicum:

Met niveau of theodoliet afstand tot een baak inmeten en de horizontale hoek tussen twee baken bepalen.

Fotogrammetrie: stereofoto's juist leggen en bepaalde punten benoemen.

Achterwaartse Insnijding, punten A, B en D gegeven, coördinaten van C zoeken.

==== Onbekende datum ====
Topografie
#2 waar/fout-stellingen die je kort moet verklaren. Dit zijn zeer lange stellingen met gigantisch veel info.
#Situatie waarbij je alle methode moet zeggen die mogelijk zijn. En dan een kiezen en uitleggen hoe je zou beginnen.
Practicum:
#Theodoliet, afstand en horizontale hoek berekenen.
#Oefening achterwaartse insnijding (A (18000,10000) B(24000,15000) en C(30000,30000). Hoeken die ingemeten worden: 278,456gon ; 231,9893gon en 111,5060gon. Bereken D.
#Fotogrammetrie: foto's juist leggen, en punten benoemen.
Cartografie
#Lineraire interpolatie en delaunay. Ook de grijswaarde berekenen.
#Waterplan (zie oude vraag)
#Omtrek aarde berekenen
#Leg uit: Liegen met hoogtelijnen en kaartdichtheid

== 2015 ==

=== Januari ===

==== 12 Januari ====
''Reeks 1 (voormiddag)''

Topografie

# Drie kaartjes van projecties gegeven die je moest benoemen en kenmerken geven, waar je ze aan kunt herkennen, mogelijke toepassingen.
# 4 situaties, welk van deze toestellen is het meest geschikt, welke helemaal niet en waarom niet: GPS, DGPS met EGNOS, Statische GPS, RTK-GPS, RTK-GPS met FLEPOS
#* inmeten van goudplacers langs een riviertje in het amazonegebied (nauwkeurigheid van enkele meter)
#* DTM maken van valleigebied bij Leuven (nauwkeurigheid enkele cm)
#* riviertje in kaart brengen in een diep ingesneden canyon in Spanje (nauwkeurigheid enkele dm)
#* Uitzetten van een 5mx5m grid in de Hoge Venen voor archeologische opgraving (nauwkeurigheid enkele cm) ''LET OP: voor het uitzetten moet je dus op terrein direct de juiste resultaten hebben, daarom is statische GPS niet geschikt en RTK-GPS wel''
# Wat is het verschil tussen een orthofoto en een gerectificeerde foto?
## Kun je ze maken op basis van 1 luchtfoto?
## Kun je ze ook met satellieten maken?
## Wat gebruikt Google Earth?

4. Oefening:

Kringwaterpassing: Metingen gegeven, hoogtes van elk punt berekenen, sluitfout berekenen, maximaal toelaatbare fout berekenen, fout vereffenen en definitieve peilen geven.

Cartografie

# Kaartje met hoogtepunten gegeven, Delauney uitvoeren en schat de grijswaarde van de driehoeken (0-100%)
# JUIST/FOUT en waarom?
#* GPS levert een positieve invloed op maken van mentale kaarten
# Je kunt enkel met formale concept analyse de equivalentie tussen kaartobjecten bepalen
# iets met een verband over optimale hoogtelijneninterval en planimetrische buffers
# Ferrariskaarten zijn nauwkeuriger in Vlaanderen dan in Wallonië

''Reeks 2 (namiddag)''

Cartografie:

# Kaartje en leg dus uit: rasteraggregatie
# Kaartje en leg dus uit: Orientiëren door kinderen, enkele hoofdwindrichtingen
# Tanaka
# Gemma Frisius
# Laag-generalisatie

Topo:

# 3 projecties, leg uit en waarvoor gebruikt,...
## Aitoff 2
## Equidistant azimutaal
## UTM (wel vaag)
# Leg verschil uit tussen RTK-GPS en EGNOS + nauwkeurigheid + hoe inpassen in lambert 72 en TAW
# Camerconstante en FOV + parallax
# Veelhoeksmeting met grote hoeken seg,uitkomst is een strikje

==== Onbekende datum ====
Topografie
# Je moet op missie naar stonehenge van unesco. Je moet een veelhoek errond zetten. Op de hoekpunten moeten palen komen. Deze coordinaten worden meegegeven volgens WGS-coordinaten die een nauwkeurigheid hebben van 0.5m. doorstreep welke meettechniek best niet kan gebruikt worden en omcirkel welke het beste kan gebruikt worden: GPS/ statische GPS/ DPGS met EGNOS-correctie/ RTK GPS met FLEPOS/ RTK GPS/ DGPS
# Geef een tekening van onderstaande termen zodat ik weet dat je ze begrijpt:
#* Parallex
#* GCP
#* Retroreflector
#* Voorwaartse insnijding
#* Triple differences
# Geodetisch datum
#* Waarom worden er geen topografische kaarten gemaakt van WGS-coördinaten. Ook verband met google earth.
#* Waarm is een europees geodetisch datum beter ipv elk land apart?
#* Waarom bestaat er niet één projectiesysteem voor heel de wereld?
# Kringwaterpassing
#* Tabel aanvullen (hoogteverschil, correcte peil) meetgegevens en peil in punt A(begin punt) gegeven. (op het einde van de kringwaterpassing was er een fout van 10mm
#* sluitfout berekenen met de formule. Aanvaardbaar of niet?
#* Hoe komen we aan die formule? Welke fouten worden in de formule opgenomen?

== 2014 ==

===Januari ===

==== 13 januari ====
Topografie:
#Schaalvervorming: Een rechthoekig platkaart is gemaakt vanaf een globe met omtrek aan de evenaar van 60 cm. De cilinder snijdt de globe op 60°NB. De kortste afstand van Poperinge tot Lanaken (beide op 50°45'NB) in vogelvlucht is 214 km. Bereken de vervorming van deze afstand op de kaart. Afleiding van de formules geven en duidelijke tekeningen maken.
#GPS-metingen: Een profiel wordt met GPS opgemeten op 2 manieren. De ene meet de coördinaten met een GPS met EGNOS-correcties, de andere met een RTK-gps
#*Wat is de nauwkeurigheid van beide toestellen?
#*Hoe worden TAW-peilen op basis van deze metingen berekend?
#*In beide gevallen gebeurden correcties. Wat zijn de kenmerken van deze correcties en van waar haalt men ze?
#Fotogrammetrie: Akkoord of niet akkoord? Leg uit en verduidelijk met tekeningen.
#*Als de cameraconstante groter wordt, moet je meer foto's maken op een bepaald gebied in kaart te brengen.
#*Om het aantal foto's te minimaliseren moet je een kleine cameraconstante en grote vlieghoogte gebruiken.
#*Als de cameraconstante groter is, is het parallaxverschil tussen 2 punten op verschillende hoogte kleiner.
#Oefening veelhoeksmeting: openingspunt A(1200,1000) en startpunt 1 met coördinaten (1000,1000) Hoek in 1 van A naar 2 255.20 gon en afstand van 1 naar 2 75.00m Hoek in 2 van 1 naar 3 90 gon en afstand van 2 naar 3 85.00m Hoek in 3 van 2 naar 4 299.95 gon en afstand van 3 naar 4 66m Hoek in 4 van 3 naar 1 369.35 gon en afstand van 4 naar 1 158.15m
#*Bereken de coördinaten van de punten 2, 3 en 4 tot op 1mm nauwkeurig
#*Maak een tekening waarop alle metingen zijn aangeduid
#*Bereken de sluitfouten en beslis of ze aanvaardbaar zijn
Practicum:

Theodoliet viseren op twee punten in het lokaal, verticale en horizontale aflezingen opschrijven. Niets berekenen.

Cartografie
#Wat is de hoogtevoorstellingswijze van Imhof? In welke mate is dit in tegenspraak met Bertin?
#Welk algoritme bestaat er om een gerasterde bodemkaart te generaliseren?
#(gegeven: tekeningetje uit de les van een kindje dat de weg naar zijn school tekent en waarbij de school uiteindelijk naast het huis wordt getekend) Welke fouten maakt de leerling? Welke leeractiviteiten kan een leerkracht van het lager onderwijs uitvoeren om de mentale kaart van de leerling te verbeteren?
#Leg uit
#*Laagsgewijze generalisatie
#*Gemma Frisius
#*Tanaka

==== 24 januari ====
Topografie

# Equidistante en equivalente cilinderprojectie.
#* Vergelijk aan de hand van illustraties hoe de parallellen worden weergegeven op de projectie.
#* Leid de schaalfactoren kP en kM voor beide projecties af.
#* Bereken de werkelijke afstand van twee havens, met 12° ertussen, die zich bevinden op 30°N.
#* Bereken de vervorming van de werkelijke afstand tussen de twee havens voor beide projecties.
# Men wil in een Leuvens gebied bestuderen hoe een rivier zorgt voor erosie in de bodem. Men bestudeert het gebied op 50 m links en rechts van de rivier, en het gebied is 2 km lang.
#* Welke methodes en instrumenten zou je gebruiken om de elke maand de veranderingen te kunnen zien? Leg de methodes uit alsof je ze morgen zou uitvoeren. Welke methode is je voorkeur?
#* Stel men wil de veranderingen ook na 10, 20 en 30 jaar kunnen zien en vergelijken. Wat impliceert dit voor je gekozen methode?
# ''Gegeven: 1 hoogtelijnenkaart van een heuveltop met een rechte weg en 4 beelden van de heuveltop en de weg.''
#* Welke van de figuren zou een luchtfoto kunnen zijn? Welke figuren kunnen radarbeelden zijn? Illustreer aan de hand van tekeningen.
# ''Gegeven: twee gekende punten A (z onbekend) en B, horizontale hoek van A naar B, verticale hoek tussen A en B, toestelhoogte en spiegelhoogte.''
#* Maak verzorgde schetsen van de situatie in boven- en zijaanzicht en bereken z van A.
#* Men meet naar een punt P, met een nieuwe horizontale hoek, verticale hoek en SD. De spiegelhoogte blijft hetzelfde. Maak nieuwe schetsen van de situatie, bereken x en y van P, alsook het hoogteverschil met A.

Practicum:

Niveau met twee E-baken:

* Metingen
* Hoogteverschil
* Afstanden

Cartografie:

# Welk algoritme zou je gebruiken voor de generalisatie van een bodemgebruikskaart met rastercellen?
# Hoe zou men het optimale contour-interval voor een hoogtelijnenkaart kunnen bepalen?
# Leg kort uit:
#* T-O kaart
#* ''Inferred ontology''
#* ''Snapping''

== 2013 ==
Topografie:

# Zijn volgende stellingen juist of fout en verklaar:
## Leuven ligt in zone UTM 32
## Bij Sanson-Flamsteed is de lengte van de nulmeridiaan 10 cm als de diameter van de globe 20 cm is.
## Bij Sanson-Flamsteed is de lengte van de pool 2πα
# Je moet de evolutie schetsen van de erosie van de kustkliffen in Noord-Frankrijk van 1960 tot 2000, welke technieken ga je gebruiken, je mag alleen gegevens gebruiken die in die periode konden gemeten worden. Met welke technieken zou je de evolutie van het gebied schetsen naar de toekomst toe?
# Stellingen juist of fout, en verklaar: ivm azimutale projecties waarbij verschillende projecties getekend waren.
# Praktische oefening op het berekenen van hoeveel foto's juist nodig zijn voor een kaartblad. Hierbij krijg je gegeven: de vlieghoogte, de brandpuntsafstand, de grootte van de foto's, de schaal en de grootte van het kaartblad.
# Wat is de beste techniek om hoogteverschillen (=als er zand weggaat) wekelijks op te meten en hier een overzichtelijk kaartje van te maken? Vertel praktisch hoe je dat zou uitvoeren. Het ging specifiek over de bouw van het nieuwe chemiegebouw hier op de campus.

Cartografie:

# Je moet een kaart met Belgische rivieren (schaal 1/20.000) generaliseren naar een Europese kaart met schaal 1/100.0000, welke technieken gebruik je?
# Hoe bepaal je de ideale afstand voor het hoogtelijnen-interval?
# Ge krijgt een onnozel kaartje: van wie is het, welke schaal, en welke nauwkeurigheid. (twas van merkator, zo de streek rond gent)
# Wat is een inferred ontology?
# Maak een reliëfkaart volgens de methode van Tanaka. Je kreeg willekeurige punten verspreid over het kaartblad, waarvan de hoogte gegeven was.
# Generaliseren van een rasterkaart volgens filtermethode.
# Wat zijn de verschillende methoden om schaduw aan te brengen? + Waarom staat de zon hierbij in het noordoosten?

== 2008 ==
Topografie:

* practicum niveau
* oefening: polygonatie
* 3meerkeuzevragen ivm projectie van samson-flamsteed:
** N-Z lengte op kaart?
** afstand van een stukje op 60°Z
** polen als gebogen lijn, of lijnstuk met bepaalde lengte..?
* met een gps door bosrijk gebied, kaart 1:10000, gewandeld traject ligt 50-100m fout, wat is de oorzaak?
* met RTK-GPS en TotalStation een archeologische site inmeten op de grens nederland vlaanderen, enkel nederlands vaste punten in de buurt
* van 2 azimutale projecties zeggen hoe de projectie is: booglengte, koorde, gnomisch, orthografisch, stereografisch, geen projectie van 1 azimutale projectie zeggen of die conform, equivalent, equidistan, of geen van die drie is.
* je hebt een afbeelding van een heuvel en een weg die er schuin over loopt en vier mogelijke afbeeldingen: met verplaatsing van de heuveltop naar links of rechts en bij elke mogelijkheid een afbuiging van de weg ofwel weg van een horizontale, ofwel naar de horizontale toe. welke afbeelding hoort bij fotogrammetriefoto getrokken van links en welke afbeelding hoort bij een radarbeeld van links.
* erosieopmetingen in de Dijlevallei. wat gebruik je en welke voorbereidingen kan je treffen.
* polygonatie plus fout berekenen
* azimutale projecties, vier prentjes en ge moet zeggen, hoe ze geconstrueerd zijn en wat hun eigenschappen zijn
* in de brandende woestijn moet ge een top twintig kilometer verder meten met een total station. meerkeuze vragen: moet ge correctie doen? en zo ja, refractie of met de aarde en hoe groot moet ge u aflees waarde corrigeren?
* in welke utm zone kunne we leuven karteren
* je moet de ophoping en de laterale verschuiving van de dijle nu en over dertig jaar weer geven door een aantal profielen te maken.. Wat kan je gebruiken, welk apparaat zou jij verkiezen
* practicum: fotogrammetrie, en zo die punten aanduiden als hij bij u komt: principale punte, von gruber punten...
* 3 stellingen: - een over rtk-gps, daar vroeg hij of je een basisstation nodig had, dan eentje over 2 vliegopnames met verschillende vlieghoogtes, welke is het nauwkeurigst , die nauwkeurigheden vglen met lidar en srtm, toepassing van toestellen: eentje om een ravijn in een woud te gaan opmeten en dan een ander een alpijnse vallei
* oef: achterwaartse insnijding
* 3 stellingen:
** Bevolkingsdichtheid weergeven in een Conforme projectie?
** Iets van dat ge orientatieloop kunt doen met UTM, en of het noorden ook overeenkomt met het magnetische noorden.
** zowel bij SAR als bij Fotogammetrie hoge delen die naar voor komen?
* Grote vraag over hoe ge op de grens van Nederland en belgie een archeologische gebied in kaart moet brengen. Ge hebt over de ganse tijd een total-station, en een halve dag een RTK-gps. Er zijn ook 2 vaste punten in Nederland gekent.
* Practica: fotogammetrie ; hoe uitvoeren? principiaal, fiduciale en Von gruber punten aanduiden. Ook het hoogteverschil berekenen tussen 2 punten.

Cartografie:

* Vraag over Bertin en Imhof
* Delaunay triangulatie, en vraag ivm helling-zonlichtinvalshoek
* Metale kaart, wat hoe en rol van autogps
* een stukje rasterkaart generaliseren (manueel-systematisch)
* gegeven: 4 punten met coördinaten en de hoogte. bereken de hoogte van een vijfde punt (coörd. gegeven) met (1) lineaire interpolatie (2) omgekeerde afstandsweging
* hoe kan je het optimale contourlijninterval bepalen van een hoogtelijnenkaart en geef een voorbeeld
* wat is een 'infered ontology'. leg uit aan de hand van de figuur uit de cursus (is gegeven; soort stamboom)
* welk algoritme gebruik je om een bodemgebruikskaart te generalizeren
* ge krijgt 10 punten en de hoogtes, de vraag is: geef het relief weer volgens tanaka’s methode
* Voer een rastergeneratie uit
* Prentje van Chimay in de nederlandse verkenningen: vraag: wie maakte de kaart? wanneer? wat is planimetrische fout? wat is schaal? welk gebied hebben we met die kaarten?
* delauney triangulatie en schaduwering
* 4 stellingen:
** iets van da criterium van contourinterval en een buffer
** iets van ontologie,
** of gps goed of slecht is voor uw mental map
** of de ferraris kaarten in wallonie nauwkeuriger waren dan in vlaanderen
* Bertin Imhoff toestand uitleggen.
* Hoe een rastergeneralisatie uitvoeren?
* Interpoleren + toepassing van methode van Tanaka
* berekening uitvoeren met een kaart die van 1:5000 naar 1:20000 gaat. Dus ge moet u aantal punten verminderen met een bepaalde factor. Ook vermelden om welke soort generalisatie het hier gaat.

== 2007 ==

=== 1ste zit ===
Topografie

# Achterwaartse insnijding
# 5 figuren, je moest zeggen of ze equivalent etc waren, en wat voor projectie het was: booglengte geprojecteerd, koorde geprojecteerd, gnomisch, stereografisch, orthografisch, of geen projectie.
# Je beschikt over GPS, Total Station, Lidar-beelden, Radar-beelden en luchtfoto's voor fotogrammetrie.
## Meerdaalwoud, met veel hellingen van een aantal meters diep en verschillende tientallen meters breed, gebied van 1 km²: welke toestellen? Voor in een Lambert-assenstelsel. Let op tijd- en gebruiksgemak, prijs ...
## Alpien gebied van 100 km², met hoogteverschillen tot 3500m, doel=3D-kaart van het gebied (zoals de kaarten in de skigebieden).

# Achterwaartse insijding (te zoeken punt lag binnen de driehoek van de 3 gegeven punten!).
# 3 meerkeuzevragen over Sanson-Flamsteed. Afstand Noord- tot Zuidpool, afstand tussen 2 gegeven punten en zeggen of de polen punten of lijnen waren.
# Meerkeuzevraag (11 mogelijkheden) of da ge moet rekening houden met refractie van het licht en/of kromming van de aarde. Ge meet het op in de warme woestijn, ge meet een berg die op 20km afstand ligt.
# Je wil de evolutie van de Dijle weergeven, je meet nu en nog eens binnen 30 jaar. Je wil zien of de rivier ophoogt (tot 2 mm/jaar) en verschuift (tot 30mm/jaar). Geef alle mogelijke inmeetmethoden en wat is de beste. En leg uit hoe da je het exact moet doen (alsof da je morgen zou moeten beginnen opmeten).

# Achterwaartse insnijding.
# Stellingen:
## Leuven kan gesitueerd worden in volgende UTM zone:..
## Een tekening met een weg over een berg. Hoe wordt dat vervormd bij een luchtfoto en radar?
## Nauwkeurigheid rangschikken: LIDAR, SRTM, luchtfoto.
# Je krijgt als opdracht om driemaandelijks een erosiekartering uit te voeren in het stroomgebied van de Dijle ten zuiden van Leuven. Daarbij moet je van de verschillende erosie- en sedimentvormen een reeks parameterwaarden opmeten (zie tabel). Deze informatie laat je toe om nadien totale erosie- en sedimentatievolumes te berekenen (vb totaal sedimentvolume = oppervlakte sedimentvlek maal sedimentdikte en dit gesommeerd voor elke sedimentvlek). Nadien wens je de opgemeten erosievolumes te voorspellen met een erosiemodel. Als input voor het erosiemodel gebruik je een digitaal hoogtemodel dat aangemaakt werd op basis van hoogtelijnen op een 1:20.000 topografische kaart van het NGI. Je moet maw de ingemeten erosiefenomenen op het digitaal terreinmodel kunnen projecteren. Beschrijf hoe je deze erosiekarteringen zou uitvoeren. Geef daarbij aan welke opnamemethodes en/of opname-instrumenten je zou gebruiken en welke stappen je moet ondernemen vanaf de start van de opdracht (als je nog in Leuven op je bureau zit) tot de verwerking van de gegevens waarbij je de erosiefenomen op het DTM plaatst. Ter info: een geul is een langgerekte erosievorm met een diepte van enkele cm en een breedte van enkele cm. Een ravijn is groter en kan enkele tientallen cm breed en/of diep zijn. Het onderscheid tussen geulen en ravijnen wordt gemaakt op basis van de dwarsdoorsnede: als deze groter is dan 929 cm² is het een ravijn anders een geul

Cartografie

# Leg adhv een voorbeeld uit hoe je geo-ontologie kan gebruiken om topografische kaarten te harmoniseren.
# Een generalisatie-oefening (met die figuur met schaal 1/x die geconverteerd wordt naar schaal 1/5x en 1/20x). Hoe generaliseren? Kan je automatiseren?
# Vraagje over schaduw bij reliëf + Waarom schaduw in het NW?
# Het kaartje van Van Gorkum (dat moest ge dus weten), welke periode, fout, welk gebied... alles wat daar mee te maken heeft.
# Welke techniek wordt er gebruikt door Idrisi werd om van vector naar raster om te zetten?

# Is het gebruik van GPS goed of slecht voor de ontwikkeling van mentale kaarten. En bijvraag: wat zijn de verschillende stappen dat mensen een mentale kaart opbouwen?
# Hoe bepaal je het optimale contourinterval, ge meet punten in met een Total station (1 punt per are) en je hebt een schaal van 1:2000.
# Hoe kan je schaduwing gebruiken om het reliëf voor te stellen en waarom staat de lichtbron altijd in het noordoosten? (Let op: strikvraag!)
# Een raster van 8x8 met verschillende vakjes zwart en andere wit generaliseren.
# Hij toonde een afgedrukt exemplaar van het DTM da we gemaakt hebben met IDRISI en hij wilde weten hoe we dat gemaakt hebben en of de kleurlegende die erbij stond goed was.

# De EU wil een kaart van de permanente rivieren, op schaal 1: 1000 000 Hoe zou je dit doen als de relevante gegevens gedigitaliseerd zijn in vectorbestanden met schaal 1: 20 000
# Hoe bepaal je het ideale contourinterval, werk uit met een voorbeeld
# Kaart van een stuk van Vlaanderen (oa Gent) van Mercator; geef planimetrische nauwkeurigheid, datering , oorspronkelijke schaal
# Leg het begrip infered ontology uit adhv de klassestructuur van Franse wegen; (geef equivalente relaties en relatie sub/superklasse)

=== 2de zit ===
Topografie
# Achterwaartse insnijding
# Wandeling in uitgestrekte Ardense wouden met hand-held gps. Route overgebracht op topografische kaart (via mapinfo) met omzetting van WGS84 naar lambert72 en afwijking tussen de 50-100m meter?
## meting:
### niet precies?
### niet nauwkeurig?
### noch nauwkeurig, noch precies?
### nauwkeurig en precies?
## dit komt door:
### PDOP die de hele tijd een waarde drie heeft
### slechte ontvangst in het bos
### iets met omzetting in mapinfo die de waarde niet zo precies kan weergeven of zoiets
### een combinatie van de vorige
### iets anders
## Kartering van een archeologische site. Hoe grid maken? Hoe achteraf terug grid gebruiken? Hoe de site invoegen in een kleinschaliger radar beeld met geodetische coördinaten? Onbeperkt budget, sommige punten op site niet te voet bereikbaar, op geen enkele plaats een overzicht over heel het terrein.

Cartografie:

# Oefening: lineaire interpolatie en omgekeerde afstandsweging
# Wat is een infered ontology. Je krijgt er een ontology-voorbeeld bij.
# Klein kaartje generaliseren van 1/5000 naar 1/10000

== 2006 ==

=== 1ste zit ===
Topografie:

# Practicum: afstand meten met niveau
# Achterwaartse insnijding
# 2 stellingen(J/F+verklaren):
#* je beschikt over base station en rover om traject van een bepaalde rivier ( vanuit Wallonië naar Vlaanderen) te karteren. Dit is nodig voor een nauwkeurigheid tot op 1dm.
#* opname fotogrammetrie: H = 500m, f = 85mm , ook nog LIDAR en SRTM. De volgorde van nauwkeurigheid is ( van hoog naar laag)1SRTM 2LIDAR 3fotogrammetrie
# 5 azimutale projecties gegeven, geef uitleg hierover (welke soort, hoe getekend,...) + allemaal afkomstig van globe met dezelfde straal?

# Practicum: afstand meten met niveau.
# Achterwaartse insnijding
# Stellingen, goed of fout + argumenteer:
#* Voor een thematische kaart met de bevolkingsdichtheid gebruiken we best de Mercatorprojectie.
#* Je moet een kaart maken voor een oriëntatieloop. De beste manier om een kaart te maken waarop de deelnemers hun kompas kunnen leggen en de kaart volgen is een UTM-projectie met de WGS84-datum.
#* Net als bij niet-verticale luchtopnames lijken ook bij SAR-scan heuvels dichterbij dan ze in werkelijkheid zijn
# Je moet een archeologische site van 2 ha karteren.
## Hoe kan je dit het beste doen?
## Welk toestel, welke manier van werken?
## En hoe gebeurt de verwerking achteraf?
## En als de architecten een 3D-model willen om in een folder te plaatsen, hoe zou je dat inmeten?

Cartografie:

# Wat is volgens Bertin mis met methode van Imhof?
# Welk algoritme gebruiken om bodemgebruikskaart te generaliseren?
# Een mentale kaart gegeven (die waar school naast huis staat): verklaar
# Woordjes: layer generalisation, Takana, Gemma Frisius
# Practicum: wat heb je nu precies gedaan in Idrisi?

# Welke methoden om verandering volgens tijdstip te karteren ken je?
# Denk je dat het gebruik van een GPS-systeem in de auto een goede of een slechte invloed heeft op de mentale kaartvorming van de gebruikers?
# Wat is de beste manier om het contourinterval van contourlijnen te bepalen?
# Woordjes: OT-kaart, Wet van Topfer, Hoogteschrapjes

=== 2de zit ===
Topografie:

# Fotogrammetrie: hoogteverschil bepalen.
# Polygonatie
# Je moet het profiel van een rivier in 2006 vergelijken met zijn evolutie in 2036. Welke werkwijzen kan je gebruiken? Welke draagt jouw voorkeur

Cartografie:

# Gegeven: punt x, en daarond vier punten met gekende hoogte. Bereken de hoogte van x via lineaire interpolatie en via inverse distance interpolation.
# Gegeven: kubus van 8x8, zwart en witte vakjes. Generaliseer.
# Gegeven: kaartje van Chimay. Wie heeft deze kaart gemaakt? Wanneer? Hoe herken je het?

== 2005 ==
Topografie:

# Theodoliet: hoek inmeten, afstand tot een punt (dmv triangulatie).
# 3 stellingen:
## Mercatorprojectie gebruiken voor afbeelding bevolkingsdichtheid.
## Bij zowel SAR als fotogrammetrie zal een heuvel dichterbij worden afgebeeld dan in werkelijkheid het geval is.
## SRTM-meting: 92m hoogte voor een punt, terwijl dit voor TAW 104.72 meter is. De fout ligt enkel aan de SRTM-meting.
# Polygonatie-oefening.
# GPS-meting met DGPS: volledige procedure voor erosie-opmetingen.

# Practicumvraag stereoscopie: bereken hoogteverschil en toon principaal punt, von Gruber punten,...
# 3 stellingen:
## UTM gebruiken voor oriëntatieloop?
## GPS geeft constant een fout van 50 tot 100 meter, komt dit door de PDOP die 3 is?
## Nederland en Duitsland willen DHM van Rijnvallei. Moeten er projecties gewijzigd worden om tot een dergelijk model te komen?
# Polygonatie; zijn er afstandsfouten of hoekfouten?
# Geef voor- en nadelen van gps, fotogrammetrie, TS, lidar en radar. Er zijn veel smalle diepe ravijnen in het Meerdaalwoud en we willen het volume van zo'n ravijn zo precies mogelijk kennen. Wat gebruiken we hier voor?
# Je krijgt de opdracht om een 3D-kaart te maken met wandelpaden en skipistes in de Alpen. Wat gebruik je hiervoor? Je hebt onbeperkt budget.

# Woordjes: WGS84, geodetische coördinaten, sanson-fleemsted, BEREF, PDOP, parallax.
# Achterwaartse insnijding
# RAR: leg uit + verschil met laser
# Stappen van uitvoeren van GPS onderzoek uitleggen
# Practicum: hoogteverschil berekenen op stereokoppel

# Meet hoogte en afstand met een niveau
# Achterwaartse insnijding
# .
## 2 RTK-GPS toestellen waarvan 1 gebruikt als basisstation, is deze nodig om nauwkeurig metingen te doen (dm nauwkeurig) langs een traject langs de Dijle?
## 2 opnames: opname A: vlieghoogte 3000m, brandpuntafstand 152mm en opname B: H = 500m, f = 85mm. Welke is het meest geschikt om nauwkeurig hoogtemetingen te doen?
## Vergelijk de nauwkeurigheid van hierboven met deze van LIDAR en SRTM.
# 5 azimutale projecties gegeven, geef uitleg hierover (welke soort, hoe getekend,...)

'''Cartografie'''

# Hoe maak je van een vectorkaart een rasterkaart (punten, lijnen, vlakken)?
# De binnenscheepvaart in een europa wordt weergegeven door een kaart op schaal 1:500000 uitgegeven door de Europese commissie.
## Je beschikt over vectorgegevens 1:10000 voor de kanalen als lijnelementen en sluizen als puntelementen.
## Je beschikt over de gegevensbank van alle schepen die aan de sluizen passeren sinds 1950 tot 2000 jaarlijks.
# Bespreek proceduren en afbeeldingstechnieken voor een mooie kaart te krijgen.
# Bespreek GAFD/aantal klassen figuur.
# Hoe optimale contourinterval berekenen?+illustratie voorbeeld
# Woordjes: mentale kaart/conceptuele generalisatie/face complexity/schrapjesmethode

# Waar plaats je web-cartografie in de mapusecube?
# De EU wil een kaart maken met de evolutie van de handelsstromen tussen 1980 en 2000 tussen de verschillende lidstaten. Je bezit van elk jaar een kruistabel met in- en uitvoer. Hoe ga je te werk?
# Het grafiekje uitleggen met de normaalverdeling, lineaire, arimetrische, geometrische en harmonische verdeling.
# Op welke manieren kun je tijd en verandering in kaart brengen?
# Zijn de GPS-systemen in wagens goed of slecht voor de opbouw van mentale kaarten? beargumenteer.
# Woordjes:
## datareductie
## Gemma Frisius
## Takana
## point in polygon algorithm

== 2004 ==

=== 1ste zit ===
Topografie:

# Meet hoogteverschil met niveau + bereken (op 4 ptn)
# 3 woordjes uitleggen: Goode, orthometrische hoogte, long track versus (die andere) track
# Een achterwaartse insnijding (op 3)
# Vraag over verschil codematching en phaseshift bij gps
# Vraag over Total station, fotogrammetrie, gps, lidar : hoe plaatsbepaling doen in een gegeven gebied, fouten, en dan enkele voorbeelden en zeggen wat waar gebruiken (deze en vorige vraag samen op 6).

# Practicum: Bepaal met het niveau het hoogteverschil en de afstand tussen 2 punten
# 6 woordjes : Hayford , isocenter , RTCM , othodroom , precisie, interferogram
# Achterwaartse insnijding
# Geef de voordelen en de nadelen voor een toepassing (ivm gebruikshandigheid, nauwkeurigheid en toepasgebied ) met een GPS, lidar, radar, Total station en fotogrammetrie voor een DHM aan te maken.
# Leg uit welke vervormingen kunnen optreden bij een projectie. Hoe worden die begroot? Welke projectie zou je gebruiken voor:
## de oppervlakte van een bos
## een navigatiekaart op zee
## een gebied rond 60 graden
## navigatie aan de polen ''voor dat bos nog volgende opmerking: "bedoeling is om de bossen te vergelijken, dus je gebruikt dan best een equivalente projectie zodat je goed oppervlakten kan vergelijken"''

# Hoe kan je verticale en horizontale hoek en afstand berekenen met theodoliet? Doen! Nog een andere vraag: hoogteverschil met parallax en stereoscoop meten!
# Woordjes: WGS84, geodetische coördinaten, sanson-fleemsted, BEREF, PDOP, parallax.
# Achterwaartse insnijding
# Hele situatie over basisstation in Leuven en hoe je GPS-meting gaat uitvoeren met een code-matching systeem om erosiedingen op te meten ten zuiden van Leuven om te verwerken met een DHM gebaseerd op hoogtelijnen van een NGI-kaart.
# Wat is SAR, hoe kan je er reliëf mee opmeten en vergelijk met lasersysteem.

# Bepaal de hoek tussen 2 punten met de theodoliet en meet de afstand en hoogteverschil (op de baak) of andere vraag: bepaal hoogteverschil tussen 2 punten op stereokoppel luchtfoto's, en duid principaal punt, fiduciale punten en Von Gruberpunten aan.
# Woordjes: carthetische coördinaten, FLEPOS, datum, ASTER, flowschutting, orthofoto 3) 3) Achterwaartse insnijding
# Archeologische site op een terrein van 2 ha², hoe meet je en hoe verwerk je de metingen, en op een tentoonstelling wil je een poster met het reliëf van de site, welke techniek gebruik je?
# Welke projectie gebruik je: bevolkingsdichtheid - BBP/inwoner - densiteit van luchtvaartverkeer - zeilen in Florida - oriëntatieloop in de Ardennen - wegennet in NW Europa.

Cartografie:

# Verbeter dit kaartje... (zelfde als in cursus)
# Hoe zou je (de evolutie van) de bevolking van België voorstellen, mbv gemeentelijke gegevens uit volkstellingen om de tien jaar, van 1830 tot nu?
# Is de hoogtevoorstelling van Imhof in overeenstemming met de regels van Bertin? Leg uit.
# Leg de Jenks-Caspall classificatiemethode uit, wat zijn de voor- en nadelen?
# Wat is het verschil tussen datareductie en generalisatie, geef van elk een voorbeeld.
# Woordjes: TO-kaart, GUI, mm, cartogram, Dasymmetrische kaart

# Als je een kaart moet maken van Australië: Wat is er fout en geef een betere oplossing? (Dent en Meierhofer)
# Leg de verschillende classificatiemethoden van de gegeven kaarten uit? Is classificatie noodzakelijk?
# Leg de verschillende stappen in de vorming van een mentale kaart uit?
# Stel, u werkt voor ... en die willen een kaart van de ... waterlopen op 1:100 000. Je hebt het hele netwerk van waterlopen op 1:20 000. Hoe zou je te werk gaan?
# Woordjes: Erastostenes, altimetrische barrière, digitizing,

# Verbeter de gegeven kaart. (vb. namen van gebieden horizontaal plaatsen,...)
# Leg uit wat je weet over digitale- en papierenatlassen? Hoe zit het met de volgorde van de kaarten?
# Leg de typografie van een kaart uit? Geef 2 soorten lettertypen
# Gegeven is een kaart met schaal 1:25 000 . Nu moet je overgaan naar een kaart met schaal 1:20 000 Hoe doe je dit?
# Woordjes: topologische kaart, Topfer, ...

=== 2de zit ===
Topografie:

# 6 woordjes :
## Geodetische coördinaten
## WGS64
## BEREF
## PDOP
## Parallax
## Sanson-Flamsteed
# Achterwaartse insnijding
# Als je met een bepaalde GPS-methode gaat werken om de erosie-evolutie van een gebied ten zuiden van Leuven te karteren (met het basisstation in Leuven), hoe ga je dan te werk? Die erosievormen voorspellen op DHM hoogtelijnen kaart (dus van globale ellipsoïde (GPS) naar lokale ellipsoïde).
# Wat is SAR? Vergelijk dit met laseraltimetrie.

Cartografie:

# De evolutie van aantal treinreizigers op Belgisch spoornet. Gegeven een topologische kaart met de data van vertrek en aankomst. Hoe zou je dit op kaart brengen?
# Hoe wordt het optimale contourinterval bepaald? Illustreer telkens met voorbeeld
# Verantwoord volgende stelling: bij hoog aantal klassen is de ADCM klein en dus is de classificatie goed (waarbij de CF de limiterende factor is voor het aantal klassen)
# Wat is het verschil tussen data reductie en generalisatie; illustreer met een voorbeeld
# Mentale kaart uitleggen van in cursus (die waar het huis en de school naast elkaar staan)
# Woordjes: Peutingerkaart. GUI; dasymetrische kaart; tijd ruimte kubus